-A +A

Schadevergoeding voor overlijden van een vrouw die weinig verdient

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

 Overzicht Rechtspraak Onrechtmatige daad: Schade en schadeloosstelling (1993-2006) TPR 2007, 933

J. Bogaert Het praktisch beheer van een dossier met letselschade in "Advocatenpraktijk

Geert JOCQUÉ, De nieuwe indicatieve tabel kritisch bekeken in RW 2008-2009, lees deze bijdrage met paswoord van RW 

Na het overlijden van een vrouw ten gevolge van een onrechtmatige daad, lijdt haar echtgenoot geen economische schade wanneer, haar laag beroepsinkomen en de waarde van de huishoudtaken die ze verrichtte minder bedragen dan de besparing van de kosten voor haar persoonlijk levensonderhoud die gepaard gaat met haar overlijden.. (Pol. rb. Brugge, 17 mei 2010, RW 2010-2011 1268)

Pol. rb. Brugge, 17 mei 2010, RW 2010-2011 1268

D.V. t/ L.N.

...

Eiser is de weduwnaar van wijlen Ginette J. die bij een verkeersongeval overleed op 7 februari 2005. Bij vonnis van de Politierechtbank te Brugge van 7 november 2005 werd verweerder, als beklaagde, strafrechtelijk veroordeeld en integraal aansprakelijk gesteld voor het ongeval.

Eiser stelde zich burgerlijke partij en verkreeg 1 euro provisie. De verdere afhandeling der burgerlijke belangen werd onbepaald uitgesteld.

Thans vordert eiser definitieve schadevergoeding.

...

II. Economische schade overlijden

1o Inkomstenverlies

Eiser zegt dat zijn echtgenote zelfstandig kapster was, maar dat haar activiteiten op een laag pitje stonden, aangezien zij hoofdzakelijk huishoudelijk werk deed. Haar beroepsinkomsten waren naar eigen zeggen lager dan het aandeel voor eigen onderhoud, zodat eiser voor deze schadepost geen vordering stelt.

2o Verlies economische waarde huisvrouw

Eiser was reeds vóór het overlijden van zijn echtgenote nierpatiënt. Hij onderging zelfs een niertransplantatie op 14 oktober 2004. Het gevolg daarvan is dat hij geen zware huishoudelijke arbeid of werk in de tuin kon/kan doen.

Blijkbaar was/is eiser opvoeder, maar of hij nog werkte vóór het ongeval en of hij nu nog werkt, blijkt niet uit de stukken.

Wat er ook van zij, om te weten of eiser materiële in geld waardeerbare schade lijdt door het overlijden van zijn vrouw, moet eerst worden nagegaan of de besparingen wegens het wegvallen van de persoonlijke onderhoudskosten van wijlen zijn echtgenote kleiner zijn dan de som van haar beroepsinkomsten en de waarde van de huishoudelijke arbeid die zij voor de gezinsleden verrichtte (waaruit de gezinsleden persoonlijk voordeel trokken).

Eiser voert aan dat er geen twee keer aftrek kan gebeuren van de persoonlijke onderhoudskosten van het slachtoffer, eenmaal van haar beroepsinkomen en eenmaal van haar huishoudelijke waarde. Dat is maar gedeeltelijk juist. Eiser moet bewijzen dat de kosten van haar persoonlijk onderhoud integraal konden worden verrekend met de door haar overlijden verloren beroepsinkomsten (A. Van Oevelen, G. Jocqué, Ch. Persyn en B. De Temmerman, «Overzicht van rechtspraak (1993-2006). Onrechtmatige daad: schade en schadeloosstelling», TPR 2007, 1078). Is dat niet het geval, dan dient het saldo van de niet-verrekende kosten van persoonlijk onderhoud wel degelijk in rekening te worden gebracht.

Eiser blijft totaal in gebreke om inzicht te verschaffen in het gezinsinkomen en in het beroepsinkomen van het slachtoffer als zelfstandig kapster. Het is dus gissen naar de concrete situatie van eiser, ware het niet dat verweerder van zijn kant twee aanslagbiljetten voorlegt aangaande de inkomsten van eiser en wijlen zijn echtgenote in de jaren 2001 en 2002. Dat dateert natuurlijk van respectievelijk drie jaar en twee jaar vóór het ongeval, maar biedt toch een beeld van hun inkomsten in de periode kort voor het ongeval.

...

In het jaar 2002 hadden zij een netto-inkomen van 40.199,39 euro (inkomen man) + 2.975 euro (inkomen vrouw) min 13.475,13 euro (15.351,51 bedrijfsvoorheffing + 410,10 bijzondere bijdrage sociale zekerheid – min terugbetaald 2.286,48 euro) = 29.699,26 euro.

Men mag aannemen dat het netto-inkomen in het jaar vóór het ongeval nog wat hoger lag en zodoende kan worden geraamd op afgerond 31.000 euro. Bij de berekening van het gezinsinkomen, op basis waarvan de persoonlijke onderhoudskosten worden berekend, mag verder geen rekening worden gehouden met de waarde van de huishoudelijke arbeid van de getroffene (Cass. 9 oktober 1980, RW 1981-82, 1235).

Om te weten wat de kosten waren voor het persoonlijk onderhoud van het slachtoffer, dient men haar aandeel, dat naar billijkheid kan worden bepaald op 30% (het gezin bestond uit het echtpaar en een meerderjarige zoon L.), te berekenen op het totale gezinsinkomen. In casu betekent dit een jaarlijks bedrag van 9.300 euro.

Dat is veel meer dan het verloren inkomen van de overleden echtgenote van eiser, dat kan worden geraamd op 3.000 euro. Dit bewijst dat de persoonlijke onderhoudskosten niet volledig verrekend kunnen worden met het (bescheiden) inkomen van het slachtoffer. Voorts bewijst dit een «besparing» voor eiser van 6.300 euro per jaar.

De vraag is nu of dit (saldo)bedrag van 6.300 euro volstaat om zijn schade te vergoeden wegens het verlies van de huishoudelijke prestaties van wijlen zijn echtgenote die hij (en tijdelijk ook nog zijn zoon) persoonlijk tot heden heeft moeten derven en in de toekomst zal moeten derven.

In de periode sedert het ongeval en het overlijden van de echtgenote van eiser tot heden is het gezin blijven bestaan uit eiser zelf en zijn meerderjarige zoon, die nog steeds bij hem inwoont. Op het moment van het ongeval was de zoon negentien jaar oud. Hij stond zeker al gedeeltelijk in voor zijn eigen onderhoud en was niet meer volledig ten laste van zijn ouders, althans wat het huishoudelijk werk betreft, omdat men mag aannemen dat een zoon van die leeftijd ook een beperkte bijdrage levert in het huishouden. De totale huishoudelijke waarde wordt voor een gezin met één kind ten laste normaal geraamd op 25 euro per dag. Gelet op de meerderjarigheid van de enige zoon en zijn eigen inbreng in het huishoudelijk werk, kan dit worden herleid tot 22 euro. Bovendien bestond het huishoudelijk werk van het slachtoffer ook uit een deel taken die zij alleen voor zichzelf uitvoerde (bv. maaltijden bereiden, boodschappen doen, wassen, strijken, enz.). Door het wegvallen van het slachtoffer is de resterende economische waarde van het huishouden verminderd en te herleiden tot een bedrag van 17 euro. Naarmate de meerderjarige zoon ouder werd, mag worden aangenomen dat zijn bijdrage in het huishouden ook groter is geworden, en dus dat dit bedrag van 17 euro op heden zelfs te ruim geschat is.

Zelfs indien men er nog zou van uitgaan dat eiser zelf niets deed in het huishouden en alles werd gedaan door zijn echtgenote (wat niet juist is, aangezien eiser niet ontkent dat hij ook nog wat deed in het huishouden, ondanks zijn ziekte; hij spreekt van een eigen aandeel van 20%), en zelfs indien men ervan zou uitgaan dat de huishoudelijke waarde over de periode van vijf jaar (sedert het ongeval tot heden) gelijk bleef, dan zou de schade van eiser gelijk staan met 17 euro x 365 dagen = 6.205 euro per jaar. Dit is lager dan het bedrag van de besparing ten belope van 6.300 euro, waarvan hierboven sprake, wat impliceert dat eiser geen schade lijdt.

Ook vanaf heden tot het einde van de levensduur van eiser is geen schade bewezen. Uitgaande van een basisvergoeding van 15 euro (eerstdaags zal de zoon de woning verlaten om te gaan samenwonen met zijn vriendin), komt dit op een maximum (uitgaande van de onjuiste hypothese dat eiser niets kan doen in het huishouden) jaarlijks verlies van 5.475 euro, veel minder dus dan de kosten van eigen onderhoud van het slachtoffer.

Er is geen schade bewezen, zodat dit onderdeel van de vordering ongegrond is.

...

Noot:

Een eerste reflex bij dit vonnis is dat de rechter ten deze onvoldoende rekening heeft gehouden met de werkelijke bijdrage van de modale huisvrouw in de huishouding. De gemiddelde vrouw werkt 6 uur iper dag in de huishouding. Wat is de kostprijs van een huishoudster, de kostprijs van een butler? Hield deze dame haar professionele werkzaamheden niet beperkt precies om nog een beetje "levenskwaliteit" te kunnen hebben in tegenstelling tot zovele vrouwen die van 9 tot 5 werken, meer dan een uur onderweg zijn van en naar het werk en daarna nog aan de huistaken beginnen. Hoevele vrouwen zijn er niet die stellen dat hun weekend begint zondagavond om 18 uur 30. Burn-out, depressie, overmatig gebruik van geneesmiddelen en vooral een verlies aan levenskwaliteit is vaak hun lot.

Toch heeft het vonnis haar verdiensten omdat gewezen wordt hoe strikt de bewijsvoering dient gevoerd te worden om wel vergoeding te bekomen.

 

Nog dit: 

Het komt brutaal en vrij vrouwonvriendelijk voor om het verlies van een echtgenote te ramen als een verlies in de huishoudelijke hulp. Natuurlijk bestaat de schade uit het verlies van deze hulp. Maar is een vrouw niet meer dan een huishoudelijke hulp? Is zij niet in de eerste plaats een levensgezel, een soul-mate, een kameraad, een moeder, aanstaande moeder of potentiële moeder, is zij niet de spreekbuis of het luisterend oor, de bron van vreugde in een huwelijk, de bouwsteen van levensvreugde en levensgenot, de reisgenoot,schoonheid, aanwezigheid, een seksuele partner, een sensuele partner, een knuffelpartner die menselijke warmte geeft en voor zovele, zo niet alle  mannen een levensdoel, een levensadem.

Vrij gratuit kan men stellen, dat elk mens vervangbaar is, en dus ook een vrouw. Is dit intellectueel eerlijk, wanneer 2 mensen zo verknocht met mekaar zijn als in een goed huwelijk, een gezamenlijk leven al dan niet met kinderen hebben gedeeld, geënt zijn op mekaar met zelfde wortels? En al was het dan nog zo dat de weduwenaar op zoektocht kan gaan op het internet, van de ene trien naar de andere, of zich kan laten verleiden door zij die zich komen presenteren... tegen welk leed, tegen welke kost, met welke ontgoochelingen en met welke garantie. Veel stof voor de morele schadevergoeding....

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: vr, 25/03/2011 - 10:03
Laatst aangepast op: ma, 11/04/2011 - 17:49

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.