-A +A

Resultaatsverbintenis of middelenverbintenis van de chirurg

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

MIDDELEN- OF RESULTAATSVERBINTENIS


Volgens de Belgische wetgeving is een dokter (chirurg) aansprakelijk voor fouten begaan tijdens de uitvoering van zijn opdracht.

Het bewijs van aansprakelijkheid verschilt naargelang de taak van de dokter/chirurg kan aanzien worden als resultaatsverbintenis, dan wel als middelenverbintenis.

Wanneer het gaat om een resultaatsverbintenis, wordt de aansprakelijkheid als bewezen weerhouden van zodra het beoogde resultaat niet werd bereikt, tenzij bewijs van overmacht of vreemde oorzaak.

Een voorbeeld verduidelijkt dit. Stel dat een chirurg vergeet om watten of een operatiewerktuig te verwijderen uit het lichaam van de patiënt en het staat vast dat de patiënt hierdoor is komen te overlijden, dan zal de aansprakelijkheid van de dokter vaststaan. Het verwijderen van alle materiaal uit het lichaam van de patiënt is een resultaatsverbintenis. Het niet bekomen van dit resultaat leidt tot aansprakelijkheid.


Wanneer het gaat om een middelenverbintenis of inspanningsverbintenis, ligt de bewijslast moeilijker. De schadelijder moet dan bewijzen dat i.c. de dokter/chirurg gehandeld heeft op een wijze die niet overeenstemt met de wijze waarop een normaal, redelijk en voorzichtig persoon zou gehandeld hebben in dezelfde omstandigheden.

De gedraging van een medicus moet vergeleken worden met die van een normaal, voorzichtig en aandachtig practicus, geplaatst in gelijkaardige omstandigheden.”
(Bergen, 29.09.1986, RGAR, 1987, nr. 11.282)

Hier is de bewijslast heel wat moeilijker.

De arts/chirurg is er wel toe gehouden om al datgene te doen wat in zijn professionele mogelijkheden/kennis ligt om tot een zo goed mogelijk resultaat te komen, waarbij men de vergelijking maakt t.a.v. een ander arts, geplaatst in dezelfde omstandigheden.

Het slachtoffer kan maar de fout van de dokter aantonen als hij bewijst dat het handelen van de dokter onder het niveau lag van wat gebruikelijk is, rekeninghoudend met de stand van de wetenschap en de geldende standaarden voor dergelijke ingrepen.

Op het niveau van de inspanningverbintenis/resultaatsverbintenis moet evenwel nog een correctie worden toegepast.

Waar het uitvoeren van een operatie een middelenverbintenis is (komen tot een zo goed mogelijk resultaat), is het wel mogelijk dat zich hierbinnen een resultaatsverbintenis voordoet.

Een voorbeeld verduidelijkt dit. Waar het enerzijds zo is dat een operatie niet per definitie leidt tot een perfect gezonde rug (middelenverbintenis), bestaat de mogelijkheid dat tijdens de operatie een specifieke handeling wordt gesteld die te aanzien is als resultaatsverbintenis.
Aldus is het mogelijk dat een chirurg een implantaat (of cage) op zodanige wijze plaatst dat manifest inbreuk wordt gepleegd op een voorschrift dat deel uitmaakt van een algemene regel inzake geneeskunde. Het niet nakomen van die regel leidt dan tot aansprakelijkheid.

In casu is het uitgangspunt dat de chirurg niet gehouden was tot een resultaatsverbintenis, doch wel tot een middelenverbintenis.

Om schadevergoeding te kunnen bekomen moet het slachtoffer bewijzen dat de dokter/chirurg een fout heeft begaan, m.a.w. dat hij op onzorgvuldige wijze is tewerkgegaan.

Voor zoveel als nodig, kan hierbij opgemerkt worden dat Prof. Dr. F.C. ÖNER eveneens vertrekt van een middelenverbintenis en niet van een resultaatsverbintenis.


“U vraag over de Belgische standaarden vind ik hier volstrekt irrelevant, dit zijn internationaal geldende standaarden. Naar mijn gevoel is zowel bij de eerste als bij de tweede ingreep niet zorgvuldig genoeg gehandeld. Er kan natuurlijk altijd een complicatie optreden bij dit soort ingrepen, maar dit is een volstrekt overbodige en voorkombare complicatie waaraan betrokkene ernstige schade heeft overgehouden. Dit valt niet meer onder complicatie maar onder incompetentie.” (verslag p. 10 en 11).


DE BEWIJSLAST VAN EEN MIDDELENVERBINTENIS


Eenvoudig gesteld is het uitgangspunt dat de chirurg zijn best doet om alles zo goed mogelijk te laten verlopen, maar dat steeds complicaties kunnen optreden.

Het slachtoffer moet hier bewijzen dat de opgetreden complicaties niet meer behoren tot de normale risico’s doch voortvloeien uit een fout van de chirurg (art. 870 Ger.W.).

De bewijslast is zeer zwaar en het slachtoffer moet de fout van de chirurg bewijzen. Een loutere veronderstelling volstaat niet.

Het bewijsrisico ligt bij de schadelijder. Indien deze er niet in slaagt de aansprakelijkheid van de chirurg te bewijzen, moet besloten worden tot afwezigheid van aansprakelijkheid.

Het antwoord op de vraag of de chirurg onzorgvuldig is geweest, is dient benaderd vanuit een medisch onderzoek. Hier kan in de regel door een jurist alleen geen uitspraak worden gedaan.

De vraag dient gesteld of een medisch attest opgesteld door een andere arts op verzoek van de patiënt als voldoende bewijs van fout en bindend is voor de Rechtbank.

Het antwoord op deze vraag is negatief.

Het verslag kan enkel aanzien worden als sterke aanwijzing dat iets misliep tijdens de operatie, doch dat staat niet gelijk aan een voldoende bewijs in rechte.

Het deskundig verslag is immers eenzijdig wat wil zeggen dat het opgesteld is ten behoeve van één partij in het geding, zonder dat er (mogelijkheid tot) tegenspraak was van de wederpartij, de mogelijke aansprakelijke.

Dergelijk verslag, betaald door één van de partijen (of diens verzekeraar), kan gekleurd zijn en geldt derhalve niet als voldoende objectief.

Het bovenstaande impliceert niet dat het verslag waardeloos is. Alleen zal het moeten aangevuld worden met andere bewijsmiddelen en hier moet in het bijzonder gedacht worden aan de gerechtelijke expertise waarbij de partijen zich tot de rechtbank wenden met de vraag een objectief gerechtsexpert aan te stellen met als opdracht te onderzoeken of er medische tekortkomingen werden begaan door de behandelende chirurg.

Deze expert zal dan een verslag opstellen rekeninghoudend met de visie en opmerkingen van beide partijen, welke hij ook verplicht moet beantwoorden.

De rechtbank zal dan ook dit verslag als advies volgen tenzij het manifest foutief zou zijn, doch de kans op verwerping is uiterst miniem.

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 26/06/2013 - 15:46
Laatst aangepast op: wo, 26/06/2013 - 15:46

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.