-A +A

Vordering namens de ingebreke blijvende gemeente

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
vri, 07/12/2012
A.R.: 
Vordering namens de ingebreke blijvende gemeente

De rechtsvordering van een of meer inwoners namens de gemeente is slechts ontvankelijk wanneer de gemeente in gebreke blijft om in rechte op te treden; of dit het geval is, wordt door de rechter beoordeeld in feite, rekening houdend met de omstandigheden van de zaak.

Publicatie
tijdschrift: 
juridat
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

Nr. C.11.0747.N
1. L. D.B.,
2. L.D.W.,
eiseressen,
tegen
1. G.V. H.,
2. D.S.,
verweerders,
mede inzake
GEMEENTE WILLEBROEK, vertegenwoordigd door het college van burge-meester en schepenen, met kantoor te 2830 Willebroek, August Van Landeghem-straat 99,
in tussenkomst en gemeenverklaring van het tussen te komen arrest opgeroepen partij,

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 28 juni 2011.
Procureur-generaal Jean-François Leclercq heeft op 23 oktober 2012 een schrifte-lijke conclusie neergelegd.
Afdelingsvoorzitter Eric Dirix heeft verslag uitgebracht.
Procureur-generaal Jean-François Leclercq heeft geconcludeerd.

II. CASSATIEMIDDEL
De eiseressen voeren in hun verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een mid-del aan.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

1. Artikel 194 Gemeentedecreet, in de versie zoals gewijzigd door het decreet van 14 maart 2008, bepaalt: "Als het college van burgemeester en schepenen of de gemeenteraad niet in rechte optreden, kunnen een of meer inwoners in rechte op-treden namens de gemeente, mits zij onder zekerheidstelling aanbieden om per-soonlijk de kosten van het geding te dragen en in te staan voor de veroordeling tot schadevergoeding of boete wegens tergend en roekeloos geding of hoger beroep die kan worden uitgesproken.

Dit recht staat ook open voor de rechtspersonen waarvan de maatschappelijke zetel in de gemeente is gevestigd.

De gemeente kan over het geding geen dading aangaan of er afstand van doen zonder instemming van degene die het geding in haar naam heeft gevoerd".

2. De rechtsvordering van een of meer inwoners namens de gemeente is slechts ontvankelijk wanneer de gemeente in gebreke blijft om in rechte op te treden. Of zulks het geval is, wordt door de rechter beoordeeld in feite, rekening houdend met de omstandigheden van de zaak.

3. De appelrechters stellen vast dat er een vordering tot nietigverklaring en schorsing van de vergunning hangende is voor de Raad van State en oordelen dat van de gemeente niet kan worden verwacht dat zij "vooraleer over de vordering bij de Raad van State uitspraak werd gedaan, een stakingsvordering of een andere maatregel nam ten aanzien van de houder van de vergunning" en niet wordt aangetoond dat "er een dermate grote dreiging bestond voor de aantasting van het leefmilieu dat het instellen van een stakingsvordering noodzakelijk was vooraleer de Raad van State zijn oordeel zou hebben geveld".

4. Door op grond hiervan te oordelen dat de gemeente niet in gebreke is geble-ven om in rechte op te treden, verantwoorden de appelrechters hun beslissing naar recht.
Het middel kan niet worden aangenomen.

Dictum
Het Hof,
Verwerpt het cassatieberoep.
Veroordeelt de eiseressen tot de kosten.
Bepaalt de kosten voor de eiseressen op 503,91 euro en voor de partij in tussen-komst en gemeenverklaring op 320,08 euro.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer 

Noot: 

Conclusie van procureur-generaal J.F. Leclercq:

1. Het bestreden arrest wijst de milieustakingsvordering van de eiseressen namens de gemeente Willebroek (in tussenkomst en gemeenteverklaring van het tussen te komen arrest opgeroepen partij) tegen de verweerders af als onontvankelijk, op grond dat niet aangetoond is dat de gemeente in gebreke gebleven is en de eiseressen dan ook niet in de plaats van de gemeente konden optreden.

De eiseressen maken bezwaar tegen de door de gemeente aan de verweerders afgeleverde vergunning, resp. regularisatievergunningen voor de uitbreiding van hun woning en autowerkplaats.

2. Het cassatiemiddel verwijt het arrest het artikel 194 van het Gemeentedecreet, in de versie zoals gewijzigd door het decreet van 14 maart 2008, (en de artikelen 1 & 2 van de wet van 12 januari 1993 betreffende een vorderingsrecht inzake bescherming van het leefmilieu) te hebben geschonden doordat het, voor de ontvankelijkheid van de milieustakingsvordering door een inwoner namens de gemeente, een ingebrekestelling van de gemeente of een bewezen weigering van de gemeente om die vordering in te stellen vereist, terwijl het volstaat dat het college van burgemeester en schepenen of de gemeenteraad niet in rechte optreedt, omdat het als geschonden aangewezen artikel de belangen van de gemeente beschermt tegen het (louter) stilzitten van haar eigen bestuur.

3. Dit middel kan niet worden aangenomen.

Artikel 194 van het Nieuw Gemeentedecreet, in de versie zoals gewijzigd door het decreet van 13 maart 2008, bepaalt:

"Als het college van burgemeester en schepenen of de gemeenteraad niet in rechte optreden, kunnen een of meer inwoners in rechte optreden namens de gemeente, mits zij onder zekerheidstelling aanbieden om persoonlijk de kosten van het geding te dragen en in te staan voor de veroordeling tot schadevergoeding of boete wegens tergend en roekeloos geding of hoger beroep die kan worden uitgesproken.
Dit recht staat ook open voor de rechtspersonen waarvan de maatschappelijke zetel in de gemeente is gevestigd. De gemeente kan over het geding geen dading aangaan of er afstand van doen zonder instemming van degene die het geding in haar naam heeft gevoerd".

Het "niet in rechte optreden"of het stilzitten van het bestuur is een feitenkwestie: zijn het college van burgemeester en schepenen of de gemeenteraad (voldoende) geïnformeerd over de toestand die de vordering van de inwoner(s) rechtvaardigt en, zo ja, hebben deze organen tijdig kunnen onderzoeken of zij in rechte konden en/of wilden optreden tegen de toestand, zoals de wetgeving en het gemeentelijk belang dat vereisen. Opdat een inwoner zich aan de gemeente, wegens haar stilzitten, kan substitueren, wat toch een verstrekkend recht is, moet tenminste blijken dat de gemeente effectief stilzit.

De rechtsvordering van een of meer inwoners namens de gemeente is slechts ontvankelijk wanneer de gemeente in gebreke blijft om in rechte op te treden. Of dit het geval is, wordt door de rechter beoordeeld in feite, rekening houdend met de omstandigheden van de zaak.

Men kan vergelijken met wat vereist is voor een aansprakelijkheidsvordering tegen een gemeente. Zo bevestigde het Hof, bij arrest van 6 november 2009, dat de rechter, bij de beoordeling van het bestaan van een fout van de gemeente (betreffende haar verplichting om enkel voldoende veilige wegen voor het verkeer open te stellen en om ieder abnormaal gevaar, ongeacht of het verborgen dan wel zichtbaar is, door de passende maatregelen te voorkomen, die geen resultaatverbintenis inhoudt) rekening moet houden met het feit dat de gemeentelijke overheid de bedoelde gevaarssituatie kon dan wel moest kennen.

De appelrechters stellen vast dat een vordering tot nietigverklaring en schorsing van de vergunning hangende is voor de Raad van State en oordelen dat van de gemeente niet kan worden verwacht dat zij "vooraleer over de vordering bij de Raad van State uitspraak werd gedaan, een stakingsvordering of een andere maatregel nam ten aanzien van de houder van de vordering" en niet wordt aangetoond dat "er een dermate grote dreiging bestond voor de aantasting van het leefmilieu dat het instellen van een stakingsvordering noodzakelijk was vooraleer de Raad van State zijn oordeel zou hebben geveld".

4. Conclusie: verwerping.
_________________
(1) AR C.08.0537.N, AC 2009, nr. 643, met concl. van adv.-gen. Henkes in Pas.
 


zie ook de publicatie van dit arrest in het tijdschrift voor milieurecht (TMR), 2013, nr.3 p. 248 met Noot 

Gerelateerd
Aangemaakt op: ma, 26/05/2014 - 08:19
Laatst aangepast op: ma, 02/06/2014 - 14:29

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.