-A +A

Valsheid in geschrifte zelfs wanneer slachtoffer waarheid kon achterhalen

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
woe, 27/01/2010

Ook als de geadresseerde kan nagaan of de vermeldingen in een verzekeringsvoorstel juist zijn, kan het gemis aan oprechtheid omtrent de reële bedoeling van de kandidaat-verzekeringnemer om een overeenkomst te sluiten, valsheid in geschrifte uitmaken, in zoverre die akte tot bewijs kan strekken en aldus derden kan schaden doordat ze tegen hen uitwerking heeft Zie A. De Nauw, Initiation au droit pénal, Kluwer, 2008, p. 39.

Wettelijke basis art. 139 en 196 Strafwetboek

Publicatie
tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2011-2012
Pagina: 
606
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
De cassatieberoepen zijn gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Luik, correctionele kamer, van 3 april 2009.
De eisers voeren respectievelijk drie, vier en drie middelen aan in memories die aan dit arrest zijn gehecht.
Raadsheer Gustave Steffens heeft verslag uitgebracht.
Advocaat-generaal Raymond Loop heeft geconcludeerd.

II. BESLISSING VAN HET HOF
Beoordeling
A. Het cassatieberoep van J.-Ch. F.
1. In zoverre het cassatieberoep gericht is tegen de beslissing op de tegen hem ingestelde strafvordering
Eerste middel
Eerste onderdeel
De eiser verwijt de appelrechters dat zij artikel 196 Strafwetboek hebben geschonden vermits verzekeringsvoorstellen geen beschermde geschriften zijn die een verzekeraar als waarheidsgetrouw kan aanmerken.

Ook als de geadresseerde de juistheid kan nagaan van de vermeldingen in een verzekeringsvoorstel, kan het gemis aan oprechtheid omtrent de reële bedoeling van de kandidaat-verzekeringnemer om een overeenkomst te sluiten, valsheid in geschrifte uitmaken, in zoverre die akte tot bewijs kan strekken en aldus derden kan schaden doordat ze tegen hen uitwerking heeft.

Nadat het arrest erop heeft gewezen dat een verzekeringsvoorstel eenzijdige verklaringen bevat, vermeldt het dat de in de telastleggingen bedoelde verzekeringsvoorstellen juridische uitwerking hebben omdat zij, in de regel, de maatschappij ertoe verplichten de overeenkomsten te sluiten, op straffe van schadevergoeding. Het oordeelt vervolgens dat een dergelijk voorstel oprechtheid impliceert omtrent de reële bedoeling van de kandidaat-verzekeringnemer om een overeenkomst aan te gaan, dat de eiser nooit echt de bedoeling heeft gehad om één van die polissen af te sluiten en dat die stukken intellectuele valsheid uitmaken.
Met deze overwegingen verantwoorden de appelrechters hun beslissing naar recht.
Het onderdeel kan niet worden aangenomen.

Tweede onderdeel
Het misdrijf valsheid in geschrifte bestaat voor zover het valse stuk, door het gebruik dat ervan zou worden gemaakt, een recht of een rechtsgoed heeft kunnen schaden. De kans op schade moet overigens worden beoordeeld op het ogenblik dat de valsheid werd gepleegd.

Het arrest stelt vast dat voorstellen van levensverzekering op naam van fictieve klanten werden opgemaakt, met andere woorden, klanten die niet de bedoeling hadden een overeenkomst aan te gaan.

Het beheer van fictieve polissen behoort niet tot het maatschappelijk doel van verzekeringsmaatschappijen.
De appelrechters die oordelen dat veinzing bij het afsluiten van een verzekeringspolis, schade kan berokkenen, met name wegens de tijd die de verzekeringsmaatschappij nutteloos aan het beheer van de fictieve overeenkomsten wijdt, verantwoorden hun beslissing naar recht.
Het onderdeel kan niet worden aangenomen.

Derde onderdeel
Het bedrieglijk opzet, dat vereist is opdat valsheid strafbaar zou zijn, bestaat zodra de dader, door het vertrouwen van het publiek in een geschrift te beschamen, voor zichzelf of voor een ander enig voordeel of enige winst beoogt, die hij niet zou hebben behaald indien de waarheidsgetrouwheid of de juistheid van het geschrift zou zijn geëerbiedigd.
In zoverre het middel op de bewering berust dat valsheid alleen strafbaar is indien het door de vervalser nagestreefde voordeel onrechtmatig is, faalt het naar recht.

Het is niet tegenstrijdig om te vermelden, enerzijds, dat de makelaar heeft toegegeven misbruik te hebben gemaakt van de lichtgelovigheid of de zwakheid van bepaalde mensen en erop te wijzen, anderzijds (bladzijde 28 van het arrest), dat de eiser, volgens diens verklaring, de valse overeenkomsten heeft ondertekend om de makelaar te plezieren, die hem een gedeelte van zijn commissie doorstortte en van de voordelen van de maatschappijen profiteerde.
Het middel mist wat dat betreft feitelijke grondslag.
(...)

B. Het cassatieberoep van F. V.

1. In zoverre het cassatieberoep gericht is tegen de beslissing op de tegen hem ingestelde strafvordering
Eerste middel
Eerste onderdeel
De eiser verwijt de appelrechters dat zij niet op zijn conclusie hebben geantwoord betreffende het gebrek aan controle, door de verzekeringsmaatschappijen, van de financiële draagkracht van hun medecontractanten en ook dat zij artikel 196 Strafwetboek hebben geschonden.

Het verzekeringsvoorstel met de verplichting om op zijn minst de eerste premie te betalen, is een handelsgeschrift dat het vermoeden van geloofwaardigheid geniet, waardoor het in de categorie van de beschermde geschriften valt.
Uit het antwoord op het eerste onderdeel van het eerste middel van de eerste eiser, blijkt dat de appelrechters naar recht hebben beslist dat de verzekeringsovereenkomsten valse stukken waren omdat de ondertekenaar niet de bedoeling heeft ze aan te gaan.

De appelrechters die oordelen dat de verzekeringsvoorstellen het inkomen van de kandidaat-verzekeringsnemer niet vermeldden, zodat, bij gebrek aan vermeldingen dienaangaande, het onmogelijk was de financiële draagkracht van de medecontractant te onderzoeken, antwoorden op het verweer van de eiser zonder dat zij dienen te antwoorden op argumenten die door hun beslissing irrelevant zijn geworden.
Het onderdeel kan niet worden aangenomen.
(...)

2. In zoverre het cassatieberoep gericht is tegen de beslissing op de burgerlijke rechtsvordering van de verweerster tegen de eiser

Vierde middel
De uitoefening van de burgerlijke rechtsvordering voor de strafgerechten strekt alleen tot vergoeding van de schade die door een misdrijf is veroorzaakt.
Het stond aan de appelrechters om de schade te omschrijven die de burgerlijke partij heeft geleden door de indiening van de voorstellen tot levensverzekering die de ondertekenaars hebben aangegaan, niet met de bedoeling zich te verbinden, maar om de makelaar in staat te stellen ten onrechte commissies op te strijken, vermits zij het gevolg zijn van fictieve overeenkomsten.

In tegenstelling tot de eerste rechter beslist het arrest dat de uitbetaling van die commissies voor de verzekeraar schade oplevert die door de bewezen verklaarde oplichting is veroorzaakt, ook al had de maatschappij zich de commissies kunnen doen terugbetalen, indien de makelaar solvabel was geweest, met toepassing van de clausules die daarin voorzien wanneer overeenkomsten de vastgestelde duur niet halen.

Zoals de appelrechters hebben beslist, dienden zij bij de beoordeling van het oorzakelijk verband tussen de oplichting met behulp van de fictieve overeenkomsten en de bedragen die met die kunstgreep zijn vergaard, geen rekening te houden met dat vooruitzicht op terugbetaling.
Het middel kan niet worden aangenomen.

(...)
Dictum
Het Hof,
Verwerpt de cassatieberoepen.
Veroordeelt de eisers in de kosten van hun cassatieberoep.
Aldus geoordeeld door het Hof van Cassatie, tweede kamer, te Brussel

Noot: 

D. Wuyts, De rol van het misdrijf valsheid in geschriften in de strijd tegen verzekeringsfraude, R.W. 2011-2012, Noot onder Cass. 24/12/2009 RW 2011-2012 607.

Gerelateerd
Aangemaakt op: zo, 20/11/2011 - 10:55
Laatst aangepast op: zo, 20/11/2011 - 11:00

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.