-A +A

Vals facebookprofiel enkel strafbaar bij bedrieglijk opzet

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van beroep
Plaats van uitspraak: Gent
Datum van de uitspraak: 
vri, 15/09/2017
A.R.: 
2016/NT/703

 

Artikel 210bis SW
Valsheid in informatica
Vals facebookprofiel enkel strafbaar bij bedrieglijk opzet - in het geval met de fictieve naam de indruk wordt gewekt dat het om een bestaand persoon zou gaan

 

Publicatie
tijdschrift: 
juridat
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

1. nr. W VDH,
- beklaagde -

verdacht van:

te Herzele, met samenhang te Aalst en/of elders in het Rijk,

Tenlastelegging A

valsheid te hebben gepleegd, door gegevens die werden opgeslagen, verwerkt of overgedragen door middel van een informaticasysteem, te hebben ingevoerd in een informaticasysteem, te hebben gewijzigd, te hebben gewist of met enig ander technologisch middel de mogelijke aanwending van gegevens in een informaticasysteem te hebben veranderd, waardoor de juridische draagwijdte van dergelijke gegevens werd veranderd, en wetende dat de ingevolge een inbreuk op het artikel 210 bis §1 Strafwetboek verkregen gegevens vals zijn, gebruik te hebben gemaakt van deze gegevens, namelijk:

A.1. op niet nader te bepalen tijdstippen in een periode van 15 januari 2013 tot en met 30 juni 2013,

door op naam van onder meer K S, R S en K R een facebookprofiel aan te maken en zich op het internet uit te geven als zijnde K S, R S of K R en als dusdanig te communiceren;

A.2. op niet nader te bepalen tijdstippen in de periode van 21 april 2013 tot en met 22 april 2013,

door op www.schatjes.net en op www.afspraakjes.com een profiel te hebben aangemaakt op naam van A C, en daarbij zowel foto's van haar als haar telefoonnummer, en een begeleidende tekst te hebben opgenomen;

A.3. op niet nader te bepalen tijdstippen in de periode van 21 april 2013 tot en met 22 april 2013,

door het fictieve e-mailadres AC@hotmail.com te hebben gebruikt om op www.afspraakjes.com een profiel te hebben aangemaakt;

(artikel 210bis §1 en §2 Sw.);

Tenlastelegging B

op 30 juli 2013,

gepoogd te hebben, terwijl hij wist dat hij daartoe niet gerechtigd is, zich toegang te hebben verschaft tot een informaticasysteem of zich daarin te hebben gehandhaafd, met de omstandigheid dat het misdrijf werd gepleegd met bedrieglijk opzet, met de omstandigheid dat hij de gegevens die worden opgeslagen, verwerkt of overgedragen door middel van het informaticasysteem op enige manier heeft overgenomen, en met de omstandigheid dat schade werd veroorzaakt aan het informaticasysteem of aan de gegevens die door middel van het informaticasysteem worden opgeslagen, verwerkt of overgedragen of aan een informaticasysteem van een derde of aan de gegevens die door middel van het laatstgenoemde informaticasysteem worden opgeslagen, verwerkt of overgedragen, waarbij het voornemen om een wanbedrijf te plegen zich heeft geopenbaard door uitwendige daden die een begin van uitvoering van dat wanbedrijf uitmaakten en alleen ten gevolge van omstandigheden, van de wil van de dader onafhankelijk, zijn gestaakt of hun uitwerking hebben gemist; met name

door gepoogd te hebben zich toegang te verschaffen tot het informaticasysteem van een derde, nl. het facebookprofiel van A C, door dit te proberen recoveren, aan de hand van het e-mailadres van A C (AC@hotmail.com) en een aantal paswoorden (kevin01, wesley en steffie01);

(artikel 550bis §1, eerste en tweede lid, §3, 1°-3° Sw.);

(...)

4.2 Wat de telastlegging A.1 betreft, stelt de beklaagde WVDH ten onrechte dat hij niet strafbaar zou zijn aan de desbetreffende valsheid in informatica (en gebruik van de desbetreffende valsheid) omdat het aanmaken van facebookprofielen onder een schuilnaam wettelijk toegelaten is en dienvolgens niet onder artikel 210bis Strafwetboek valt.

Hoewel de loutere omstandigheid om onder een schuilnaam of een fictieve naam een facebookprofiel aan te maken op zichzelf inderdaad niet strafbaar is als valsheid in informatica, is er wel degelijk sprake van valsheid in informatica wanneer met een bedrieglijk opzet of het oogmerk om te schaden een facebookprofiel wordt aangemaakt op naam van een andere persoon, voor zover met die naam minstens de indruk wordt gewekt dat het om een bestaande persoon gaat. In dat geval worden er immers op een frauduleuze wijze gegevens ingevoerd in een informaticasysteem waardoor de juridische draagwijdte van die gegevens wordt veranderd, en is er bijgevolg wel degelijk een strafbare vervalsing van de waarheid via datamanipulatie aan de orde.

In het voorliggende geval is het onmiskenbaar dat de beklaagde WVDH de facebookprofielen "K S", "R S" en "K R" louter heeft aangemaakt om zich bij de elektronische communicatie met een bedrieglijke bedoeling onder die namen te kunnen uitgeven - meer in het bijzonder omdat hij op die manier op een slinkse wijze in contact wilde komen met het slachtoffer AC en/of haar entourage zonder dat deze zou beseffen dat ze in werkelijkheid met de beklaagde WVDH communiceerde. De beklaagde stelt in dit verband overigens niet pertinent dat hij met die facebookprofielen geen communicatie heeft uitgevoerd, daar hij de fictieve identiteit van "K S" wel degelijk heeft misbruikt ten aanzien van het slachtoffer. Aldus is uit het computeronderzoek gebleken dat er werd gechat tussen de zogenaamde "K S" - dat volgens het facebookprofiel overigens een vrouwelijke avatar behelsde (zie stuk 51 van het strafdossier en de desbetreffende bijlage 160, zijnde stuk 216 van onderkaft 1 van het strafdossier) - en het slachtoffer AC, die op een bepaald ogenblik van deze chatgesprekken de vraag stelde waarom haar gesprekspartner haar eigenlijk vragen stelde "omdat wij elkaar niet kennen" (zie bijlage 119 bij het navolgend proces-verbaal nr. 003416/2013, zijnde stuk 175 van onderkaft 1 van het strafdossier), waaruit duidelijk blijkt dat de beklaagde W V D H op een slinkse wijze AC poogde te benaderen en daarin ook slaagde. De in de telastlegging A.1 bedoelde facebookprofielen werden dan ook louter met die bedrieglijke bedoeling aangemaakt.

Het verweer van de beklaagde dat hij er bewust voor zou hebben gezorgd dat er bij een eventuele uitlezing van zijn computer een spoor zou worden teruggevonden naar de bewuste facebookprofielen, is volgens het hof volstrekt ongeloofwaardig.

4.3 Voorts is het bewezen dat de beklaagde WVDH zich schuldig heeft gemaakt aan de in de telastleggingen A.2 en A.3 bedoelde valsheid in informatica (en gebruik van de desbetreffende valsheid) doordat hij op naam van het slachtoffer AC op een bedrieglijke wijze een profiel heeft aangemaakt op de erotische websites www.schatjes.net en op www.afspraakjes.com, waarbij hij een expliciet seksueel getinte tekst schreef waarin het slachtoffer zich zogezegd aanbood met het oog op seksuele contacten met geïnteresseerde derden, waarbij voorts haar telefoonnummer werd opgegeven alsook foto's, afkomstig van haar facebookprofiel, werden geplaatst (telastlegging A.2, zie de stukken 11 en 12 van onderkaft 3 van het strafdossier). Om het profiel aan te maken op www.afspraakjes.com, maakte de beklaagde gebruik van het fictieve e-mailadres AC@hotmail.com telastlegging A.3).

Dat de advertentie op www.afspraakjes.com nooit daadwerkelijk werd verspreid onder derden, doet aan de strafbaarheid geen afbreuk. De advertentie op www.schatjes.net blijkt overigens wél te zijn verspreid, daar het slachtoffer meerdere sms-berichten en telefoonoproepen ontving van onbekenden met de vraag of zij ook aan huis kwam, of zij ook escorte deed enz.

Het is aldus bewezen dat de beklaagde WVDH valsheid in informatica (en gebruik van de desbetreffende valsheid) heeft gepleegd door op een bedrieglijke wijze en met het oogmerk om het slachtoffer AC te schaden, valse gegevens te hebben ingevoerd in een informaticasysteem waardoor de juridische draagwijdte werd veranderd van die gegevens, die van meet af aan door hem op een valselijke wijze werden ingevoerd.

Het verweer van de beklaagde WVDH dat niet hij de in de telastleggingen A.2 en A.3 bedoelde valse profielen heeft aangemaakt en dat het slachtoffer AC dit zelf zou hebben gedaan om hem te benadelen, snijdt geen hout, daar dit verweer door geen enkel gegeven van het strafdossier ook maar enigszins aannemelijk wordt gemaakt.

Uit het computeronderzoek is integendeel gebleken dat er op de computer van de beklaagde via de zoekmachine google onder meer werd gezocht op de termen "schatjes", "plaatsen schatjes", "seksadvertentie plaatsen", "afspraakjes.com" (zie de bijlagen 223 en 225 bij het navolgend proces-verbaal nr. 06/2013, zijnde de stukken 279 en 281 van onderkaft 1 van het strafdossier). Bovendien werd op die computer een document aangetroffen (met als bestandsnaam "als ruimdenkende studente.docx") waarvan de inhoud woordelijk overeenstemt met de tekst van de seksadvertentie op naam van het slachtoffer AC op www.schatjes.net (aldus de weergave van het document in bijlage 13 bij het navolgend proces-verbaal nr. 006/2013, zijnde stuk 69 van onderkaft 1 van het strafdossier, en de afdruk van de bewuste seksadvertentie in stuk 12 van onderkaft 3 van het strafdossier). Voorts blijkt de advertentie op "afspraakjes.com" te zijn aangemaakt op 22 april 2013 om 14.58 uur (stuk 10 van onderkaft 3 van het strafdossier), zijnde op quasi hetzelfde ogenblik als deze op "www.schatjes.net", terwijl de foto's in de advertentie op "afspraakjes.com" dezelfde blijken te zijn als drie van de vier foto's op "www.schatjes.net" (stukken 11 en 12 van onderkaft 3 van het strafdossier).

De uitleg van de beklaagde WVDH dat hij de tekst van de advertentie op de site "www.schatjes.net" zou hebben gekopieerd en vervolgens zou hebben "in een worddocument gestoken zodat daar een spoor van teruggevonden zou worden" (zie p. 3 van de "tweede besluiten" van de beklaagde), is in dit verband volstrekt ongeloofwaardig. Het computeronderzoek toonde overigens aan dat het in de computer van de beklaagde aangetroffen document met als bestandsnaam "als ruimdenkende studente.docx" werd aangemaakt op 22 april 2013 om 13.41 uur (nadat met het maken van het document werd gestart om 13.37 uur), terwijl de advertentie op "www.schatjes.net" blijkbaar onmiddellijk daarna op de site werd geplaatst, en dit nadat deze site vanop de computer van de beklaagde werd bezocht (stukken 44-45 van onderkaft 1 van het strafdossier).

Dat de e-mailadressen waarmee deze profielen werden aangemaakt, niet konden worden teruggevonden, doet aan het voorgaande geen afbreuk.

4.4 Zo ook is de poging tot externe hacking van het facebookprofiel van het slachtoffer AC, bedoeld in de telastlegging B (art. 550bis, §1-§3-§4 Sw.), bewezen gebleven voor het hof. Uit het computeronderzoek blijkt dat de beklaagde WVDH op 30 juli 2013 heeft gepoogd om met behulp van haar e-mailadres en van de paswoorden "kevin01", "wesley" en "steffie01" het facebookprofiel van het slachtoffer AC te recoveren - en dit overigens nadat hij op het internet had gezocht naar specifieke hackertools (stuk 55 van onderkaft 1 van het strafdossier).

De beklaagde geeft trouwens ook toe dat hij het e-mailadres van AC heeft ingegeven op facebook en dan zijn eigen naam en die van familieleden heeft gebruikt als wachtwoorden, maar stelt dat hij dat heeft gedaan om doelbewust sporen na te laten zodat zou blijken dat er geen sprake was van een strafbare poging. Dit laatste verweer is echter volstrekt ongeloofwaardig.

Zo ook is er, in tegenstelling tot wat door de beklaagde wordt voorgehouden, te dezen geenszins sprake van een vrijwillig gestaakte poging maar wel degelijk van een daadwerkelijk voornemen om het bewuste wanbedrijf te plegen, welk voornemen zich, gelet op de voormelde resultaten van het computeronderzoek, heeft geopenbaard door uitwendige daden die een begin van uitvoering van dat wanbedrijf uitmaakten en alleen ten gevolge van omstandigheden, van de wil van de beklaagde WVDH onafhankelijk, werden gestaakt of hun uitwerking hebben gemist.

(Tiende kamer, 2016/NT/703, 15 september 2017)

Noot: 

Dirk Voorhoof, Facebook en de Raad voor Journalistiek, NJW 235, 39. In deze bijdrage gaat de auteur nog dieper in op de problematiek rond het recht op afbeelding en Facebook met een schat aan referenties.

"Der Begriff der Öffentlichkeit in Bezug aus das Internet ist nicht ohne Weiteres mit dem Begriff der ‘Medienöffenlichkeit’ gleichzusetzen.

Ein Artikel in einer auflagestarken Zeitung [...] findet ein wesentlich grösseres und ein ganz anderes Publikum als eine private Website, die sich in den Weiten des Internets verliert und nur wenige speziell an einem Thema Interessierte anspricht» (Presserat, Stellungname 27/2009, via www.presserat.ch.)

• MOINY, J., Facebook au regard des règles européennes concernant la protection des données, REDC 2010, afl. 2, 235-271

• ROSIER, K., Réflexions sur le droit au respect de la vie privée et la liberté d’expression sur Facebook dans le cadre des relations de travail, RDTI 2012, afl. 46, 90-99

• VOORHOOF, D., Facebook en de Raad voor de Journalistiek. Foto's van slachtoffers in de media, NJW 2011, afl. 235, 38-44

• X., Leren bij Facebook doe je zelf, P&O 2014, afl. 8, 33

• VAN AUDENHOVE, S., VANDER LAENEN, F., Contact (houden) met kwetsbare jongeren in een follow-up onderzoek. Facebook en sms onder de loep genomen, Panopticon 2014, afl. 5, 473-479 en http://www.maklu.be/panopticon/ (10 oktober 2014)

• NAVEZ, E., VAN DE VELDEN, K., Facebook voor handelsregisters. Een nieuw koppelingssysteem ter bevordering van grensoverschrijdende activiteiten binnen de EU, TRV 2012, afl. 8, 698-708 en http://www.trv.be/ (16 januari 2013)
X., Commission de déontologie. Avis 128/10 dit «Avis Facebook», J.dr.jeun. 2012, afl. 315, 25-26 en http://www.jdj.be/ (2 juli 2012)

• CASAER, D., Kritiek op werkgever via Facebook verantwoordt ontslag om dringende reden, Juristenkrant 2013, afl. 278, 6

• X., [Echos] Alost: une femme arrêtée pour avoir créé un faux profil Facebook au nom d’un avocat, JT 2011, afl. 6448, 640 en http://jt.larcier.be/ (5 oktober 2011)
Rechtsleer - Artikels - 2011
Verzet en hoger beroep (kort geding)

• QUANDT, Q., Facebook Adieu! [Advocaten en Facebook], Ad Rem 2010, afl. 2, 32-35

Gerelateerd
Aangemaakt op: ma, 21/05/2018 - 13:03
Laatst aangepast op: ma, 21/05/2018 - 13:03

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.