-A +A

Strafbare deelneming door onthouding

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
woe, 02/09/2009
A.R.: 
P.09.0391.F

Het passieve bijwonen van de uitvoering van een misdrijf kan strafbare deelneming opleveren wanneer het zich onthouden van enige reactie de uiting is van het opzet om rechtstreeks aan de uitvoering mee te werken door bij te dragen tot het mogelijk maken of vergemakkelijken van dat misdrijf

Publicatie
tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2011-2012
Pagina: 
1029
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

Nr. P.09.0391.F
1. J. M.,
2. P. N.,

tegen
1. BRASIL S.P.R.L.,

2. Victor HISSEL, advocaat, in de hoedanigheid van curator van het faillissement van de naamloze vennootschap Man J Corporation,

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

De cassatieberoepen zijn gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Luik, correctionele kamer, van 5 februari 2009.
De eiseres voert in een memorie die aan dit arrest is gehecht, twee middelen aan.
Raadsheer Benoît Dejemeppe heeft verslag uitgebracht.
Advocaat-generaal Damien Vandermeersch heeft geconcludeerd.

II. BESLISSING VAN HET HOF
Beoordeling

A. In zoverre het cassatieberoep van N. P. gericht is tegen de beslissing op de tegen haar ingestelde strafvordering

Tweede middel

De eiseres werd onder meer vervolgd als mededader van valsheid in geschriften, doordat de eiser, haar zoon, in de valse hoedanigheid van afgevaardigd bestuurder van een vennootschap, een huurovereenkomst en wissels als huurwaarborg heeft ondertekend, en gebruik heeft gemaakt van valse stukken. Zij verwijt de appelrechters dat zij haar schuldig hebben verklaard aan de voormelde telastleggingen zonder dat zij een daad van deelneming in de zin van artikel 66, derde lid, van het Strafwetboek, in aanmerking nemen.

Krachtens deze bepaling is deelneming aan een misdaad of wanbedrijf strafbaar, met name wanneer de beklaagde de misdaad of het wanbedrijf heeft uitgevoerd, aan de uitvoering ervan rechtstreeks heeft meegewerkt of, door enige daad tot de uitvoering zodanige hulp heeft verleend dat de misdaad of het wanbedrijf zonder zijn bijstand niet had kunnen worden gepleegd.

Alleen een positieve daad die aan de uitvoering van het misdrijf voorafgaat of ermee samengaat kan deelneming aan een misdaad of wanbedrijf opleveren. Het verzuim om te handelen kan evenwel een dergelijke positieve daad van deelneming zijn wanneer, wegens de ermee gepaard gaande omstandigheden, het bewuste en opzettelijke verzuim om te handelen ondubbelzinnig een aansporing betekent tot het plegen van het misdrijf op één van de wijzen die in de artikelen 66 en 67 van het Strafwetboek zijn bepaald.

Het passieve bijwonen van de uitvoering van een misdrijf kan strafbare deelneming opleveren wanneer het zich onthouden van enige reactie de uiting is van het opzet om rechtstreeks aan de uitvoering mee te werken door bij te dragen tot het mogelijk maken of vergemakkelijken van dat misdrijf.

Het arrest vermeldt dat de eiseres in tempore non suspecto nooit heeft aangevoerd dat zij van de bedoeling van haar zoon om met de verweerster een huurovereenkomst te sluiten, onkundig werd gehouden, evenmin als van de teneur van de onderhandelingen die tot het sluiten van de overeenkomst en de clausules ervan hebben geleid. Het oordeelt dat, aangezien zij een mandaat van afgevaardigd bestuurder bekleedt, zij de consequenties daarvan diende te dragen en zich met het bestuur van de vennootschap diende in te laten, dat zij de uitoefening van dat mandaat verzaakt heeft door de eiser toe te staan in haar plaats alle daden te stellen die tot het bestuur van de vennootschap behoren, perfect wetende dat hij niet langer bevoegd was om de vennootschap te verbinden. Het wijst er verder op dat haar opzettelijke passiviteit het plegen van de misdrijven valsheid en gebruik van valse stukken, bewust heeft bevorderd, dat zonder haar afzijdigheid de misdrijven niet zouden zijn gepleegd en dat het geen twijfel laat dat zij als passieve deelneemster wel degelijk de bedoeling had om aan het plegen van deze misdrijven deel te nemen.

Het arrest vervolgt met erop te wijzen dat de eiseres het misdadig voornemen heeft goedgekeurd, wat uit haar houding blijkt, aangezien zij de opening van de discotheek heeft bijgewoond, dat die met haar goedkeuring door de vennootschap Man J Corporation werd geëxploiteerd en dat zij geen enkel initiatief heeft genomen om, bij de verweerster of binnen de voormelde vennootschap tegen die toestand te protesteren. Het preciseert ten slotte dat de laattijdige reactie van de eiseres op de aan de verweerster verschuldigde achterstallige huur, om loutere opportuniteitsredenen werd ingegeven.

Met deze overwegingen hebben de appelrechters naar recht kunnen beslissen dat het verzuim van de eiseres om te handelen een onontbeerlijke hulp heeft uitgemaakt voor de eiser, niet alleen voor het plegen van de valsheden maar ook voor het daaropvolgend gebruik dat de verweerster ervan heeft gemaakt.

Het middel kan niet worden aangenomen.

Eerste middel

Krachtens artikel 65 Strafwetboek kan de bodemrechter, wanneer hij in feite vaststelt dat meerdere misdrijven de uitvoering zijn van een zelfde misdadig opzet, slechts één straf opleggen, namelijk de zwaarste.

De toepassing van deze bepaling verplicht de rechter in de regel om de voor de lichtere misdrijven voorgeschreven straffen buiten beschouwing te laten, zelfs als die straffen voorzien in een bijkomende sanctie die zwaarder is dan die welke samen met de opslorpende straf kan worden opgelegd.

Het arrest stelt vast dat de telastleggingen valsheid in geschriften, gebruik van valse stukken, niet-aangifte van het faillissement binnen de wettelijke termijn en boekhoudkundige misdrijven, te dezen voortvloeien uit een zelfde misdadig opzet en dat de zwaarste straf die is welke op de valsheden en het gebruik van valse stukken staat. Het veroordeelt de eiseres tot een gevangenisstraf van tien maanden, tot een geldboete van tweehonderd frank vermeerderd met de opdeciemen, alsook tot het verbod om met name persoonlijk of door een tussenpersoon een handelsactiviteit uit te oefenen.

Te dezen is de zwaarste straf die welke op het misdrijf valsheid in geschriften en gebruik van valse stukken staat. Krachtens artikel 1, d), van het koninklijk besluit nr. 22 van 24 oktober 1934 betreffende het rechterlijk verbod aan bepaalde veroordeelden en gefailleerden om bepaalde ambten, beroepen of werkzaamheden uit te oefenen, kan de rechter die een persoon wegens valsheid veroordeelt, aan deze veroordeling een verbod koppelen om bepaalde functies uit te oefenen in vennootschappen en in een vestiging in België, bepaald in artikel 198, § 6, eerste lid, van de op 30 november 1935 gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen, of het beroep van effectenmakelaar of correspondent-effectenmakelaar.

Doordat de appelrechters de eiseres, naast het voormelde verbod, het verbod opleggen om een handelsactiviteit uit te oefenen, dat bij artikel 1bis van het voormelde koninklijk besluit alleen wordt opgelegd in het geval waarin, zoals te dezen, de veroordeling wordt uitgesproken wegens niet-aangifte van het faillissement binnen de wettelijke termijn, bovenop de zwaarste straf een bijkomende straf opleggen die verbonden is met een lichtere straf, schenden zij aldus de in het middel aangevoerde wetsbepalingen.

Het middel is gegrond.

Ambtshalve onderzoek van de beslissing op de strafvordering

De substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen zijn in acht genomen en de beslissing is overeenkomstig de wet gewezen.

B. In zoverre het cassatieberoep van M. J. gericht is tegen de beslissing op de tegen hem ingestelde strafvordering

Ambtshalve middel
Geschonden wettelijke bepalingen:
- artikel 65 van het Strafwetboek
- de artikelen 1 en 1bis van het koninklijk besluit nr. 22 van 24 oktober 1935 betreffende het rechterlijk verbod aan bepaalde veroordeelden en gefailleerden om bepaalde ambten, beroepen of werkzaamheden uit te oefenen

Om de redenen die in het antwoord op het eerste middel van de eiseres zijn vermeld, schenden de appelrechters de voormelde bepalingen door de eiser het verbod op te leggen om een handelsactiviteit uit te oefenen.

Voor het overige zijn de substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen in acht genomen en is de beslissing overeenkomstig de wet gewezen.

C. De cassatieberoepen van M. J. en N. P. tegen de beslissingen die op de burgerlijke rechtsvordering die Meester Victor Hissel qualitate qua tegen hen heeft ingesteld, uitspraak doen over

1. het beginsel van de aansprakelijkheid.

De eisers voeren geen middel aan.

2. de omvang van de schade

Het arrest kent de verweerder een provisionele schadevergoeding toe en beveelt de heropening van het debat over de overige punten.

Dergelijke beslissing is geen eindbeslissing in de zin van artikel 416, eerste lid, Wetboek van Strafvordering en valt niet onder de in het tweede lid van dat artikel bedoelde gevallen.

De cassatieberoepen zijn niet ontvankelijk.

D. Het cassatieberoep van N. P. tegen de beslissing op de burgerlijke rechtsvordering die de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Brasil tegen haar heeft ingesteld

De eiseres voert geen bijzonder middel aan.

Dictum
Het Hof,
Vernietigt het bestreden arrest in zoverre het tegen de eisers uitgesproken verbod betrekking heeft op het persoonlijk of door een tussenpersoon uitoefenen van een handelsactiviteit.
Verwerpt de cassatieberoepen voor het overige.
Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het gedeeltelijk vernietigde arrest.
Veroordeelt de eisers in vier vijfde van de kosten van hun cassatieberoep en laat het overige gedeelte ten laste van de Staat.
Zegt dat er geen grond is tot verwijzing.
Aldus geoordeeld door het Hof van Cassatie, tweede kamer, te Brussel
 

Noot: 

S. Van Overbeke, De bedrijfsleider als strafbare deelnemer: wanneer zwijgen instemmen wordt gepubliceerd in het RW onder dit arrest

zie ook: Cass., 17 dec. 2008, AR P.08.1233.F, A.C., 2008, nr 737, met concl. O.M. in Pas.



 

Gerelateerd
Aangemaakt op: za, 28/01/2012 - 13:03
Laatst aangepast op: za, 28/01/2012 - 13:11

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.