-A +A

Regenval die niet door riolen kan verwerkt kan worden - geen overmacht

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van beroep
Plaats van uitspraak: Gent
Datum van de uitspraak: 
din, 15/03/1994

Een gemeente kan zich niet beroepen op overmacht voor waterschade door hevig zomeronweer.

• Zware zomeronweders komen in onze Vlaamse streken vrij regelmatig voor.

• Een overvloedige regenval die niet door de riolen verwerkt kan worden, constitueert geen overmacht (Hof Brussel, 28 oktober 1969, Pas., 1970, II, 16)

• Ten overvloede had de gemeente kennis van een breuk in de rioolbuis en werd in de gemeenteraad herhaaldelijk gesproken over gebrek aan onderhoud van de open gracht.

• Ten overvloede hadden de afwateringskanalen een onvoldoende oeverversterking hebben.

Publicatie
tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
1996-1997
Pagina: 
128
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

Gemeente Staden t/ N.V. A.

Procedure

Naar aanleiding van de omstandigheid dat een zwarte Volvo 760 GLE (die blijkens de stukken slechts 38.821 km had gereden), gestald in de keldergarage (1,10 meter lager dan de as van de rijbaan) van de heer Stefaan M. (wonende te Staden, aan de (...); deze woning ligt niet in het dal, doch ongeveer op de helft van de helling) bij expertise in totaal verlies werd bevonden (verlies begroot op 493.714 frank) ten gevolge van waterschade, ontstaan door zeer zware regenval op vrijdag 17 juli 1987 (tussen 17 en 18 uur), werd de Gemeente Staden bij dagvaardingsexploot van 17 oktober 1988 aangesproken ter recuperatie van voormeld bedrag door de N.V. A., verzekeraar eigen schade van de N.V. Motor Finance Company, die een overeenkomst van financieringshuur had gesloten met de P.V.B.A. M. te Staden.

...

Beoordeling

...

2. De appellante herhaalt haar voor de eerste rechter aangevoerde argumentatie (overmacht), beklemtoont dat geen enkel bewijs is geleverd van een gebrekkig onderhoud van de gracht en dat alleen de wolkbreuk boven Staden op 17 juli — het noodweer derhalve — oorzaak is van het schadegeval.

3. Overmacht en fout sluiten elkaar uit, overmacht begint waar fout ophoudt te bestaan (immers, overmacht is een rechtvaardigingsgrond).

Wat is overmacht?

Overmacht is een voldoende onvoorzienbaar en onafwendbaar feit of een gebeurtenis die buiten de menselijke wil ligt en waartegen geen menselijke macht zich kan verzetten, en die de enige oorzaak van de schade is.

4. Er zijn dus — met betrekking tot het begrip overmacht — drie cumulatief op te vatten criteria: ten eerste, de onweerstaanbaarheid (het onvrij handelen van de schadeverwekker), ten tweede de onvoorzienbaarheid (plots feit dat onmogelijk kon voorzien worden), én ten derde de niet-toerekenbaarheid (wat betekent dat er geen enkele onzorgvuldigheid werd begaan die invloed heeft gehad op de totstandkoming van de gebeurtenis).

5. Vanuit een menselijk en redelijk standpunt mag worden aangenomen dat de zeer zware regenval van 17 juli 1987 beantwoordt aan bovenstaand eerste en tweede criterium.

De Gemeente Staden is zonder enige twijfel de overheid die instaat voor het beheer, de controle, het toezicht en de leiding van de grachten en zoomwegen die zich op haar grondgebied bevinden. Anderzijds is het de benadeelde partij die moet aantonen dat de schade werd veroorzaakt door een gebrek in de zaak (cf. T.P.R., 1987, 1392, nr. 72), en die bewijsverplichting, die rust op de schadelijdende partij houdt in dat het gebrek in de zaak (in casu het gebrek aan onderhoud van de gracht en de ontstentenis van het bestaan van een stevige oeverversterking) mag worden aangetoond met alle middelen rechtens, getuigen inbegrepen.

Indien de benadeelde partij slaagt in de bewijslast van deze feitelijke aangelegenheid, kan de gemeente zich niet beroepen op het voornoemde derde criterium, en is zij (de gemeente), als bewaarder van de zaak, aansprakelijk voor de schade (art. 1384, eerste lid, B.W.).

Het Hof is, met de eerste rechter, van oordeel dat de Gemeente Staden zich in casu neit kan beroepen op overmacht (met name op het derde criterium ervan).

Immers, (1) zware zomeronweders komen ook in onze Vlaamse streken vrij regelmatig voor, en een overvloedige regenval die niet door de riolen verwerkt kan worden, constitueert geen overmacht (cf. Hof Brussel, 28 oktober 1969, Pas., 1970, II, 16); (2) de verklaring van de omwonenden doet ervan blijken dat aan de gemeente kennis werd gegeven van de breuk in de rioolbuis aan de andere zijde van de weg; (3) ook het verslag-Van S. wijst uit dat bij de bespreking op het gemeentehuis herhaaldelijk werd gesproken over het gebrek aan onderhoud van de open gracht, gelegen aan de overzijde van de straat; (4) de overgelegde foto‘s tonen aan dat de grachtzijden een overmatige grasbegroeiing hebben, wat erop wijst dat de gracht was toegeslibd (en dus het gebrek aan onderhoud duidelijk maakt); (5) de overgelegde uittreksels uit het register der beraadslagingen van het schepencollege tonen aan dat vóór 1987, qua herdelven en profileren van de grachten en zoomwegen, slechts opdracht werd gegeven voor 20 km, terwijl zulks in 1986 en in 1988/1989/1990 toch telkens 30 km bedroeg; bovendien wijzen de foto‘s uit dat, ter plaatse, de afwateringskanalen een onvoldoende oeverversterking hebben.

Gerelateerd
Aangemaakt op: wo, 13/09/2017 - 11:16
Laatst aangepast op: wo, 13/09/2017 - 11:16

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.