-A +A

Politie mag darknet doorzoeken zonder machtiging onderzoeksrechter

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
din, 28/03/2017
A.R.: 
P.16.1245.N

De politie kan in haar strijd tegen misdrijven het Deepweb, de cyberspace,het DarkWeb en Torrents doorzoeken zonder machtiging van de onderzoeksrechter.

Politieambtenaren kunnen steeds de voor het publiek toegankelijke plaatsen alsook de verlaten onroerende goederen kunnen betreden teneinde toe te zien op de handhaving van de openbare orde en de naleving van de politiewetten en -verordeningen, alsook teneinde opdrachten van gerechtelijke politie uit te voeren.

De politiediensten hebben de mogelijkheid om alle bewijzen te verzamelen op de voor het publiek toegankelijke plaatsen van het internet, op dezelfde wijze als het publiek deze plaatsen kan betreden.

Een plaats op het internet is niet voor het publiek ontoegankelijk ingevolge het enkele feit dat het betreden van die plaats afhankelijk is van toegangsvoorwaarden die louter vormelijk zijn, dit wil zeggen zonder dat hieraan enige inhoudelijke of kwalitatieve persoonsgebonden controle is verbonden. Dergelijke toegangsvereisten zijn immers niet van aard de verwachting te wekken dat de toegang tot die plaats beperkt is tot een private kring.

Wanneer de politie aan deze toegangsvoorwaarden voldoet, kan zij dit deel van het internet betreden zonder bijzondere machtiging daartoe.

Publicatie
tijdschrift: 
juridat
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

Nr. P.16.1245.N
B. V.
beklaagde,
eiser,

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwer-pen, correctionele kamer, van 10 november 2016.

II. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

Middel

1. Het middel voert schending aan van artikel 8 EVRM, artikel 15 Grondwet, de artikelen 46quinquies, 47sexies, 56bis, 88ter en 89ter Wetboek van Strafvorde-ring en artikel 32 Voorafgaande Titel Wetboek van Strafvordering: het arrest ver-oordeelt de eiser wegens de verkoop en uitvoer van verdovende middelen op grond van vaststellingen betreffende zijn aanwezigheid en zijn gedrag op een forum op het "darknet"; de politie heeft die vaststellingen kunnen doen na het downloaden en gebruik van specifieke software, het gebruik van zoekmachines, het gebruik van een website die darknetmarkten monitort om een uitnodigingslink voor dit forum te verkrijgen, het zich registreren op dit forum onder een alias en het betreden van dit forum; het arrest oordeelt dat de politie aldus toegang heeft gekregen tot een voor het publiek toegankelijke plaats en het onderzoek niet werd uitgebreid tot delen van het internet die niet publiek toegankelijk waren;

het forum was enkel toegankelijk wanneer een lid van de gemeenschap een uitnodigingslink gaf aan een niet-lid; het forum vormde zodoende een virtuele privéclub die slechts toegankelijk was voor een beperkte groep personen en die het voorwerp uitmaakte van private communicatie, waartoe de politie zich enkel toegang mocht verschaffen mits machtiging van de onderzoeksrechter tot netwerkzoeking;

zelfs indien voor het betreden van dat forum geen bevel tot netwerkzoeking was vereist omdat niet werd binnengedrongen in de privéaccount van de eiser, was het betreden van dergelijk privaat gedeelte van het internet slechts mogelijk indien aan de voorwaarden voor een inkijkoperatie was voldaan, wat niet het geval was; minstens is de politie zo overgegaan tot een observatie zonder dat aan de wettelijke voorwaarden hiertoe was voldaan; aldus is dit bewijsmateriaal op onrechtmatige wijze verkregen en kon het niet worden gebruikt zonder de vaststelling dat de begane onrechtmatigheid de betrouwbaarheid van het bewijs niet heeft aangetast en het gebruik ervan niet strijdig is met het recht op een eerlijk proces.

2. Artikel 8 Wetboek van Strafvordering bepaalt dat de gerechtelijke politie de misdaden, de wanbedrijven en de overtredingen opspoort, de bewijzen ervan ver-zamelt en de daders overlevert aan de rechtbanken belast met hun bestraffing.

Artikel 26, eerste en tweede lid, Wet Politieambt bepaalt dat de politieambtenaren steeds de voor het publiek toegankelijke plaatsen alsook de verlaten onroerende goederen kunnen betreden teneinde toe te zien op de handhaving van de openbare orde en de naleving van de politiewetten en -verordeningen, alsook teneinde opdrachten van gerechtelijke politie uit te voeren.

3. Op grond van deze bepalingen hebben de politiediensten de mogelijkheid om alle bewijzen te verzamelen op de voor het publiek toegankelijke plaatsen van het internet, op dezelfde wijze als het publiek deze plaatsen kan betreden en onverminderd de toepassing van de bepalingen van het Wetboek van Strafvordering inzake de bijzondere opsporingsmethodes en de opsporingen en afluisterpraktijken op het internet. Het gebruik van een alias kan daarbij behoren tot de normale wijze van het bezoeken van delen van het internet, mits dat gebruik niet bestaat in het aannemen van een geloofwaardige fictieve identiteit en de gebruikte alias niet van aard is het plegen van een misdrijf uit te lokken.

4. Een plaats op het internet is niet voor het publiek ontoegankelijk ingevolge het enkele feit dat het betreden van die plaats afhankelijk is van toegangsvoorwaarden die louter vormelijk zijn, dit wil zeggen zonder dat hieraan enige inhoudelijke of kwalitatieve persoonsgebonden controle is verbonden. Dergelijke toegangsvereisten zijn immers niet van aard de verwachting te wekken dat de toegang tot die plaats beperkt is tot een private kring. Wanneer de politie aan deze toegangsvoorwaarden voldoet, kan zij dit deel van het internet betreden zonder bijzondere machtiging daartoe.

5. Het arrest oordeelt onaantastbaar dat:

- Agora een gesloten forum/gemeenschap is op het DarkNet of DeepWeb waar onder meer drugs anoniem worden verhandeld en dat enkel kan worden betre-den na een uitnodiging door een lid en enkel te bereiken is via de vrij af te halen TOR-browser;
- de politie een uitnodigingslink voor Agora heeft verkregen via een website die de werking van de DarkNetmarkten monitort en een geautomatiseerd bestand uitmaakt;
- de onderzoekers zich registreerden onder een alias;
- de politie via een zoekfunctie in Agora de profielpagina en recensies van de ei-ser bekeek, die voor alle bezoekers van Agora raadpleegbaar waren;
- de onderzoekers op geen enkel ogenblik gebruik hebben gemaakt van een wachtwoord, login of sleutel die toebehoorde aan de eiser of een andere per-soon.

Op grond van die vaststellingen kon het arrest wettig oordelen dat de onderzoe-kers een voor het publiek toegankelijke plaats hebben betreden en er bijgevolg geen netwerkzoeking was vereist noch dat er sprake was van enig hackingprocédé in hoofde van de politie.
In zoverre kan het middel niet worden aangenomen.

6. Voor het overige blijkt uit de stukken waarop het Hof vermag acht te slaan, niet dat de eiser voor de appelrechters heeft aangevoerd dat minstens aan de ver-eisten in verband met de inkijkoperatie of de observatie moest zijn voldaan.

In zoverre is het middel nieuw, mitsdien niet ontvankelijk.

Ambtshalve onderzoek van de beslissing op de strafvordering

7. De substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen zijn in acht genomen en de beslissing is overeenkomstig de wet gewezen.
Dictum
Het Hof,
Verwerpt het cassatieberoep.
Veroordeelt de eiser tot de kosten.
Bepaalt de kosten op 97,41 euro.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, tweede kamer, op de openbare rechtszitting van 28 maart 2017
 

Noot: 

Frank Schuermans, Cassatie vult wettelijke leemte op over politionele internetpatrouille en recherche, Juristenkrant 351, 14 juni 2017, p. 3

Gerelateerd
Aangemaakt op: di, 25/07/2017 - 17:12
Laatst aangepast op: di, 25/07/2017 - 17:12

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.