-A +A

Nietige verzekeringsovereenkomst gevolgen

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
vri, 28/09/2012
A.R.: 
C.11.0691.N

De nietigverklaring van de verzekeringsovereenkomst maakt in beginsel die overeenkomst met terugwerkende kracht ongedaan waardoor hetgeen de partijen krachtens deze overeenkomst hebben gepresteerd, kan worden teruggevorderd (1). (1) Zie de concl. van het O.M.

Publicatie
tijdschrift: 
juridat
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

Nr. C.11.0691.N
AXA BELGIUM nv, met zetel te 1170 Watermaal-Bosvoorde, Vorstlaan 25,
eiseres,

tegen
M.D.S.,
verweerster,

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de rechtbank van eerste aanleg te Hasselt van 1 juni 2011.
...
II. CASSATIEMIDDELEN
De eiseres voert in haar verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, twee middelen aan.

III. BESLISSING VAN HET HOF
Beoordeling
Eerste middel
Eerste, tweede en derde onderdeel in hun geheel

1. Uit de stukken waarop het Hof vermag acht te slaan, blijkt dat de eiseres de vergoedingen die zij heeft betaald aan de nabestaanden van het slachtoffer op grond van artikel 29bis WAM 1989, in hoofdorde terugvorderde van de verweer-ster wegens nietigheid van de verzekeringsovereenkomst ingevolge een opzette-lijke verzwijging bij het aangaan van de overeenkomst.

2. Hieruit volgt dat de omvang van de restitutieplicht van de verweerster inge-val van nietigheid van de verzekeringsovereenkomst in het debat was en de appel-rechters de vordering van de eiseres niet gedeeltelijk afwijzen op grond van een exceptie die de partijen voor hen niet hadden opgeworpen, noch het recht van ver-dediging van de eiseres hebben miskend.
De onderdelen kunnen niet worden aangenomen.
Vierde onderdeel

3. De eiseres heeft haar vordering in terugbetaling van haar uitgaven gesteund op de nietigheid van de verzekeringsovereenkomst wegens een opzettelijke ver-zwijging van de verweerster en miskenning van het algemeen rechtsbeginsel fraus omnia corrumpit.

4. De appelrechters oordelen dat de restitutieplicht ingeval van nietigheid van de verzekeringsovereenkomst wegens opzettelijke verzwijging zich niet uitstrekt tot de uitgaven die de verzekeraar heeft verricht op grond van zijn gehoudenheid als WAM-verzekeraar van een in het ongeval betrokken voertuig, voor zover haar verzekerde of verzekeringnemer geen aansprakelijkheid draagt voor de schade die de benadeelden hebben geleden.

5. Het onderdeel dat enkel aanvoert dat de appelrechters niet hebben geant-woord op de door de eiseres ingeroepen grondslag fraus omnia corrumpit, maar niet aanduiden hoe en waardoor dit algemeen rechtsbeginsel tot een grotere resti-tutieplicht van de verweerster zou kunnen leiden, is bij gebrek aan nauwkeurigheid niet ontvankelijk.

Tweede middel
6. Artikel 6, eerste lid, Wet Landverzekeringsovereenkomst bepaalt dat wan-neer het opzettelijk verzwijgen of het opzettelijk onjuist meedelen van gegevens over het risico de verzekeraar misleidt bij de beoordeling van het risico, de verze-keringsovereenkomst nietig is.
De nietigverklaring van de verzekeringsovereenkomst maakt in beginsel die over-eenkomst met terugwerkende kracht ongedaan waardoor hetgeen de partijen krachtens deze overeenkomst hebben gepresteerd, kan worden teruggevorderd.

7. Overeenkomstig artikel 2, § 1, eerste lid, Wet Landverzekeringsovereen-komst is artikel 6 van deze wet ook van toepassing op de verplichte aansprake-lijkheidsverzekering motorrijtuigen.

8. Krachtens artikel 3, § 1, eerste lid, WAM 1989 moet de verzekering waar-borgen dat benadeelden schadeloos worden gesteld in geval van burgerrechtelijke aansprakelijkheid van onder meer de eigenaar, bestuurder en houder van het ver-zekerde motorrijtuig.

9. Artikel 29bis, § 1, eerste lid, WAM 1989 bepaalt dat bij een verkeersongeval waarbij een of meer motorrijtuigen betrokken zijn, op de plaatsen bedoeld in artikel 2, § 1, met uitzondering van de stoffelijke schade en de schade geleden door de bestuurder van elk van de betrokken motorrijtuigen, alle schade geleden door de slachtoffers en hun rechthebbenden en voortvloeiend uit lichamelijke let-sels of het overlijden, met inbegrip van de kledijschade, hoofdelijk vergoed wordt door de verzekeraars die de aansprakelijkheid van de eigenaar, de bestuurder of de houder van de motorrijtuigen overeenkomstig deze wet dekken.
Hieruit volgt dat:
- de vergoedingsplicht van de verzekeraar op grond van artikel 29bis WAM 1989 rust op een wettelijke verplichting en niet op een contractuele verplichting tot dekking van de aansprakelijkheid van de eigenaar, de bestuurder of de houder van het motorrijtuig;
- deze vergoedingsplicht onder meer het bestaan van een WAM-verzekering voor het betrokken motorrijtuig op het ogenblik van het verkeersongeval vereist.

10. Uit de samenhang van deze wetsbepalingen volgt dat de verzekerde bij nie-tigverklaring van de verzekeringsovereenkomst na het ongeval enkel gehouden is tot restitutie aan de verzekeraar van de uitgaven die deze aan het slachtoffer heeft gedaan op grond van artikel 29bis WAM 1989, voor zover de verzekeraar het slachtoffer eveneens diende te vergoeden op grond van zijn contractuele verplich-ting om aan de verzekerde dekking te verlenen.

11. De appelrechters die vaststellen dat tussen de partijen niet wordt betwist dat de bestuurder van het voertuig geen enkele aansprakelijkheid treft voor het onge-val en die oordelen dat de restitutieplicht van de verzekeringnemer bij nietigver-klaring van de verzekeringsovereenkomst zich niet uitstrekt tot de uitgaven die de verzekeraar heeft verricht op grond van zijn gehoudenheid als WAM-verzekeraar van een in het ongeval betrokken voertuig, indien de verzekerde niet aansprakelijk is voor de schade die het slachtoffer heeft geleden, verantwoorden hun beslissing naar recht.
Het middel kan niet worden aangenomen.
Dictum
Het Hof,
Verwerpt het cassatieberoep.
Veroordeelt de eiseres in de kosten.
Bepaalt de kosten voor de eiseres op 669,59 euro en voor de verweerster op 180,60 euro.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samen-gesteld uit afdelingsvoorzitter Eric Dirix, als voorzitter, afdelingsvoorzitter Eric Stassijns, en de raadsheren Beatrijs Deconinck, Koen Mestdagh en Geert Jocqué, en in openbare rechtszitting van 28 september 2012
 

Noot: 

Nietige hospitalisatieverzekering door verzwijging

Hof van beroep Antwerpen 11 mei 2016, nieuw juridisch weekblad 2017,155, met noot Daily Wuyts, Basisprincipes vordering tot nietigverklaring van een verzekeringsovereenkomst, NJW 2017,157

Samenvatting

Een verzekeringsmaatschappij kan een vordering instellen op grond van artikel 59 van de verzekeringswet tot nietigverklaring van een persoons verzekering ingevolge opzettelijke verzwijging.

Deze verjaringstermijn wordt geregeld door artikel 88 §1 van de verzekeringswet en bedraagt drie jaar. De verjaringstermijn begint niet te lopen vanaf het ogenblik van de verzwijging en evenmin vanaf de datum van de uitgaven maar wel vanaf de kennisname door de verzekering van het voorval van de verzwijging dat het vorderingsrecht heeft doen ontstaan.

Het rechtsgevolg van een nietig verklaarde verzekering ingevolge verzwijging is dat de verzekering aanspraak kan maken op terugbetaling van de reeds door haar verrichte uitkeringen. De verzekeringsmaatschappij mag de reeds betaalde en vervallen premies behouden.

Het feit dat de oorzaak van de verkeerde informatie erin bestaat dat de vragenlijst werd ingevuld door de verzekeringsmakelaar doet hieraan geen afbreuk.

Te dezen werd een verzekeringspolis hospitalisatie en gezondheidzorg DKV nietigverklaring wegens de opgave van een verkeerd gewicht en een aldus verzwegen obesitas.
 

Gerelateerd
Aangemaakt op: zo, 07/04/2013 - 18:24
Laatst aangepast op: za, 01/07/2017 - 10:30

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.