-A +A

Leasingsmaatschappij kan na verkoop geleasd voertuig door professionele verkoper met miskenning eigendomsvoorbehoud leasinggever de verkoper en diens zaakvoerder, de professionele koper en diens zaakvoerder aanspreken

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Rechtbank van Koophandel
Plaats van uitspraak: Hassent
Datum van de uitspraak: 
woe, 09/02/2011
A.R.: 
A.R. nr. 10/60

Op de professionele handelaar in tweedehandsvoertuigen rust de verplichting om redelijkerwijze al het nodige te doen om te voorkomen dat zij dergelijke voertuigen aankoopt met miskenning van de rechten van de financierder.

Overeenkomstig de equivalentieleer bestaat de schade voor Europabank die in causaal verband staat tot de fout van A.M. Buses in het verlies van de verkoopwaarde van het gefinancierde voertuig omdat Europabank het voertuig op het ogenblik van de opzegging van de financiering niet kon recupereren om het vervolgens te verkopen.

Het gaat weldegelijk om de marktwaarde van het voertuig op het ogenblik van de opzegging van de overeenkomst en niet op het ogenblik van de verkoop/terugkoop van het voertuig.

De leningsovereenkomst wordt geacht te zijn opgezegd op datum van het faillissement van Autocars Hazebrouck, zoals dit ook voorzien is in art. 5 van de algemene voorwaarden.

Voor de bepaling van de marktwaarde/venale waarde van de autocar op datum van het faillissement baseert de rechtbank zich op het waardeverlies zoals dit blijkt uit een vergelijking van de verkoopprijs in september 2006 van 62 000 EUR excl. B.T.W. (zijnde de initiele verkoopprijs verminderd met de creditnota) en de aankoopprijs van de bus in november 2007, zijnde 45 000 EUR excl. B.T.W Dit vertegenwoordigt een gemiddeld maandelijks waardeverlies van 1 214,28 EUR, hetgeen overeenkomt met het bedrag van de maandelijkse afkortingen van de lening. Als men dit maandelijks verlies handhaaft tot en met februari 2007 zou de marktwaarde op datum van faling 26 785,8 EUR (excl. B.T.W.) bedragen.

De oorpronkelijke verkoper die het voertuig ondanks het eigendomsvoorbehoud terug inkocht (A.M. Buses) is gehouden om dit bedrag aan Europabank te betalen.

Het feit dat Europabank aangifte van haar schuldvordering in het faillissement heeft gedaan en ook de borgen heeft gedagvaard, doet geen afbreuk aan haar recht om tevens A.M. Buses voor diens buitencontractuele aansprakelijkheid aan te spreken. Er is geen bewijs dat Europabank van de borgen of uit de faling op heden al enige betaling heeft ontvangen.

Wat de vordering in vrijwaring betreft

7. De oorsprobkelijke verkoper die het voertuig ondank eigendomsvoorbeoud weer inkocht (A.M. Buses) richt zich thans tot de heer Hazebrouck in zijn hoedanigheid van voormalige zaakvoerder van Autocars Hazebrouck. A.M. Buses (koper) is van oordeel dat de schade op de eerste plaats aan zijn fout te wijten is. Hij was alles behalve te goeder trouw door ten onrechte te hebben voorgehouden dat de financiering was afbetaald.

Volgens de rechtbank bestaat er geen gerede twijfel dat de heer Hazebrouck op het ogenblik van de wederverkoop een extra contractuele fout heeft begaan ten aanzien van A.M. Buses. Hij is tekort geschoten aan de op hem rustende informatieplicht.

De heer Hazebrouck ontkent thans dat hij zou hebben verklaard dat de lening was afbetaald.

Zelfs als de heer Hazebrouck deze valse verklaring niet zou hebben afgelegd, dan nog staat vast dat hij nagelaten heeft A.M. Buses in te lichten over de stand van de financiering. Het ging hier om informatie waarvan hij redelijkerwijze diende te weten dat deze voor A.M. Buses van doorslaggevend belang was voor het aangaan van de koop. De rechtbank neemt in deze aan dat mocht A.M. Buses hebben geweten dat de financiering nog niet was afbetaald, zij de autocar niet terug zou hebben aangekocht. Een bedrieglijk opzet ten nadele van Europa bank is in hare hoofde niet aangetoond. De heer Hazebrouck houdt ook niet voor dat hij A.M. Buses had ingelicht over de niet-betaalde financiering.

Kan A.M. Buses de heer Hazebrouck als voormalig zaakvoerder persoonlijk aanspreken voor deze fout? Deze vraag dient na de uitspraak van het Hof van Cassatie van 20 juni 2005 bevestigend worden beantwoord. Ook al brengt de fout van het orgaan van een vennootschap in de loop van onderhandelingen die het afsluiten van een contract voorafgaan, rechtstreeks persoonlijke aansprakelijkheid van de rechtspersoon met zich mee, toch sluit deze aansprakelijkheid in beginsel niet de persoonlijke aansprakelijkheid van het orgaan uit. Zij bestaan samen (Cass., 3<le k., 20 juni 2005, R. W, 2006-2007, 340).

8. Maar de fout van de heer Hazebrouck doet de eigen fout van A.M. Buses niet teniet. Ook op A.M. Buses rustte er als professionele opkoper een eigen informatie- en onderzoeksplicht, waarin zij in casu duidelijk tekort is geschoten. Het feit dat zij nauwelijks een jaar voordien de autocar zelf had verkocht, met vermelding van het vervreemdingsverbod, had haar tot bijzonder de voorzichtigheid moeten aanzetten.

Het gaat in hoofde van partijen om een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij de rechtbank aanneemt dat de fout van beide partijen in dezelfde mate heeft bijgedragen tot het ontstaan van de door Europabank geleden schade.

De heer Hazebrouck dient A.M. Buses dienvolgens te vrijwaren ten belope van de helft van de lastens haar uitgesproken veroordeling in hoofdsom en interesten.
 

 

Publicatie
tijdschrift: 
DAOR
Jaargang: 
2012/100
Pagina: 
519
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

(n.v. Europabank t. AM B en L.H.)

De voorgaanden

1. Bij overeenkomst van 7 september 2007 heeft Europabank aan Autocars Hazebrouck b.v.b.a. een lening op afbetaling toegekend voor een nominaal bedrag van 72 000 EUR. De lening strekte tot de aankoop van een autocar DAF Berkhof SB3000/Axial70 die Autocars Hazebrouck bij A.M. Buses wenste aan te kopen.

De leningsvoorwaarden van de overeenkomst voorzien als zekerheid voor de bank dat het gekochte goed eigendom zal blijven van de verkoper en dat de ontlener niet over het goed kan beschikken zolang de lening niet integraal is afbetaald.

Als bijkomende zekerheid tot terugbetaling van de lening verstrekten de heer Hazebrouck en mevr. N. Parmentier een solidaire borgstelling.

Voor de verkoop van de autocar reikte A.M. Buses aan Autocars Hazebrouck op 8 september 2006 factuur nr. 06003 3 uit voor een bedrag van 87 120 EUR (B.T.W. incl.) waarvan Autocars Hazebrouck met eigen middelen reeds een voorschot had betaald van 15 120 EUR. Op de factuur heeft A.M. Buses vermeld dat het saldo van de aankoopprijs van 72 000 EUR «gefinancierd wordt door Europabank met subrogatie. De partijen komen uitdrukkelijk overeen dat de verkoper het eigendomsrecht behoudt tot de volledige betaling van de prijs». Deze vermeldingen heeft A.M. Buses op verzoek van Europabank op de factuur aangebracht, zoals blijkt uit het schrijven dat zij op 7 september 2007 aan A.M. Buses heeft verstuurd.

Op 13 september 2006 heeft A.M. Buses aan Autocars Hazebrouck een creditnota uitgereikt van 12 100 EUR (incl. B.T.W.) om reden dat de voorziene beschildering van de bus niet meer diende te gebeuren. De netto verkoopprijs van de autocar bedroeg dan 62 000 EUR.

2. Blijkens verkoopfactuur nr. 807 heeft Autocars Hazebrouck de autocar op 19 november 2007 terug aan A.M. Buses verkocht voor de prijs van 45 000 EUR (excl. B.T.W). Autocars Hazebrouck heeft de ontvangen verkoopprijs op haar rekening bij Europabank geplaatst, waarna zij met deze gelden onder meer drie andere openstaande leningen bij Europabank heeft afbetaald.

Autocars Hazebrouck heeft na de verkoop van de autocar de lening op afbetaling verder stipt afbetaald.

De rechtbank van koophandel te Doornik heeft Autocars Hazebrouck bij vonnis van 5 februari 2009 failliet verklaard. Het is pas na het faillissement dat Europabank kennis heeft gekregen van de verkoop van de gefinancierde autocar.

Europabank heeft A.M. Buses per schrijven van 7 oktober 2009 in gebreke gesteld. Volgens haar heeft A.M. Buses een professionele fout begaan door de autocar terug te kopen ondanks het feit dat zij wist dat deze voorwerp uitmaakte van een financiering en de ontlener niet over het voertuig kon beschikken. Zij had Europabank moeten bevragen naar de stand van het krediet. Volgens Europabank maakt zij vanwege A.M. Buses aanspraak op vergoeding van haar schade, die in casu zou overeenstemmen met het saldo in hoofdsom van de lening op afbetaling, zijnde 69 350,76 EUR, verhoogd met een schadevergoeding van 10%, aldus 76 285,84 EUR in totaal.

A.M. Buses betaalde niet waarna Europabank overging tot dagvaarding.

3. Volgens A.M. Buses kan haar niets worden verweten. De heer Hazebrouck had haar bij terugkoop van het voertuig bevestigd dat de financiering volledig afbetaald was. Europabank zou zelf ook niet correct hebben gehandeld omdat zij het middels de cheque van A.M. Buses op de rekening van Autocars Hazebrouck gestorte bedrag heeft aangewend voor de aanzuivering van andere openstaande leningen. Europabank zou haar schade ook niet bewijzen. Zij deed voor het uitstaande bedrag van de lening reeds aangifte in het faillissement en zij heeft inmiddels ook tegen de borgen een uitvoerbare titel bekomen. Europa bank kan bezwaarlijk drie keer betaling ontvangen van dezelfde schuld.

A.M. Buses heeft de heer Hazebrouck als voormalige zaakvoerder van Autocars Hazebrouck in tussenkomst en vrijwaring gedagvaard. De heer Hazebrouck heeft haar immers voorgelogen omtrent de aanzuivering van de lening, zodat hij haar dient te vrijwaren voor een eventuele veroordeling.

Volgens de heer Hazebrouck kan A.M. Buses hem niet persoonlijk aanspreken vermits hij zelf geen contractspartij was. In ieder geval kan hij niet in vrijwaring worden geroepen voor een eigen buitencontractuele fout die A.M. Buses zou hebben begaan.

Beoordeling

[ ... ]

Il. De gegrondheid

Wat de hoofdvordering van Europabank betreft

5. De betwisting tussen partijen betreft een klassiek geval van de verkoop van een voertuig dat het voorwerp uitmaakt van een leasing financiering.

Op de professionele handelaar in tweedehandsvoertuigen rust de verplichting om redelijkerwijze al het nodige te doen om te voorkomen dat zij dergelijke voertuigen aankoopt met miskenning van de rechten van de financierder.

Op het ogenblik van de terugkoop van de autocar diende A.M. Buses te weten dat er voor het voertuig een vervreemdingsverbod bestond ingevolge de financiering bij Europabank. A.M. Buses had immers een jaar voordien zelf de autocar verkocht met de uitdrukkelijke vermelding op de factuur dat de aankoop voorwerp uitmaakte van een financiering met eigendomsvoorbehoud.

A.M. Buses kon geen genoegen nemen met de beweerde verklaring van Autocars Hazebrouck dat de financiering was afbetaald.

Op basis van haar zorgvuldigheidsplicht had zij de waarachtigheid van die verklaring dienen na te gaan bij Europabank. Dit heeft zij niet gedaan.

Door onvoldoende voorzorgsmaatregelen te treffen heeft A.M. Buses een fout begaan die verhinderd heeft dat Europabank bij de opzegging van de financiering het voertuig kon recupereren.

De bewering dat Europa bank zelf zou hebben beslist om het uit de verkoop ontvangen bedrag aan te wenden voor de aanzuivering van andere openstaande leningen acht de rechtbank niet bewezen. Zo dit het geval zou zijn geweest dan had Autocars Hazebrouck daar onmiddellijk tegen moeten protesteren. Er is geen enkel bewijs van enig protest tegen de op datum van 20 november 2007 uitgevoerde overschrijvingen, zodat aangenomen mag worden dat het weldegelijk Autocars Hazebrouck was die daartoe opdracht heeft gegeven. Zij heeft vervolgens ook de lening van de autocar verder afbetaald tot op datum van faling.

6. Welke is de schade die Europabank door de fout van A.M. Buses heeft geleden?

Overeenkomstig de equivalentieleer bestaat de schade voor Europabank die in causaal verband staat tot de fout van A.M. Buses in het verlies van de verkoopwaarde van het gefinancierde voertuig omdat Europabank het voertuig op het ogenblik van de opzegging van de financiering niet kon recupereren om het vervolgens te verkopen.

Het gaat weldegelijk om de marktwaarde van het voertuig op het ogenblik van de opzegging van de overeenkomst en niet op het ogenblik van de verkoop/terugkoop van het voertuig.

De leningsovereenkomst wordt geacht te zijn opgezegd op datum van het faillissement van Autocars Hazebrouck, zoals dit ook voorzien is in art. 5 van de algemene voorwaarden.

Voor de bepaling van de marktwaarde/venale waarde van de autocar op datum van het faillissement baseert de rechtbank zich op het waardeverlies zoals dit blijkt uit een vergelijking van de verkoopprijs in september 2006 van 62 000 EUR excl. B.T.W. (zijnde de initiele verkoopprijs verminderd met de creditnota) en de aankoopprijs van de bus in november 2007, zijnde 45 000 EUR excl. B.T.W Dit vertegenwoordigt een gemiddeld maandelijks waardeverlies van 1 214,28 EUR, hetgeen overeenkomt met het bedrag van de maandelijkse afkortingen van de lening. Als men dit maandelijks verlies handhaaft tot en met februari 2007 zou de marktwaarde op datum van faling 26 785,8 EUR (excl. B.T.W.) bedragen.

A.M. Buses is gehouden om dit bedrag aan Europabank te betalen.

Het feit dat Europabank aangifte van haar schuldvordering in het faillissement heeft gedaan en ook de borgen heeft gedagvaard, doet geen afbreuk aan haar recht om tevens A.M. Buses voor diens buitencontractuele aansprakelijkheid aan te spreken. Er is geen bewijs dat Europabank van de borgen of uit de faling op heden al enige betaling heeft ontvangen.

Wat de vordering in vrijwaring betreft

7. A.M. Buses richt zich thans tot de heer Hazebrouck in zijn hoedanigheid van voormalige zaakvoerder van Autocars Hazebrouck. A.M. Buses is van oordeel dat de schade op de eerste plaats aan zijn fout te wijten is. Hij was alles behalve te goeder trouw door ten onrechte te hebben voorgehouden dat de financiering was afbetaald.

Volgens de rechtbank bestaat er geen gerede twijfel dat de heer Hazebrouck op het ogenblik van de wederverkoop een extra contractuele fout heeft begaan ten aanzien van A.M. Buses. Hij is tekort geschoten aan de op hem rustende informatieplicht.

De heer Hazebrouck ontkent thans dat hij zou hebben verklaard dat de lening was afbetaald.

Zelfs als de heer Hazebrouck deze valse verklaring niet zou hebben afgelegd, dan nog staat vast dat hij nagelaten heeft A.M. Buses in te lichten over de stand van de financiering. Het ging hier om informatie waarvan hij redelijkerwijze diende te weten dat deze voor A.M. Buses van doorslaggevend belang was voor het aangaan van de koop. De rechtbank neemt in deze aan dat mocht A.M. Buses hebben geweten dat de financiering nog niet was afbetaald, zij de autocar niet terug zou hebben aangekocht. Een bedrieglijk opzet ten nadele van Europa bank is in hare hoofde niet aangetoond. De heer Hazebrouck houdt ook niet voor dat hij A.M. Buses had ingelicht over de niet-betaalde financiering.

Kan A.M. Buses de heer Hazebrouck als voormalig zaakvoerder persoonlijk aanspreken voor deze fout? Deze vraag dient na de uitspraak van het Hof van Cassatie van 20 juni 2005 bevestigend worden beantwoord. Ook al brengt de fout van het orgaan van een vennootschap in de loop van onderhandelingen die het afsluiten van een contract voorafgaan, rechtstreeks persoonlijke aansprakelijkheid van de rechtspersoon met zich mee, toch sluit deze aansprakelijkheid in beginsel niet de persoonlijke aansprakelijkheid van het orgaan uit. Zij bestaan samen (Cass., 3<le k., 20 juni 2005, R. W, 2006-2007, 340).

8. Maar de fout van de heer Hazebrouck doet de eigen fout van A.M. Buses niet teniet. Ook op A.M. Buses rustte er als professionele opkoper een eigen informatie- en onderzoeksplicht, waarin zij in casu duidelijk tekort is geschoten. Het feit dat zij nauwelijks een jaar voordien de autocar zelf had verkocht, met vermelding van het vervreemdingsverbod, had haar tot bijzonder de voorzichtigheid moeten aanzetten.

Het gaat in hoofde van partijen om een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij de rechtbank aanneemt dat de fout van beide partijen in dezelfde mate heeft bijgedragen tot het ontstaan van de door Europabank geleden schade.

De heer Hazebrouck dient A.M. Buses dienvolgens te vrijwaren ten belope van de helft van de lastens haar uitgesproken veroordeling in hoofdsom en interesten.

[ ... ]
 

Gerelateerd
Aangemaakt op: zo, 10/07/2016 - 12:40
Laatst aangepast op: zo, 10/07/2016 - 12:40

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.