-A +A

Factuur bewijswaarde handelskoop maar geen absoluut bewijs van aanneming en andere contracten

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
don, 24/01/2008
Publicatie
tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2010-2011
Pagina: 
366
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

[...]

Beoordeling

Eerste middel

1. Krachtens art. 25, tweede lid, W. Kh. kunnen koop en verkoop worden bewezen door middel van een aanvaarde factuur, onverminderd de andere bewijsmiddelen die door de wetten op de koophandel zijn toegelaten.

De regel dat de aanvaarde factuur het bewijs van de overeenkomst oplevert, geldt krachtens het voormelde artikel enkel voor de handelsverkoop.

Voor andere handelsverrichtingen, zoals aannemingswerken, kan de rechter uit de aanvaarding van de factuur een feitelijk vermoeden putten en er het bewijs in vinden dat de schuldenaar zijn akkoord heeft gegeven met de in de factuur vermelde verbintenis.

Krachtens art. 1353 B.W. worden de feitelijke vermoedens overgelaten aan het oordeel en het beleid van de rechter.

2. Het middel dat ervan uitgaat dat het feitelijk vermoeden, dat de rechter, inzake een andere handelsverrichting dan een koop of verkoop, kan putten uit een aanvaarde factuur om er het bewijs in te vinden dat de schuldenaar zijn akkoord heeft gegeven met de in de factuur vermelde verbintenis, onweerlegbaar is, faalt mitsdien naar recht.

[...]

Noot: 

Overige rechtspraak in zelfde zin:

• Cass. 27 januari 2000, R.W. 2000-01, 353.

• Vredegerecht te Westerlo, 7 december 2016, RW 2016-2017, 916

Samenvatting

Een aanvaarde factuur vormt enkel een feitelijk vermoeden van het bestaan en de inhoud van de onderliggende koopovereenkomst (hoogstens een begin van bewijs door geschrift). Een vordering tussen handelaars kan niet zomaar worden toegewezen op grond van een aanvaarde factuur.De handelaar die betaling van de factuur vordert, dient het bestaan van de verbintenis die aan de factuur ten grondslag ligt en waarop de factuur is gestoeld, op een andere manier te bewijzen (

De aanvaarde factuur is een instrumentum – en dus niet meer dan een bewijsmiddel – en géén negotium. Indien elk tegenbewijs tegen de inhoud van een aanvaarde factuur daadwerkelijk uitgesloten wordt, krijgt de niet-geprotesteerde (en daardoor stilzwijgend aanvaarde) factuur die in strijd met, of zelfs in afwezigheid van, een bestaande overeenkomst verzonden werd, immers een obligatoire werking die haar basisrol als “bewijsmiddel” sterk overstijgt.

Tekst vonnis

J.V. t/ nv M.

...

Overwegende dat de initiële vordering van nv M. strekte tot de invordering ten opzichte van de h. J. V. van factuur nr. 15003408 van 19 augustus 2015 ten bedrage van 1.000 euro. Deze factuur vermeldt als omschrijving “1 Laserliner”. Bijkomend legt nv M. een afleveringsbon van 23 oktober 2014 voor, met nr. 163128, met als geadresseerde “Grondwerken LC” en met als omschrijving “1 Laserliner bon 4132”. Van zijn kant legt de h. J. V. een ander document voor, eveneens van 23 oktober 2014, met als nr. 4132, als naam “Grondwerken LC”, als merk “Laserliner” en met volgende tekst: “Het werktuig dat u ons voor herstelling overhandigd hebt, zal u enkel tegen deze bon teruggegeven worden. Indien zes maanden na bovenvermelde datum het werktuig niet afgehaald is, wordt het als verloren goed beschouwd”.

Overwegende dat een “factuur” de schriftelijke bevestiging is van het bestaan van een schuldvordering in geld die voortvloeit uit een overeenkomst tot levering van diensten of goederen (in casu betrof het blijkbaar dit laatste), die de schuldeiser, krachtens wet of gebruik, verplicht is aan zijn wederpartij uit te reiken (E. Dirix en G.L. Ballon, “Factuur” in APR, Mechelen, Kluwer, 1993, p. 2, nr. 3).

Overwegende dat in casu geen enkel protest tegen de ingevorderde factuur wordt aangetoond, in weerwil van een aangetekende ingebrekestelling verzonden op 29 januari 2016. Het betreft in het onderhavige geval een betwisting tussen handelaren (handelskoop). De zaak dient derhalve te worden berecht volgens de bewijsregelen in handelszaken (art. 876 Ger.W.). Art. 25, tweede lid W.Kh. bepaalt: “De kopen en verkopen kunnen bewezen worden door middel van een aanvaarde factuur onverminderd de andere bewijsmiddelen die door de wetten op de koophandel zijn toegelaten”. Deze bepaling voerde naar het oordeel van de meerderheid van de oudere rechtsleer, een (onweerlegbaar) vermoeden iuris et de iure in dat een aangenomen factuur de getrouwe weergave is van de overeenkomst tussen de betrokken partijen of – met andere woorden – het wettelijke bewijs van het bestaan van de overeenkomst zoals die blijkt uit de vermeldingen op de factuur. Een minderheid van de auteurs kwalificeerde het vermoeden van art. 25, tweede lid W.Kh. daarentegen slechts als een vermoeden iuris tantum. Een derde en meer recente stroming in de rechtsleer ten slotte staat een meer woordelijke interpretatie van art. 25, tweede lid W.Kh. voor en is van oordeel dat een aanvaarde factuur enkel een feitelijk vermoeden van het bestaan en de inhoud van de onderliggende koopovereenkomst vormt (hoogstens een begin van bewijs door geschrift). Volgens deze laatste strekking kan derhalve een vordering tussen handelaren zoals die hier voorligt, niet zomaar worden toegewezen op grond van een aanvaarde factuur, maar dient de handelaar (in casu nv M.) die betaling van de factuur vordert, het bestaan van de verbintenis die aan de factuur ten grondslag ligt en waarop de factuur is gestoeld, op een andere manier te bewijzen (over dit onderscheid, zie: E. Beysen, “Over een levering aan het verkeerde adres, een “onechte” niet-geprotesteerde factuur en een verrijking met oorzaak” (noot onder Vred. Turnhout, 18 juni 2004), T. Vred. 2005, 402-403. Voor een recente toepassing van deze derde stroming, zie: Antwerpen 14 oktober 2015, NJW 2016, 681, noot P. Brulez).

Overwegende dat Ons Ambt zich bij deze laatste stroming aansluit, omdat ook een aanvaarde factuur louter een instrumentum is – en dus niet meer dan een bewijsmiddel – en géén negotium. Indien elk tegenbewijs tegen de inhoud van een aanvaarde factuur daadwerkelijk uitgesloten wordt, krijgt de niet-geprotesteerde (en daardoor stilzwijgend aanvaarde) factuur die in strijd met, of zelfs in afwezigheid van, een bestaande overeenkomst verzonden werd, immers een obligatoire werking die haar basisrol als “bewijsmiddel” sterk overstijgt (cf. E. Beysen, o.c., T. Vred. 2005, 403-404).

Overwegende dat Ons Ambt derhalve, met toepassing van wat voorafgaat, onderzoekt of nv M. in casu het bewijs levert van het bestaan van een overeenkomst, tussen de huidige gedingvoerende partijen, tot levering van “1 laserprinter”. Allereerst rijst de vraag of de laserprinter uit de “afleveringsbon” met nr. 163128 dezelfde is als de laserprinter uit de “bon” met nr. 4132. Hoewel veronderstellingen met betrekking tot de hier vereiste bewijslevering uit den boze zijn, zou kunnen worden verondersteld dat het antwoord op deze vraag ontkennend is, hoewel dan weer onmiddellijk de bijkomende vraag rijst waarom in “afleveringsbon” 163128 dan wordt verwezen naar “bon” 4132. Veel belangrijker nog, in het kader van het hier gevoerde onderzoek, is de vaststelling dat zowel de “afleveringsbon” 163128 als de “bon” 4132 werden geredigeerd op naam van Grondwerken LC (cf. supra). De overeenkomst tot levering van de laserprinter werd derhalve kennelijk aangegaan met deze “Grondwerken LC” en er ligt géén dergelijke overeenkomst met de heer J. V. voor, aan wie evenwel de thans ingevorderde factuur werd gericht.

Overwegende dat nv M. derhalve niet het bewijs levert van het bestaan van een onderliggende overeenkomst (tot levering van een laserprinter) met de partij aan wie werd gefactureerd (de h. J. V.), zodat de initiële vordering van nv M. ongegrond is en het verzet gegrond dient verklaard.

Gerelateerd
Aangemaakt op: do, 28/10/2010 - 21:36
Laatst aangepast op: wo, 08/03/2017 - 14:41

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.