-A +A

Contractuele geschillen kunnen niet voor de stakingsrechter worden gebracht

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van beroep
Plaats van uitspraak: Gent
Datum van de uitspraak: 
maa, 03/02/2014

Het aanbieden van zelfde producten tegen verschillende prijzen onder verschillende merken of via verschillende kanalen is niet strijdig met de marktpraktijken. In hoeverre de houding van Thomas Cook en Jetair correct is tegenover de resiagentschappen ontsnapt aan de beveoegdheid van de stakingsrechter door het contractueel karakter van deze betwisting die enkel voor de grondrechter kan gebracht.

Publicatie
tijdschrift: 
NJW
Uitgever: 
intersentia
Jaargang: 
2015
Pagina: 
116
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

 

Vereniging Vlaamse Reisbureaus V.Z.W.,[ ... ]

appellante, [ ... ]

tegen

1. Jetair N.V., [ ... ]

Eerste geïntimeerde, [ ... ]

2. Thomas Cook Belgium N.V., [ ... ]

3. Thomas Cook Airlines Belgium N.W.,[ ... ]

4. Thomas Cook Retail Belgium N.V.,

[ ... ]

Tweede, derde en vierde geïntimeerde,

[ ... ]

FEITEN EN PROCEDURE IN EERSTE AANLEG

2. De VZW VERENIGING VLAAMSE REISBUREAUS (hierna: "appellante") is de beroepsvereniging van de Vlaamse reisbureaus, die méér dan 600 leden vertegenwoordigt.

De activiteiten van de leden van appellante vallen onder toepassing van het Decreet van 2 maart 2007 houdende het statuut van de reisbureaus B.S., 5 april 2007) en de wet van 21 april 1965 (voor de Vlaams-Brusselse leden).

De NV JETAIR (hierna: "JETAIR) en de THOMAS COOK GROEP, bestaande uit de NV Thomas Cook Retail Belgium, de NV Thomas Cook Belgium en de NV Thomas Cook Airlines Belgium (hierna: "THOMAS COOK), zijn de twee grootste touroperatoren die actief zijn op de Belgische markt.

Ze geven jaarlijks talrijke brochures uit (vliegvakanties winter, vliegvakanties zomer, brochures exotische landen, wereldreizen, citytrips, vakanties Turkije, enz ... ), die verdeeld worden onder de Vlaamse reisbureaus. Deze laatsten stellen deze brochures op hun beurt ter beschikking van de consument, die hieruit dan een reis kan boeken o.m. via een reisbureau.

De aanleiding van huidige procedure bestaat er volgens appellante in dat zowel JETAIR als THOMAS COOK een parallel circuit ontwikkeld hebben, waarbij zij onder de resp. merknamen "Sunjets" (JETAIR) en "Neckermann" (THOMAS COOK), buiten de onafhankelijke reisbureaus om, een groot aantal exact dezelfde reizen aanbieden aan de consument als de reizen die opgenomen zijn in de officiële brochures die zij onder de reisbureaus verspreiden, doch aan veel gunstigere voorwaarden en/of veel lagere prijzen dan de voorwaarden en prijzen die zij aan de reisbureaus opleggen.

Bijkomend element hierbij is volgens appellante dat de reisbureaus, haar leden, niet kunnen beschikken over de brochures van "Sunjets" en "Neckermann" waarin het aanbod van de goedkopere reizen is opgenomen en zij dus deze goedkopere reizen niet eens aan de klant kunnen aanbieden. De leden van appellante moeten het stellen met het duurdere reisaanbod uit de officiële JETAIR en THOMAS COOK brochures.

Appellante stelt dat deze handelswijze van JETAIR en THOMAS COOK strijdig is met de eerlijke marktpraktijken en dat de beroepsbelangen van haar leden erdoor worden geschaad of kunnen geschaad worden (inbreuk op art. 95 WMPC).

3. Bij dagvaardingen, betekend op 10 mei 2011, enigszins aangepast bij conclusies in eerste aanleg, vorderde appellante lastens JETAIR en THOMAS COOK:

Vast te stellen dat JET AIR en THOMAS COOK een inbreuk begaan op artikel 95 WMPC door via een eigen verkoopcircuit, o.m. handelend onder resp. de merknamen "Sunjets" (voor JETAIR) en "Neckermann" (voor THOMAS COOK), rechtstreeks aan de consument reizen aan te bieden en/ of te verkopen en/of daar reclame voor te maken, op welke wijze dan ook, tegen prijzen die aanzienlijk/ merkelijk goedkoper zijn dan de prijzen tegen dewelke JETAIR en THOMAS COOK exact dezelfde reizen aanbieden en/of verkopen en/of daar reclame voor maken via de onafhankelijke reisbureaus en via de brochures en gelijkaardige documenten die zij via deze onafhankelijke reisbureaus verspreiden, waarbij vastgesteld moet worden dat deze prijsverschillen geenszins verantwoord worden of kunnen worden door de door JETAIR en THOMAS COOK aangehaalde factoren, zoals de extra dienstverlening die een onafhankelijk reisagent/reisbemiddelaar zou kunnen leveren, de eventuele ondersteuningskosten en/of de aan de onafhankelijk reisagent/reisbemiddelaar te betalen commissies;

Dienvolgens de staking van deze inbreukmakende praktijken te bevelen en het verbod op te leggen aan JETAIR en THOMAS COOK om nog langer via een eigen verkoopcircuit, op welke wijze dan ook en onder welke handelsbenaming dan ook, rechtstreeks aan de consument reizen aan te bieden en/ of te verkopen en/of daar reclame voor te maken,

(i) tegen prijzen die meer dan 10% goedkoper zijn dan de prijzen tegen dewelke JETAIR en THOMAS COOK exact dezelfde reizen aanbieden en/of verkopen en/of daar reclame voor maken via de onafhankelijke reisbureaus en via de brochures en gelijkaardige documenten die zij via deze onafhankelijke reisbureaus verspreiden,

(ii) minstens tegen prijzen die goedkoper zijn dan de prijzen tegen dewelke JETAIR en THOMAS COOK exact dezelfde reizen aanbieden en/of verkopen en/of daar reclame voor maken via de onafhankelijke reisbureaus en via de brochures en gelijkaardige documenten die zij via deze onafhankelijke reisbureaus verspreiden zonder dat deze prijsverschillen redelijkerwijze verantwoord worden door objectief aantoonbare factoren, zoals de extra dienstverlening die een onafhankelijk reisagent/ reisbemiddelaar zou kunnen leveren, de eventuele ondersteuningskosten en/of de aan de onafhankelijk reisagent/reisbemiddelaar te betalen commissies, en zulks onder verbeurte van een dwangsom van 5.000 EUR per dag en per vastgestelde inbreuk;

Aan appellante toelating te verlenen om het tussen te komen vonnis te publiceren in twee dag- en/ of weekbladen naar haar keuze en dit op kosten van JETAIR en THOMAS COOK, kosten invorderbaar op eenvoudig vertoon van de factuur;

JETAIR en THOMAS COOK te veroordelen tot de kosten van het geding, inbegrepen de rechtsplegingsvergoedingen.

De vordering werd door JETAIR en THOMAS COOK met klem betwist.

Bij vonnis a quo van 2 december 2011 werd de stakingsvordering van appellante afgewezen als ongegrond en werd appellante, veroordeeld tot de kosten van het geding. Meer bepaald oordeelde de voorzitter dat de vordering die door appellante gesteld werd een contractuele grondslag had en dat de stakingsvordering om die reden diende afgewezen te worden.

GRIEVEN/VOORWERP VAN HET HOGER BEROEP

4. Het hoger beroep werd ingesteld door de VZW VERENIGING VLAAMSE REISBUREAUS. Appellante vraagt het hoger beroep ontvankelijk en gegrond te verklaren, het vonnis a quo teniet te doen, en de vordering zoals zij werd ingesteld in eerste aanleg, ontvankelijk en gegrond te verklaren.

JET AIR en THOMAS COOK vragen elk om het hoger beroep ongegrond te zien verklaren, minstens in ondergeschikte orde de gevraagde dwangsom substantieel te verminderen en gevraagde publicatiemaatregel af te wijzen, alsook appellante tot de gedingkosten te veroordelen.

Voor een uitgebreide uiteenzetting van de grieven en de argumentatie van partijen verwijst het hof naar de beroepsakte en de conclusies van partijen.

BEOORDELING

5. De eerste blijvende betwisting betreft het oordeel van de eerste rechter, die hierin het standpunt volgt van JET AIR en THOMAS COOK, dat de vordering van appellante binnen het kader van de WMPC ongegrond is omdat zij een louter contractuele grondslag heeft.

De vrijheid van handel houdt in dat een onderneming in principe volledig vrij is bij het vaststellen van zijn prijzen. Er bestaat geen enkel verbod voor een onderneming om voor identieke producten die zij onder verschillende merknamen op de markt brengt, verschillende prijzen te hanteren. Dit is louter een kwestie van marketing en productpositionering. Het heeft te maken met het imago dat rond merken wordt gecreëerd en de betrachting van de aanbieder om de verschillende marktsegmenten zo volledig mogelijk te bereiken. Een deel van het publiek is erg prijsbewust en een ander gedeelte is eerder gericht op kwaliteit.

Het bezwaar van appellante betreft uitsluitend het feit dat JETAIR en THOMAS COOK elk voor de distributie van hun twee merken een verschillend distributiekanaal gebruiken en dat zij voor een aantal reizen die zij rechtstreeks aan de consument te koop aanbieden, een aanzienlijk lagere prijs hanteren dan voor dezelfde reizen die zij via het kanaal van de reisagenten verkopen.

Het probleem stelt zich derhalve enkel omdat JETAIR en THOMAS COOK een overeenkomst hebben gesloten met de reisagenten om als agent hun reizen te koop aan te bieden.

De vordering van appellante heeft betrekking op de wijze waarop JETAIR en THOMAS COOK uitvoering geven aan hun overeenkomsten met de reisagenten. Het betreft het verwijt dat JETAIR en THOMAS COOK die overeenkomsten op foutieve wijze en niet te trouw uitvoeren door zelf "identieke" diensten aan te bieden aan een prijs die aanzienlijk/merkelijk lager ligt dan de officiële brochureprijs. De vordering van appellante heeft derhalve een zuiver contractuele grondslag.

Appellante betwist deze stelling met twee argumenten, die echter falen:

1) Appellante stelt dat zij geen enkele contractuele relatie heeft met JET AIR en THOMAS COOK.

De vordering tot staken door een niet - contractant kan slechts worden ingesteld tegen degene die een contractuele fout begaat, indien die tekortkoming terzelfdertijd en onafhankelijk van het contract een schending oplevert van het verbod een met de eerlijke handelsgebruiken strijdige daad te stellen." (Cass., 4 juni 1993, Jaarboek Handelspraktijken 1993, 498; Brussel, 8 februari 201 1, I. R. D.I. 2012/2, 160).

Het is duidelijk dat niet voldaan is aan de voorwaarde dat de praktijken van JETAIR en THOMAS COOK onafhankelijk van het contract een inbreuk uitmaken op de eerlijke marktpraktijken.

Het bezwaar van appellante bestaat er precies in dat bv. JETAIR haar agenten voor reizen onder het merk "Jetair" prijzen laat aanrekenen die aanzienlijk/ merkelijk hoger zijn dan de prijzen die zij hanteert voor zgn. identieke reizen die zij rechtstreeks aan de consument verkoopt onder het merk "Sunjets", Het gaat dus om de wijze waarop JETAIR uitvoering geeft aan haar contract met de reisagenten. Hetzelfde geldt voor THOMAS COOK. De beweerde inbreuk heeft een louter contractuele grondslag.

Appellante stelt verder dat ze ook leden heeft die geen enkele contractuele band hebben met JETAIR en THOMAS COOK. Het betreft leden die niet optreden als agent van één van beide touroperatoren. Dat is irrelevant.

Het bezwaar dat appellante maakt, bestaat er immers in dat deze touroperatoren reizen verkopen aan een lagere prijs dan de prijs die hun reisagenten (leden van appellante) voor een identieke reis vragen.

Het bezwaar betreft de uitvoering van het contract met de reisagenten. De verhouding van de afzonderlijke reisbureaus met JETAIR of THOMAS COOK is ontegensprekelijk van contractuele aard.

Leden van appellante die niet optreden als reisagent van JETAIR of THOMAS COOK hebben geen enkel belang bij deze procedure.

2) Ten tweede argumenteert appellante dat zij nergens voorhoudt dat JETAIR en THOMAS COOK hun contractuele verplichtingen niet nagekomen zouden zijn.

Ook dit argument is niet relevant.

Indien appellante in haar dagvaarding of conclusie een contractuele wanprestatie zou hebben verweten aan beide touroperatoren, dan zou de rechter zich onbevoegd hebben moeten verklaren. Vermits de dagvaarding echter voorhoudt dat de betrokken handelswijze een daad uitmaakt die strijdig is met de eerlijke marktpraktijken, is de voorzitter van de rechtbank van koophandel op grond van de WMPC bevoegd.

Evenwel, wanneer bij het onderzoek van de vordering ten gronde blijkt dat de vordering de facto een louter contractuele grondslag heeft, moet de stakingsrechter de vordering ongegrond verklaren.

"Indien uit de dagvaarding blijkt dat de vordering gesteund is op inbreuken op de eerlijke handelsgebruiken, is de stakingsrechter bevoegd. Wanneer uit later onderzoek zou blijken dat het louter contractuele inbreuken betreft, kan de stakingsrechter enkel de ongegrondheid van de vordering vaststellen." (Gent, 14 februari 2005, Jaarboek Handelsprakijken & Mededinging 2005, 485).

Het is dus niet omdat appellante de ten laste gelegde inbreuken niet omschrijft als een contractuele wanprestatie, dat de rechter niet moet onderzoeken wat de werkelijke grondslag van deze beweerde inbreuken uitmaakt.

Deze grondslag is hier kennelijk contractueel, nu de voorgehouden wanprestatie er op neerkomt dat JETAIR en THOMAS COOK hun contracten met hun agenten niet te goeder trouw zouden uitvoeren.

Het feit dat appellante gerechtigd is om op grond van art. 113, eerste lid, 3" WMPC & art. 2 Procedure WMPC, een vordering tot staking in te stellen zonder blijk te moeten geven van eigen belang en hoedanigheid, doet aan het voorgaande niets af. Deze artikelen hebben immers betrekking op inbreuken op de WMPC en niet op (zoals in casu) beweerde inbreuken gepleegd op de contractuele rechten van haar leden.

De stakingsvordering van appellante is dan ook ongegrond wegens haar louter contractuele grondslag, zoals terecht door de eerste rechter geoordeeld.

Het hoger beroep is ongegrond.

OP DEZE GRONDEN HET HOF,

[ ... ]

Verklaart het hoger beroep ontvankelijk, doch ongegrond;

Bevestigt integraal het bestreden vonnis;

[ ... ]

 

Gerelateerd
Aangemaakt op: ma, 16/02/2015 - 17:30
Laatst aangepast op: ma, 16/02/2015 - 17:30

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.