-A +A

Brand is een gedrag van een zaak en geen gebrek in de zaak

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Hof van Cassatie
Datum van de uitspraak: 
vri, 07/10/2016
A.R.: 
C.15.0314.N-C.16.0060.N

Een zaak is gebrekkig in de zin van artikel 1384, eerste lid, Burgerlijk Wetboek wanneer zij een abnormaal kenmerk vertoont waardoor zij in bepaalde omstandigheden schade kan veroorzaken (1). (1) Zie andersluidende concl. OM

Brand is een gedraging van de zaak en geen kenmerk ervan (1). (1) Zie andersluidende concl. OM.

Publicatie
tijdschrift: 
juridat
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve

Nr. C.15.0314.N
1. BLOKKER nv, met zetel te 2500 Lier, Antwerpsestraat 36,
2. ALLIANZ GLOBAL CORPORATE & SPECIALITY AG, vennootschap naar Duits recht, met zetel te 80802 München (Duitsland), Königinstrasse 28,
eiseressen,
tegen
1. ZÜRICH VERSICHERUNG AG, met zetel te 50657 Köln (Duitsland), Riehler Strasse 90,
2. IARD GENERALI ASSURANCE AG, met zetel te 75456 Parijs (Frankrijk), Cedex 9, Boulevard Haussmann 7,
3. MITSUI SUMITOMO INSURANCE CO (EUROPE) Ltd, met zetel te EC3R 7LP London (Groot-Brittannië), London Street 6, New London House 6th floor,
4. AXA BELGIUM nv, met zetel te 1170 Brussel, Vorstlaan 25,
5. SOCIETA ITALIANA ASSICURAZIONI TRANSPORTI - SIAT nv, met zetel te 16121 Genova (Italië), Via V Dicembre 3,
6. GREAT LAKES REINSURANCE (UK) Plc., met zetel te EC3R 7YH London (Groot-Brittannië), 1 Minster Court, Mincing Lane,
verweersters,
7. GENERALI BELGIUM nv, met zetel te 1050 Brussel, Louizalaan 149,
in aanwezigheid van
AMLIN EUROPE nv, vennootschap naar Nederlands recht, met zetel te 1181 LD Amstelveen (Nederland), Van Heuven Goedhartlaan 939,
in gemeen- en bindendverklaring van het arrest opgeroepen partij.

II

Nr. C.16.0060.N
AMLIN INSURANCE UK Plc., buitenlandse onderneming rechtsopvolger van Amlin Europe nv, met zetel te EC3V 4AG Londen (Groot-Brittannië), Leadenhall Building, 122 Leadenhall Street,
eiseres,
tegen
GENERALI BELGIUM nv, met zetel te 1050 Brussel, Louizalaan 149,
in aanwezigheid van
1. ZÜRICH VERSICHERUNG AG, met zetel te 50657 Köln (Duitsland), Riehler Strasse 90,
2. IARD GENERALI ASSURANCE AG, met zetel te 75456 Parijs (Frank-rijk), Cedex 9, Boulevard Haussmann 7,
3. MITSUI SUMITOMO INSURANCE CE (EUROPE) Ltd, met zetel te EC3R 7LP London (Groot-Brittannië), London Street 6, New London House 6th floor,
4. AXA BELGIUM nv, met zetel te 1170 Brussel, Vorstlaan 25,
5. SOCIETA ITALIANA ASSICURAZIONI TRANSPORTI - SIAT nv, met zetel te 16121 Genova (Italië), Via V Dicembre 3,
6. GREAT LAKES REINSURANCE (UK) Plc., met zetel te EC3R 7YH London (Groot-Brittannië), 1 Minster Court, Mincing Lane,
verweersters, minstens in gemeen- en bindendverklaring van het arrest opgeroepen partijen,
in aanwezigheid van
1. BLOKKER nv, met zetel te 2500 Lier, Antwerpsestraat 36,
2. ALLIANZ GLOBAL CORPORATE & SPECIALITY AG, vennootschap naar Duits recht, met zetel te 80802 München (Duitsland), Königinstrasse 28,
partijen opgeroepen in gemeen- en bindendverklaring van het tussen te komen ar-rest.

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
De cassatieberoepen zijn gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent van 18 december 2014.

II. CASSATIEMIDDELEN
De eiseressen in de zaak C.15.0314.N voeren in hun verzoekschrift dat aan dit ar-rest is gehecht, een middel aan.
De eiseres in de zaak C.16.0060.N voert in haar verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel aan.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

A. Voeging

1. De cassatieberoepen in de zaken gekend onder algemeen rolnummer C.15.0314.N en C.16.0060.N zijn gericht tegen hetzelfde arrest. Zij dienen ge-voegd te worden.

B. Zaak C.15.0314.N

2. Een zaak is gebrekkig in de zin van artikel 1384, eerste lid, Burgerlijk Wet-boek wanneer zij een abnormaal kenmerk vertoont waardoor zij in bepaalde om-standigheden schade kan veroorzaken.

3. Brand is een gedraging van de zaak en geen kenmerk ervan.

4. De rechter kan het bestaan van een gebrek in de zaak slechts uit de gedraging van die zaak afleiden, wanneer hij elke andere oorzaak dan een gebrek voor die gedraging uitsluit.

5. De appelrechters oordelen dat:
- op 28 mei 2006 een zware brand ontstond in het gedeelte van een winkelcentrum uitgebaat door de eiseres I,1;
- de eiseres I,1 bewaarder was van het pand waarin de brand is uitgebroken;
- het niet behoort tot de normale kenmerken van een winkelpand om te branden;
- in het winkelpand brand werd gesticht ter hoogte van het rek met pluchen beer-tjes en speelgoed;
- de brandende koopwaar het winkelpand zelf in brand heeft gezet en de aldus samengestelde zaak, het winkelpand met daarin de koopwaar, een abnormaal kenmerk vertoonde in vergelijking met een normaal kenmerk dat niet alleen van aard was om schade te veroorzaken, maar ook effectief schade heeft ver-oorzaakt;
- het vuur een gesteldheid van de zaak is geworden;
- er geen sprake is van een vreemde oorzaak;
- het feit dat het abnormaal kenmerk te wijten is aan de daad van een onbekend gebleven derde, het abnormaal karakter van het winkelpand waarvoor de eise-res I,1 moet instaan, niet wegneemt.

6. De appelrechters die op deze gronden oordelen dat het winkelpand behept was met een abnormaal kenmerk waardoor de eiseres I.1 op grond van artikel 1384, eerste lid, Burgerlijk Wetboek tot vergoeding van de door de brand veroor-zaakte schade gehouden is, verantwoorden hun beslissing niet naar recht.
Het middel is gegrond.

C. Zaak C.16.0060.N

7. Het middel is identiek aan het middel in de zaak C.15.0314.N en is bijge-volg om dezelfde reden gegrond.
Dictum
Het Hof,
Voegt de zaken C.15.0314.N en C.16.0060.N.
Vernietigt het bestreden arrest.
Verklaart het arrest bindend aan de inbindendverklaring opgeroepen partijen.
Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het vernie-tigde arrest.
Houdt de kosten aan en laat de beslissing daaromtrent aan de feitenrechter over.
Verwijst de zaak naar het hof van beroep te Antwerpen.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, , en in openbare rechtszitting van 7 oktober 2016 

C.15.0314.N-C.16.0060.N
Advocaat-generaal Van Ingelgem heeft in hoofdzaak gezegd:

1. De beide cassatieberoepen zijn gericht tegen hetzelfde arrest en dienen gevoegd te worden.

2. Ingevolge het bestreden arrest wordt de NV Blokker - op grond van artikel 1384, eerste lid, Burgerlijk Wetboek - aansprakelijk gesteld voor de schade door brand aan enkele aanpalende handelspanden, zodat de verzekeraars van de schadelijdende partijen aanspraak maken op vergoeding.

3. Eiseres en haar verzekeraars burgerlijke aansprakelijkheid voeren daartegen (in de respectievelijke zaken) telkens een identiek middel tot cassatie aan.

4. De aansprakelijkheid op grond van artikel 1384,eerste lid, Burgerlijk Wetboek voor brandende zaken blijft een moeilijke aangelegenheid.

5. Het gebrek van de zaak wordt omschreven als ieder abnormaal kenmerk of iedere abnormale gesteldheid van een zaak waardoor zij ongeschikt wordt voor normaal gebruik en, in bepaalde omstandigheden, aan derden schade kan berokkenen; zulks kan het geval zijn met een combinatie aan samenstellende factoren (1).

7. Het gebrek van de zaak moet alleszins geen intrinsiek of blijvend gebrek ervan zijn voor de toepasselijkheid van het artikel 1384,eerste lid, Burgerlijk wetboek. Het gebrek van de zaak moet in concreto worden beoordeeld (2), en de feitenrechter oordeelt onaantastbaar in feite of de zaak een gebrek vertoont en/of hetgeen toegevoegd wordt, deel uitmaakt van dit geheel (3).

8. Het abnormaal karakter van de zaak kan slechts worden beoordeeld door een vergelijking te maken met zaken van dezelfde soort en hetzelfde type om uit te maken aan welke vereisten van de zaak het slachtoffer zich normaal mocht verwachten (4).

9. De omstandigheid dat de bewaarder van een zaak jegens de schadelijder aansprakelijk is voor een gebrek in de zaak, belet niet dat hij tegen de derde die het gebrek foutief heeft veroorzaakt, een verhaal heeft voor het bedrag van de schade die hij moet vergoeden (5).

10. In deze bevatte het winkelpand van eiseres brandende koopwaar, waardoor het afweek van een normale zaak van hetzelfde type - een winkelpand met niet-brandende koopwaar - en schade kon veroorzaken, zodat het een gebrek vertoonde. Door dit kenmerk van het winkelpand werd schade veroorzaakt aan de naburige gebouwen.

11. Het bestreden arrest beslist dus niet dat het winkelpand een gebrek vertoonde omwille van het abnormaal gedrag van dit winkelpand op zich, maar wel doordat het een abnormaal kenmerk vertoonde, met name brandende koopwaar bevatte. Het stelt hierbij uitdrukkelijk vast dat het vuur een gesteldheid van de zaak was geworden, welke feitelijke vaststelling door eiseressen niet wordt bekritiseerd.

12. De omstandigheid dat dit abnormale kenmerk van het winkelpand veroorzaakt werd door de fout van een derde (brandstichting) sluit de aansprakelijkheid van eiseres als bewaarster van het winkelpand niet uit. De oorsprong (oorzaak) van het gebrek is voor de toepassing van artikel 1384, eerste lid, Burgerlijk Wetboek immers niet dienend en derhalve irrelevant (6). Een vroegere daad van een derde waardoor het gebrek in de zaak is tot stand gekomen, maakt als dusdanig geen andere oorzaak dan het gebrek uit voor de later door dit gebrek veroorzaakte schade. De bedoelde schade blijft immers veroorzaakt door het gebrek (7).

13. In zoverre het bestreden arrest er aldus vanuit gaat dat de koopwaar in het winkelpand vuur vatte, waardoor de winkel met inhoud een abnormaal kenmerk vertoonde en schade kon veroorzaken, is de beslissing m.i. derhalve naar recht verantwoord, en kan het middel niet worden aangenomen.

14. Ik concludeer tot VERWERPING van de voorziening en van de vordering tot bindendverklaring.
________________________
(1) Cass. 3 september 1992, AR nr. 9387, AC 1991-92, nr. 585; Cass. 5 juni 1998, AR C.97.0188.F, AC 1998, nr. 291.
(2) Cass. 28 januari 2005, AR C.02.0272.N, AC 2005, nr. 55.
(3) Cass. 29 september 2006, AR C.04.0427.N-C.05.0192.N, AC 2006, nr. 449.
(4) Cass. 11 maart 2010, AR C.09.0186.N, AC 2010, nr. 171.
(5) Cass. 4 februari 2011, AR C.10.0236.N, AC 2011, nr. 104.
(6) Cass. 9 november 1979, AC 1979-80, nr. 164.
(7) Cass. 1 december 2006, AR C.05.0427.N - C.06.0082.N, AC 2006, nr. 617.
 

 

Noot: 

Na hoger beroep werd cassatieberoep aangetekend waarbij het Hof van Cassatie uitspraak deed op 31.10.2013 (T. Pol. 2014, 43).

Het Hof van Cassatie verbreekt de uitspraak in beroep en stelt:

Een zaak is gebrekkig in de zin van artikel 1384, 1ste lid BW, wanneer zij een abnormaal kenmerk vertoont waardoor zij in bepaalde omstandigheden schade kan veroorzaken.

Het is niet voldoende om een zaak als gebrekkig te beschouwen dat aan de zaak iets wordt toegevoegd waardoor schade ontstaat.

Vereist is dat de zaak in haar geheel een abnormaal kenmerk vertoont.
 

Gerelateerd
Aangemaakt op: di, 29/08/2017 - 17:35
Laatst aangepast op: di, 29/08/2017 - 17:35

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.