-A +A

Omgangsregeling kinderen homoseksuele ouders rechtspraak

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Instantie: Rechtbank van Eerste Aanleg
Plaats van uitspraak: Turnhout
Datum van de uitspraak: 
maa, 06/04/2009
Publicatie
Referentie: 
rechtbank Turnhout 6 april 2009 RW 2009-2010 166

Samenvatting:

De mee-ouder van een homoseksueel koppel kan eveneens omgangsrechten ten aanzien van het gemeenschappelijk opgevoed kind laten gelden ook al staat de biologische band slechts ten aanzien van één ouder vast ten gevolge van spermadonatie. Deze meeouder kan in het kader een procedure voor de Vrederechter op basis van art. 223 Burgerlijk Wetboek, of voor de kortgedingrechter. Wanneer het homoseksueel koppel niet gehuwd is, zullen zij zich hiertoe tot de jeugdrechter dienen te wenden.

Tekst van het vonnis: 

Gezien het voor eensluidend verklaard afschrift van het vonnis op tegenspraak van de Vrederechter te Westerlo van 16 juni 2008 inzake van mevrouw D. Sabine, oorspronkelijk aanlegster op hoofdeis, verweerster op tegeneis, thans geïntimeerde en mevrouw C. Sabine, oorspronkelijk verweerster op hoofdeis, aanlegster op tegeneis, thans appellante.

Gezien het verzoekschrift in hoger beroep, neergelegd ter griffie van deze rechtbank op 8 juli 2008;

...

1. Feiten en procedurele antecedenten

Deze rechtbank verwijst voor wat de feiten betreft naar de uiteenzetting door de eerste rechter, die alhier als hernomen wordt beschouwd.

Partijen zijn gehuwd te Laakdal op (...) april 2004 onder het wettelijk stelsel, bij gebrek aan huwelijkscontract. Op (...) augustus 2004 ondertekenden partijen een «verklaring van toekomstige ouders» waarvan de tekst luidt als volgt:

«Verklaring van toekomstige ouders»

«Ondergetekenden verzoeken D. Sarah (naam arts, consulente embryologie) een therapeutische behandeling te starten met gebruik van donorsperma bewerkt en afgeleverd door Cryos voor de behandeling van mijn/onze kinderwens.

«Hierbij verklaar ik, C. Sabine (naam van de patiënte die de behandeling zal ondergaan), dat ik de voorwaarden en de informatie verstrekt in «Informatie voor patiënten die zullen geïnsemineerd worden met gecryopreserveerd donor sperma» volledig gelezen en begrepen heb en dat ik deze aanvaard.

«Wij verklaren dat deze aanvraag gemaakt is na uitgebreid overleg en met volledige kennisneming en bewustzijn van het feit dat de artsen of het ziekenhuis die de behandeling zullen ondernemen geen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor het resultaat dat uit deze behandeling zal voortvloeien en buiten wat vereist is door de huidige wetgeving in het land waar de behandeling zal plaatsvinden, met betrekking tot de handelingen van de artsen, om te beschermen tegen schade of nalatigheid. We stemmen toe dat de anonimiteit van de donor eeuwig zal bewaard blijven.

«Ten slotte verklaar ik, D. Sabine (naam van de partner van de patiënte), dat ik de voorwaarden en de informatie verstrekt in «Informatie voor patiënten die zullen geïnsemineerd worden met gecryopreserveerd donor sperma» volledig gelezen en begrepen heb en dat ik deze aanvaard. Ik verklaar dat indien mijn partner kind(eren) op de wereld zal brengen als gevolg van deze behandeling, ik altijd in elk opzicht voor hen zal zorgen als zijnde eigen kinderen, mijn verantwoordelijkheden zal nemen ten opzichte van hen en hen zal beschouwen als mijn wettelijke erfgenamen».

Ook het toestemmingsformulier voor intra-uteriene inseminatie met donorsperma werd door beide partijen ondertekend.

Op 12 januari 2006 werd binnen dit huwelijk een kind geboren door middel van donorinseminatie, nl. Luna C., van wie appellante de biologische moeder is.

In oktober 2007 doen zich huwelijksmoeilijkheden voor en op 4 april 2008 vordert geïntimeerde volgende dringende en voorlopige maatregelen:

– afzonderlijke woning op het adres (...) te Maasmechelen met betredingsverbod voor appellante;

– voorlopig gebruik van alle roerende goederen, thans in haar bezit en het gebruik van de personenwagen Renault Megane, voorzien van sleutels en boordpapieren;

– vervreemdings-, verplaatsings- en schuldverbod;

– inventaris van de roerende en onroerende goederen door een notaris naar keuze;

– verblijfsregeling voor Luna, namelijk een weekend om de veertien dagen van zaterdag 10 u tot zondagavond 20 u, vakantieperiodes onderling te bepalen, waarbij geïntimeerde het kind zal ophalen en terugbrengen;

...

Appellante vordert op haar beurt volgende maatregelen:

– afzonderlijke woning op het adres (...) te Laakdal met betredingsverbod voor geïntimeerde;

– voorlopig gebruik van de goederen, thans in haar bezit;

– veroordeling van geïntimeerde tot het verder afbetalen van de autolening bij de bank ten bedrage van 315,41 euro per maand;

– veroordeling van geïntimeerde tot betaling van de helft van de rekening van Telenet, 463,39 euro.

Appellante verzette zich tegen een verblijfsregeling m.b.t. het kind Luna.

In aanvullende conclusies heeft appellante de onbevoegdheid van de vrederechter opgeworpen en aangevoerd dat enkel de jeugdrechtbank bevoegd is m.b.t. het omgangsrecht voor het kind Luna.

In het bestreden vonnis heeft de eerste rechter zich bevoegd verklaard en:

– werd aan partijen een afzonderlijke woning toegekend op het door hen aangegeven adres met wederzijds betredingsverbod;

– werd aan partijen het gebruiksrecht toegekend m.b.t. de roerende goederen in hun bezit en werd het voertuig Renault Megane toegewezen aan geïntimeerde;

– werd geïntimeerde veroordeeld tot het verder afbetalen van de autolening bij de bank;

– werd appellante veroordeeld tot betaling van de rekening van Telenet;

– werd een wederzijds vervreemdingsverbod opgelegd m.b.t. de goederen, afhangende van de huwgemeenschap;

– werd notaris M. Demaeght aangesteld met het oog op het opstellen van een inventaris van de goederen, afhangende van de huwgemeenschap;

– werd aan geïntimeerde een recht op persoonlijk contact toegekend m.b.t. het kind Luna C. om de veertien dagen op woensdag tussen 14 u en 18 u met ingang op 25 juni 2008, welk persoonlijk contact dient te worden uitgevoerd in de neutrale bezoekruimte van de VZW (...);

– werd gezegd voor recht dat de maatregelen gelden tot 6 augustus 2008;

– werd de zaak voor verdere evaluatie in voortzetting gesteld naar de zitting van 6 augustus 2008;

– werd het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard.

Appellante vordert de gedeeltelijke vernietiging van het bestreden vonnis en, wat de verblijfsregeling voor het kind Luna C. betreft, te zeggen voor recht dat de eerste rechter zich onbevoegd had moeten verklaren, subsidiair de vordering ongegrond te verklaren, minstens een sociaal onderzoek te bevelen.

Geïntimeerde vordert de bevestiging van het eerste vonnis.

2. In rechte

...

De bevoegdheid van de eerste rechter

Appellante werpt op dat de eerste rechter zich onbevoegd had moeten verklaren, omdat de vrederechter enkel maatregelen kan nemen m.b.t. de gemeenschappelijke kinderen van partijen. Het kind Luna C. is het kind van appellante; geïntimeerde heeft geen biologische noch juridische band met het kind, zodat in dezen enkel de jeugdrechtbank bevoegd is, aldus appellante.

De eerste rechter meent dat art. 223 B.W. een voldoende basis biedt om de vrederechter toe te laten dringende en voorlopige maatregelen te bevelen, ook m.b.t. de niet-gemeenschappelijke kinderen die duurzaam deel uitmaken van het gezin van de gehuwde partners.

Art. 223 B.W. is de specifieke bepaling op grond waarvan echtgenoten dringende en voorlopige maatregelen kunnen verzoeken wanneer er zich huwelijksmoeilijkheden voordoen. Deze bepaling is een specifieke bevoegdheidsregel gebaseerd op het bestaan van het huwelijk. Door de wet van 13 februari 2003 kunnen personen van hetzelfde geslacht met elkaar huwen, waardoor alle gevolgen van een huwelijksrelatie tussen personen van verschillend geslacht ontstaan, behoudens dan dat de wet van 13 februari 2003 de huwelijksgevolgen op het vlak van het vestigen van een afstammingsrelatie uitdrukkelijk heeft willen voorbehouden voor het huwelijk tussen personen van verschillend geslacht. Dit element doet geen afbreuk aan de principiële toepasselijkheid van art. 223 B.W. op alle gehuwden.

Geïntimeerde heeft weliswaar geen enkele juridische band met het kind Luna en kan nooit als oorspronkelijke ouder houder van ouderlijke gezagsrechten worden. Maar zij kan wel een recht op persoonlijk contact vorderen op grond van art. 375bis B.W. De omstandigheid dat dit artikel in fine de bevoegdheid van de jeugdrechtbank vooropstelt, neemt niet weg dat ook de vrederechter in het raam van dringende en voorlopige maatregelen een dergelijk recht op persoonlijk contact kan toekennen.

De sociale werkelijkheid is immers dat het kind Luna van bij haar geboorte deel uitmaakt van het gezin C.-D. en door beide partijen werd verzorgd en opgevoed. De eerbiediging van het gezinsleven vereist inderdaad dat men rekening houdt met deze sociale werkelijkheid. Beide partijen hebben overigens een «verklaring van toekomstige ouders» ondertekend, wat erop wijst dat een affectieve band werd betracht en ongetwijfeld tot stand kwam tussen geïntimeerde en het kind Luna.

Op grond van art. 223 B.W. kan de vrederechter in het raam van de dringende en voorlopige maatregelen ook een omgangsrecht bepalen t.a.v. de kinderen die geboren werden tijdens dit huwelijk, ook al staat deze afstamming slechts biologisch t.a.v. één ouder vast.

 

De eerste rechter heeft zich terecht bevoegd verklaard om kennis te nemen van de zaak. Het eerste vonnis wordt in dit onderdeel bevestigd.

...

Opm. dit vonnis is de bevestiging van het het vonnis Vred. Westerlo 16 juni 2008, R.W. 2008-09, 849, erratum 896.

Noot: niettegenstaande de term omgangsrecht in rechtspraak en rechtsleer vaak gebruik wordt is de juiste term "recht op persoonlijk contact"

 

Gerelateerd
Aangemaakt op: ma, 21/09/2009 - 18:29
Laatst aangepast op: ma, 27/01/2014 - 03:14

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.