-A +A

Winstvergoeding bij wanprestatie

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Verkempinck B
Tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2016-2017
Pagina: 
1483
Samenvatting

Bij wanprestatie kan de benadeelde contractpartij verzoeken om vergoeding van daardoor geleden schade. Naast geleden verlies komt ook gederfde winst voor vergoeding in aanmerking.

In de praktijk blijkt die winstderving wel delicaat qua begroting. Dat rechtssysteemneutrale karakter van die klassieke begrotingsinstructie maakt het echter mogelijk om vanuit een functioneel rechtsvergelijkende invalshoek de doctrinale lacune op het gebied van winstvergoedingen bij wanprestatie op te vullen. Enkele problematische of naar Belgisch recht nog niet eerder behandelde aspecten van winstbegroting bij wanprestatie worden afgetoetst aan uitwerkingen in andere rechtsstelsels.
 

1. Inleiding

I. Achtergrond

A. Rechtskader

2. Vergoedbaarstelling van winstderving uit wanprestatie

3. Rechtsgeschiedenis: Winstvergoedingen in het Romeinse recht

4. Summiere wettelijke regeling

B. Schadevergoedingsfuncties

5. Kerndoel: vergoeding van schade

6. Preventie als neveneffect

7. Genoegdoening als neveneffect

8. Bestraffing als neveneffect

C. Integrale winstvergoeding

9. Winstderving als door wanprestatie uitgebleven vermogenstoename

10. Uitgangspunt: integrale winstvergoeding

D. Positief belang

11. Toestandsvergelijking als basisinstructie voor winstbegroting

12. Dominantie van positief belang

13. Toestandsvergelijking bij positief belang

II. Begrotingsmethoden

A. Concrete winstbegroting

14. Vereiste van concrete winstbegroting

15. Concrete schadebegroting bij woningkoop

16. Invloed van prestatiebestemming – Concrete winstbeoordeling

17. Voor verhuur dan wel voor doorverkoop bestemde goederen

18. Prestatiebestemming bij miskend voorkeurrecht

19. Concrete winstderving kan prestatiewaarde overtreffen

20. Illustratie: huurschadevergoeding bij doorverkoop of afbraak

21. Winstbegroting bij bestemming voor eigen gebruik: consumentensurplus

22. Extrinsieke winstderving: impact van neventransacties

23. Voorzienbaarheidslimiet

B. Abstracte winstbegroting

24. Germaanse keuzemogelijkheid tussen abstracte en concrete winstbegroting

25. Geen corpus alienus in Belgisch schaderecht

26. Abstracte begroting bij woningbouw

27. Abstracte winstbegroting: geen onder- of bovengrens

C. Billijke winstbegroting

28. Billijke winstbegroting – Bij begroting van winstderving wegens wanprestatie

29. Belgische toepassingsgevallen

D. Dubbele focus

1° Nettowinstmarge

30. Focus op nettowinstmarge

31. Verrekening van nakomingskosten

32. Winstderving bij omzetdaling

33. Illustraties

34. Abrupte en ongegronde contractverbreking

2° Focus op benadeelde

35. Relevantie van door benadeelde gederfde winst

III. Tijdsparameter

36. Invloed van tijd op schadevergoeding

A. Toekomstige winst

1° Complexe begroting

37. Derving van toekomstige winst

38. Impact van bestaande dan wel nieuwe activiteit op begroting van toekomstige winstderving

2° Bestaande activiteit

39. Omzetprojectie

40. Deskundigenadvies

3° Nieuwe activiteit

41. Toekomstige winstderving bij nieuwe activiteit

42. Illustratie van hypothetische winstderving

43. Extrapolatie van soortgelijke activiteiten bij abstracte winstbegroting

4°Kapitalisatie

44. Toekenning van eenmalig kapitaalbedrag

45. Disconto voor vroegtijdige winstvergoeding

B. Langdurige winstderving

1° Winstdervingsperiode

46. Relevantie van winstdervingsperiode

47. Illustraties van langdurige winstderving

a) Nakomingsvertraging

48. Nakomingsvertraging bij niet-geldverbintenissen

49. Nakomingsvertraging bij geldverbintenissen

b) Herstelonderbreking

50. Nakomingsonderbreking voor schadeherstel

51. Illustraties

c)Contracten voor onbepaalde duur

52. Winstperiode bij niet-nakoming van contracten voor onbepaalde duur

53. Extra vergoeding bij schade over langere periode dan opzegperiode

d)Contracten voor bepaalde duur

54. Winstperiode bij niet-nakoming van contracten voor bepaalde duur

55. Woninghuur van korte duur

56. Illustraties.

57. Wettelijke referentieperiode bij wederbeleggingsvergoedingen

2°Vergoedingsbeperkingen

58. Beperkingen aan winstdervingsperiode bij overeenkomsten voor bepaalde

a)Wettelijke beperking

59. Wettelijke beperking van winstdervingsperiode bij contracten van bepaalde duur

60. Wettelijke beperking van winstperiode bij vervroegde

b)Schadebeperkingsplicht

61. Inwerking van schadebeperkingsplicht op winstperiode bij contracten voor bepaalde duur

62. Illustraties

63. Invloed van schadebeperking op referentieperiode in huurrecht

c)Voordeelstoerekening

64. Voordeelstoerekening en winstperiode bij contracten voor bepaalde

IV. Winstkansen en winstvermoedens

A. Verloren winstkansen

66. Zekerheid over causaal verband

67. Geen hypothetische winstderving

68. Flexibel bewijsvereiste

69. Illustratie

70. Begroting van verloren

71. Waarschijnlijkheidsberekening bij verloren winstkansen

72. Frequente

B. Winstvermoedens

73. Contractuele winstvermoedens

1°Dekkingsvermoeden

74. Vermoeden van

2°Negatief belang

75. Winstvermoeden via negatief belang

3°Winstafdracht

76. Door wanprestant gerealiseerde winst als indicatie

V. Conclusie


Bronvermeldingen

• B. Verkempinck, Schadevergoeding wegens wanprestatie in Europees perspectief, Brugge, die Keure, 2017, 32-39.

• H.B. Krans, Schadevergoeding bij wanprestatie, Deventer, Kluwer, 1999, 36.

• R. Jabbour, La bonne foi dans l’exécution du contrat, Parijs, LGDJ, 2016, 11. Engeland: D. Friedmann, «The Performance Interest in Contract Damages», LQR 1995, (628) 629 («The essence of contract is performance.»).

• P. Wéry, «L’agencement des sanctions applicables à un manquement contractuel» in Liber amicorum François Glansdorff et Pierre Legros, Brussel, Bruylant, 2014, (441) 441 («La vie du contrat ne s’écoule pas toujours comme un long fleuve tranquille.»).

• Brussel 2 juni 1992, JLMB 1994, 354

• Brussel 31 oktober 1996, AJT 1997-98, 149, noot BW.

• Brussel 9 december 2003, T.App. 2006, 18 (winstderving wegens niet-levering van garage bij aankoop appartement).

• Cass.com.fr. 28 januari 2004, nr. 01-17.270, JurisData nr. 2004-022193.

• Cass.com.fr. 18 december 2001, nr. 99-14.856, LexisNexis.

• Luik 23 november 1989, JLMB 1990, 802

• Brussel 16 mei 2000, RW 2000-01, 1241

• Arbrb. Antwerpen 31 maart 1999, 293

• Rb. Nijvel 8 april 2011, RJI 2011, 239

• Kh. Dendermonde 16 juni 2011, TRV 2013, 274, noot

• Kh. Dendermonde 27 juni 2013, DAOR 2013, (277).

• R. Zimmerman, The Law of Obligations. Roman Foundations of the Civilian Tradition, Juta, Kaapstad, 1990, 826).

• J.E. Spruit, J.M.J. Chorus en L. De Ligt, Corpus Iuris Civilis. Tekst en vertaling. VIII. Codex Justinianus 4 – 8, Amsterdam, Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen, 2007, 772).

• M. Bigot-Préameneu, «Exposé des motifs [dans la séance du 6 pluviôse an XII (27 janvier 1804)» in J.-G. Locré, Législation civile, commerciale et criminelle. Tome douzième. Code civil. Livre troisième, Parijs, Treuttel et Würtz, 1828, p. 330, nr. 43.

• J.-E.-M. Portalis, F.-D. Tronchet, F.-J.-J. Bigot-Préameneu en J. de Maleville, Projet de Code civil présenté par la commission nommée par le gouvernement le 24 thermidor an VIII, Parijs, Emery, 1801, viii («Tout prévoir, c’est un but qui est impossible d’atteindre.»). Unierecht: H. Xanthaki, «Modern trends in achieving legislative quality», lezing gegeven tijdens het 20th Quality of Legislation Seminar – Quality of legislation: lessons from Luxembourg and Strasbourg case-law, Brussel, Europese Commissie, 26 oktober 2016.

• F. Tulkens, «The quality of the law – An important requirement in European human rights law», lezing gegeven tijdens het 20th Quality of Legislation Seminar – Quality of legislation: lessons from Luxembourg and Strasbourg case-law, Brussel, Europese Commissie, 26 oktober 2016.

• M.W. Hesselink, De redelijkheid en de billijkheid in het Europese privaatrecht, Utrecht, Kluwer, 1999, 37.

• Opzettelijke wanprestaties doen immers af aan de bindende contractkracht (E. Dirix, «Samenloop van aansprakelijkheid en allocatie van risico’s» in Liber amicorum Hubert Bocken, Brugge, die Keure, 2009, (59) 61).

• Orléans 5 juni 2001, Gaz.Pal. 2002, 35, noot A. Saindelle.

• Richtlijn (EU) 2015/2302 van het Europees Parlement en de Raad betreffende pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en van Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van Richtlijn 90/314/EGG van de Raad (PB L 326 van 11 december 2015, p. 1).

• R.M.E. Huver, K.A.P.C. van Wees, A.J. Akkermans en N.A. Elbers, Slachtoffers en aansprakelijkheid. Een onderzoek naar behoeften, verwachtingen en ervaringen van slachtoffers en hun naasten met betrekking tot het civiele aansprakelijkheidsrecht. Deel I. Terreinverkenning, WODC, 2007, www.rijksoverheid.nl, 3-4.

• S.D. Lindenbergh, Schadevergoeding. Algemeen. Deel I, Deventer, Kluwer, 2008, 13-14.

• W. van Gerven en S. Covemaeker, Verbintenissenrecht, Leuven, Acco, 2006, 323 (buitencontractueel).

• C. Dubois, Responsabilité civile et responsabilité pénale. A la recherche d’une cohérence perdue, Parijs, LGDJ, 2016, 558 p.

26 E.F.D Engelhard en G.E. van Maanen, Aansprakelijkheid voor schade: contractueel en buitencontractueel, Deventer, Kluwer, 2008, 16.

•Cass. 15 mei 1941, Pas. 1941, I, 192

• Cass. 22 december 1947, Pas. 1947, I, 555

• Cass. 19 januari 1948, Pas. 1948, I, 37

• Cass. 10 oktober 1972, Arr.Cass. 1973, 146.

• Frankrijk: F.-X. Licari, noot onder Poitiers 26 februari 2009, JDI 2010, (1234) 1249 («la frontière entre «peine» et «réparation» n’est pas si nette qu’il y paraït»).

• M.R. Marella, «Il risarcimento per equivalente e il principio della riparazione integrale» in G. Visintini (ed.), Trattato della responsabilità contrattuale. Volume terzo. Il risarcimento del danno contrattuale. La responsabilità per ritardo e per fatto degli ausiliari, Padua, Cedam, 2009, (29) 57.

• Luik 10 januari 1995, JT 1995, (367) 368.

• F. Mommsen, Zur Lehre von dem Interesse, Braunschweig, Schwetschke, 1855, 3.

• B. Verkempinck, «The measure of damages in the French Contract Law Reform – Lessons from far more inspiring systems» in S. Stijns en S. Jansen (eds.), Ius Commune Contract Law 2015. The French Contract Law Reform: Source of Inspiration?, Cambridge, Intersentia, 2016, 157-201.

• Cass.com.fr. 9 oktober 1991, nr. 89-16.242, LexisNexis

• Cass.com.fr. 15 januari 2002, nr. 99-15.399.

• Cass. 26 juni 1953, Arr.Verbr. 1953, (752) 753

• Gent 18 mei 2001, T.Not. 2001, 684, noot J. Byttebier

• Rb. Gent 10 januari 2007, IRDI 2007, (13) 17 (winstderving bij inbreuk op auteursrecht).

• Frankrijk: Cass.civ.III.fr. 23 oktober 2002, nr. 00-22.112.

• Kh. Tongeren 13 november 2006, T.App. 2007, 30.

• E. Peel, Treitel – The law of contract, Londen, Sweet & Maxwell, 2011, 991-992.
• Gent 18 mei 2001, T.Not. 2001, 684, noot J. Byttebier.

• Parsons (Livestock) Ltd v Uttley Ingham & Co Ltd [1978] QB 791 (CA

• Poitiers 14 mei 1996, JurisData nr. 1996-056492.

• R. Jafferali, La rétroactivité dans le contrat, Brussel, Bruylant, 2014, 908 (spreekt bij doorverkoop van «extrinsieke winstderving»).

• Cass.civ.fr. 24 april 2003, Bull.civ. 2003, III, p. 73, nr. 81.

• Gent 26 september 2013, T.Not. 2014, 351, noot I. Samoy en S. Houtmeyers.

• Luik 11 februari 2013, JLMB 2013, (2093) 2100

• Gent 18 mei 2001, T.Not. 2001, 684, noot J. Byttebier. Vgl. Brussel 31 oktober 1996, AJT 1997-98, 149, noot BW (schending van verkoopbelofte en vergoeding gederfde winst).

• Gent 7 november 2012, TBBR 2014, 332, noot A. De Boeck.

• Cass.civ.III.fr. 6 november 1996, nr. 95-10.497.

• C.J Goetz en R.E. Scott, «Measuring sellers’ damages: the lost-profits puzzle», Stanford Law Review 1979, (323) 335-336.

• A. Pinna, La mesure du préjudice contractuel, Parijs, LGDJ, 2007, 223.

• Cass. 30 januari 2004, Arr.Cass. 2004, 162, JLMB 2005, 771, Pas. 2004, 194.

• Gent 26 september 2013, T.Not. 2014, 351, noot I. Samoy en S. Houtmeyers.

• L. Koffman en E. Macdonald, The Law of Contract, Bath, Tolley, 1998, 429.

• Cass. 26 juni 1953, Arr.Verbr. 1953, (752) 753.

• Cass. 26 juni 1953, Arr.Verbr. 1953, 752

• Frankrijk: Cass.civ.I.fr. 17 juli 1990, nr. 87-18.584, LexisNexis

• Parijs 1 december 1998, JurisData nr. 1998-024234.

• Minister van Justitie Koen Geens, «De sprong naar het recht voor morgen. Hercodificatie van de basiswetgeving», https://cdn.nimbu.io/s/1jn2gqe/assets/1481026673705/De%20sprong%20naar%2..., punt 173 («Hoewel de schade in beginsel in concreto beoordeeld wordt, wordt er ruimte gelaten voor een meer abstracte benadering in het geval de schade slechts moeilijk exact kan worden begroot [...]»).

• B. Jud, Schadenersatz bei mangelhafter Leistung, Wenen, Manzsche, 2003, 241

• H. Lange, Schadensersatz, Tübingen, Mohr Siebeck, 1979, 215.

• J. Ronse en L. De Wilde, Schade en schadeloosstelling in APR Gent, Story-Scientia, 1988, 247.

• Brussel 9 december 2003, T.App. 2006, 18.

• N. Carette (ed.), Handboek Wet Breyne, Antwerpen, Intersentia, 2015, 530 p.

• H. Lange, Schadensersatz, Tübingen, Mohr Siebeck, 1979, 212.

• Gent 18 mei 2001, T.Not. 2001, 684, noot J. Byttebier.

• Gent 7 november 2012, TBBR 2014, 332, noot A. De Boeck.

• Gent 17 december 2002, DAOR 2002, 314.

• Rb. Aarlen 10 juni 1992, JLMB 1993, 1312.

• Kh. Dendermonde 16 juni 2011, TRV 2013, (274) 278

• Kh. Dendermonde 27 juni 2013, DAOR 2013, (277) 282.

• Cass. 9 oktober 2009, Pas. 2009, 2204.

• Kh. Eupen 18 oktober 1990, JLMB 1991, 1466.

• Vred. Kortrijk 18 januari 2000, RW 2000-01, (600) 601.

• H. Schönle en Th. Koller, «Art. 74» in H. Honsell (ed.), Kommentar zum UN-Kaufrecht, Salzburg, Springer, 1006.

• Lieberman v Templar Motors Co 236 N.Y. 139, 140 N.E. 222, 29 A.L.R. 1089 (1923) (Calamari/Perillo 1987, 591).

• Cass.civ.I.fr. 11 juni 1980, Bull.civ.I 1980, nr. 185

• Cass.com.fr. 3 mei 1983, Bull.civ. IV 1983, nr. 131

• Rb. Aarlen 10 juni 1992, JLMB 1993, 1312

• Vred. Brasschaat 10 mei 1978, T.Vred. 1979, 117

• Vred. Kortrijk 18 januari 2000, RW 2000-01, (600) 601.

• Vred. Kortrijk 18 januari 2000, RW 2000-01, (600) 601.

• A. Pinna, La mesure du préjudice contractuel, Parijs, LGDJ, 2007, 250-251.

• Frankrijk: Cass.civ.I.fr. 28 november 2012, nr. 11-24.188, LexisNexis.

• Lyon 22 maart 2007, JurisData nr. 2007-332143

• Parijs 9 april 1992, JurisData nr. 1992-020976 (

• Montpellier 26 maart 1992, JurisData nr. 1992-034216

• Montpellier 9 april 1992, JurisData nr. 1992-034230 (vergoeding voor vermindering van exploitatiemarge en cliënteelverlies).

• Rb. Aarlen 10 juni 1992, JLMB 1993, 1312.

• Lyon 13 februari 2003, JurisData nr. 2003-211565.

• W. Grunsky, «§ 249, 252 en 254 BGB» in H. Heinrichs (ed.), Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch. Band 2. Schuldrecht Allgemeiner Teil (§§ 241-432), München, Beck, 1994, 486.

• Cass. 26 januari 2007, AR C.05.0374.N, Arr.Cass. 2007, 216 (positief belang bij koopontbinding, met verduidelijking in grieven dat vergoedbare kosten betrekking hadden op onder meer het feit dat benadeelde verkoopster «zich ter beschikking moest houden voor menigvuldige bezichtigingen»)

• Gent 19 oktober 2012, RW 2013-14, 32, noot R. Steennot (vordering tot vergoeding van tijdverlies)

• Kh. Turnhout 27 oktober 1977, RW 1977-78, 2087.

• Rb. Gent 28 december 2005, TGR 2006, 7 (vertragingsschade bij schade wegens te late indiening bouwaanvraag door architect)

• Rb. Nijvel 21 november 1985, T.Aann. 1990, (289) 291, noot C. Martens (vertraging in uitvoering van ruwbouw).

• J. Petit, «Over de rentevoet bij compensatoire interest» (noot onder Cass. 6 oktober 1999), R.Cass. 2000, (249) 249.

• Een voorontwerp tot herziening van het Franse aansprakelijkheidsrecht voorziet in die vergoedbaarstelling (art. 1236 Avant-projet de loi portant réforme du droit de la responsabilité civile).

• Cass. 20 september 2001, Pas. 2001, 1436

• Rb. Luik 19 oktober 2010, T.Agr.R. 2011, 66.

• B. Tilleman, Beginselen van Belgisch privaatrecht. X. Overeenkomsten. Deel 2. Bijzondere overeenkomsten. A. Verkoop. Deel 2. Gevolgen van de koop, Mecehelen, Kluwer, 2012, 360.

• Capita Alternative Fund Services (Guernsey) Ltd v Driver Jonas (a firm) [2012] EWCA Civ 1407, overweging 80.

• Rb. Luik 19 oktober 2010, T.Agr.R. 2011, 66

• Kh. Namen 15 januari 2002, JLMB 2002, 1589.

• Capita Alternative Fund Services (Guernsey) Ltd v Driver Jonas (a firm) [2012] EWCA Civ 1407, overweging 80.

• A. Kramer, The law of contract damages, Oxford, Hart Publishing, 2014, 474-475.

• A. Kramer, The law of contract damages, Oxford, Hart Publishing, 2014, 474

• X, «The requirement of certainty in the proof of lost profits», Harvard Law Review 1951, vol. 64, (317) 319.

• Cass. 20 september 2001, Pas. 2001, 1436

• Brussel 31 januari 2014, RABG 2015, (645) 649-650, noot P. Naeyaert.

• HvJ 3 december 2015, nr. C-338/14, ECLI:EU:C:2015:795, Quenon

• Gent 7 november 2012, TBBR 2014, (332) 336, noot A. De Boeck).

• Poitiers 14 mei 1996, JurisData nr. 1996-056492.

• Cass.com.fr. 22 oktober 2002, nr. 99-11.713, LexisNexis.

• X, «The requirement of certainty in the proof of lost profits», Harvard Law Review 1951, vol. 64, (317) 319.

• Gent 7 november 2012, TBBR 2014, (332) 336, noot A. De Boeck.

• I. Boone en K. Ronsijn, «Actualia schade en schadevergoeding 2012-15» in Themis 93 – Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht, Brugge, die Keure, 2015, (37) 65-66.

• Cass. 24 september 2014, JLMB 2014, 1800.

• B. De Temmerman, «Kapitaliseren volgens «Levie» of volgens «Schryvers»? Twee visies op (on)zekerheid van schade», TPR 2004, (177) 181.

• Cass. 14 januari 1998, Arr.Cass. 1998, 69

• Cass. 24 juni 2003, Arr.Cass. 2003, 1488.

• J. Joling en E.M. Vermeulen, «De berekening van vermogensschade wegens gederfde winst of geleden verlies», WPNR 2011, (641) 643

• Luik 30 oktober 1997, TBBR 1998, 380

• Brussel 20 januari 1999, RW 2001-02, 126

• Kh. Gent 25 januari 2001, TGR 2001, 175

• Kh. Gent 26 september 2001, TGR 2001, 324

• Kh. Charleroi 12 oktober 1993, JLMB 1995, 794

• Rb. Brussel 24 november 1995, JLMB 1996, 886.

• Luik 23 november 1989, JLMB 1990, 802

• Brussel 16 mei 2000, RW 2000-01, 1241

• Kh. Dendermonde 16 juni 2011, TRV 2013, 274, noot

• Kh. Dendermonde 27 juni 2013, DAOR 2013, (277) 281.

• Rb. Nijvel 8 april 2011, RJI 2011, 239.

• K. Mokaiesh, Les dommages-intérêts négatifs et positifs, proefschrift, Nantes, Université de Nantes, 2001, 10

• L. Reiss, Le juge et le préjudice. Etude comparée des droits français et anglais, Aix-en-Provence, PUAM, 2003, 310.

• Rb. Gent 28 december 2005, TGR 2006, 7.

• Vred. Torhout 16 januari 1996, AJT 1998-99, (991) 993.

• P. Gauch, Le contrat d’entreprise, Zürich, Schulthess, 1999, 199.

• J. Ortscheidt, La réparation du dommage dans l’arbitrage commercial international, Parijs, Dalloz, 2001, 225.

• FOD Financiën, «Mededeling over de interestvoet die van toepassing is in geval van betalingsachterstand bij handelstransacties», BS 30 januari 2017.

• Cass.civ.III.fr. 9 juli 1997, nr. 95-21.464, JurisData nr. 1997-003319.

• Rb. Nijvel 8 april 2011, RJI 2011, 239.

• Vred. Torhout 16 januari 1996, AJT 1998-99, (991) 993

• Brussel 31 januari 2014, RGAR 2015, nr. 15171.

• K.C. Haanstra en A. Scholten, «De schadevergoedingsproblematiek bij ontbinding van een huurovereenkomst», TvHB, 2014, (90) 90 (

• Antwerpen 28 oktober 1996, AJT 1996-97, 531

• Kh. Luik 22 december 1999, RRD 2001, 39.

• Luik 23 november 1989, JLMB 1990, 802

• Brussel 16 mei 2000, RW 2000-01, 1241

• Kh. Dendermonde 16 juni 2011, TRV 2013, 274, noot

• Kh. Dendermonde 27 juni 2013, DAOR 2013, (277) 281

• Cass. 8 oktober 1987, Arr.Cass. 1987-88, 164

• Brussel 2 juni 1992, JLMB 1994, 354

• Rb. Leuven 21 oktober 2009, Huur 2011 (24) 26.

• Luik 30 oktober 1997, TBBR 1998, 380

• Brussel 20 januari 1999, RW 2001-02, 126

• Kh. Gent 26 september 2001, TGR 2001, 324

• Kh. Gent 25 januari 2001, TGR 2001, 175

• Rb. Brussel 24 november 1995, JLMB 1996, 886

• Kh. Charleroi 12 oktober 1993, JLMB 1995, 794, noot P. Kileste.

• Cass.civ.I.fr. 3 november 1999, nr. 97-10.904, JurisData nr. 1999-004387.

• Cass.com.fr. 12 juni 2007, nr. 05-21.561, JurisData nr. 2007-039598.

• Pau 10 mei 1994, JurisData nr. 1994-045980.

• Luik 23 november 1989, JLMB 1990, 802

• Brussel 16 mei 2000, RW 2000-01, 1241

• Kh. Dendermonde 16 juni 2011, TRV 2013, 274, noot

• Kh. Dendermonde 27 juni 2013, DAOR 2013, (277) 281 (

• E. Wymeersch, R. Steennot en M. Tison, «Overzicht van rechtspraak (1999-2007). Algemeen kredietrecht», TPR 2008, (1043) 1046.

• Brussel 12 februari 2009, NFM 2010, 45, noot D. Goyens.

• Brussel 12 februari 2009, NFM 2010, 45, noot D. Goyens.

• Cass. 17 mei 2001, Pas. 2001, 889.

• Baeck, Restitutie na vernietiging of ontbinding van overeenkomsten, Antwerpen, Intersentia, 2012, 326-327.

• H. McGregor, «The role of mitigation in the assessment of damages» in D. Saidov en R. Cunnington (eds.), Contract Damages. Domestic and International Perspectives, Oxford, Hart Publishing, 2008, (329) 332.

• Gent 4 juni 1998, TRV 1999, 41, noot E. Janssens.

• F. Laurent, Principes de droit civil français, XXV, Parijs, Durand, 1877, p. 424, nr. 379.

• Rb. Luik 13 juni 1986, JL 1987, 874, noot B.C.

• Rb. Luik 19 mei 1989, JLMB 1989, 1316

• Kh. Hasselt 13 juni 2007, TBH 2007, 885

• Vred. Namen 28 oktober 1977, RRD 1978, 415, noot M. Coipel.

• Nancy 24 januari 2000, JurisData nr. 2000-123190.

• B. Tilleman, Bestuur van vennootschappen, Brugge, die Keure, 2005, 365, voetnoot 555 (onwettig ontslag van zaakvoerder).

• B. Tilleman, Bestuur van vennootschappen, Brugge, die Keure, 2005, 365

• Cass.com.fr. 22 november 1977, Dalloz 1978, I, 645, noot J. Guyénot.

• Kh. Dendermonde 16 juni 2011, TRV 2013, 274, noot

• Kh. Dendermonde 27 juni 2013, DAOR 2013, (277) 281-282.

• Double G Communications Ltd v News Group International Ltd [2011] EWHC 961 (QB) (waarover: A. Kramer, The law of contract damages, Oxford, Hart Publishing, 2014, 471).

• Rb. Luik 19 oktober 2010, T.Agr.R. 2011, 66 (

• Kh. Namen 15 januari 2002, JLMB 2002, 1589.

• Cass.civ.III.fr. 16 juni 1999, nr. 97-20.789, LexisNexis.

• Cass.civ.I.fr. 10 februari 1998, nr. 96-12.772, JurisData nr. 1998-000727.

• Kh. Namen 15 januari 2002, JLMB 2002, 1589 (CISG).

• J. Ortscheidt, La réparation du dommage dans l’arbitrage commercial international, Parijs, Dalloz, 2001, 40.

• Cass.com.fr. 9 oktober 1991, nr. 89-16.242, LexisNexis

• Cass.com.fr. 15 januari 2002, nr. 99-15.399, LexisNexis.

• Cass.com.fr. 4 maart 1997, nr. 94-18.787, LexisNexis.

• Gent 3 november 2011, T.Gez. 2012, (205) 208

• Luik 20 juni 2013, RGAR 2014, 15036.

• Brussel 17 november 2008, TRV 2011, 300, noot B. Bellen

• Luik 20 juni 2013, RGAR 2014, nr. 15036.

• Marcus v Myers (1895) 11 T.L.R. 327 (waarover: McGregor 2003, 309).

• Cass.civ.III.fr. 18 februari 2004, nr. 02-17523, JurisData nr. 2004-022385.

• België: Cass. 21 oktober 2013, Pas. 2013, 1999

• Bergen 16 januari 1997, JLMB 1997, 443

• Brussel 22 april 2002, NJW 2003, (379) 382

• Luik 30 juni 2006, JLMB 2007, (347) 349

• Antwerpen 28 oktober 2013, P&B 2014, 208

• Antwerpen 27 oktober 2014, RABG 2015, (776) 779

• Rb. Brussel 23 mei 1996, JLMB 1997, 435

• Rb. Brussel 14 april 2000, JLMB 2001, 426, noot J.P. Buyle

• Rb. Brussel 13 november 2014, RABG 2015, (816) 834, noot J. Van Doninck en S. Wijns. Frankrijk: Cass.com.fr. 7 januari 2004, nr. 01-17426, JurisData nr. 2004-021745

• Cass.com.fr. 20 oktober 2009, JurisData nr. 2009-049987

• Cass.civ.II.fr. 17 februari 2011, JurisData nr. 2011-002342

• Cass.civ.I.fr. 6 oktober 2011, JurisData nr. 2011-021031.

• Cass. 21 oktober 2013, Pas. 2013,

• Gent 17 december 2002, DAOR 2002, 314.

• Luik 11 februari 2013, JLMB 2013, (2093) 2100.

• Brussel 15 oktober 1998, AJT 1998-99, 692

• Luik 30 juni 2006, JLMB 2007, (347) 349 (verlies van 50 % kans op verzekeringsdekking doordat verzekeringsmakelaar cliënt niet inlichtte over polisopzegging)

• Antwerpen 28 september 2009, RW 2012-13, (257) 259, noot B. Van den Bergh (20 % kans op toewijzing vordering)

• Antwerpen 20 september 2010, TBBR 2012, 277 (10 % kans op toewijzing vordering)

• Luik 22 januari 2013, JLMB 2013, 1756 (75 % kans op toewijzing vordering)

• Rb. Antwerpen 12 april 2002, TBBR 2004, 159 (matige kans op herziening van vonnis naar billijkheid begroot op 50 %)

• Rb. Antwerpen 26 juni 2003, TBBR 2004, 174 (naar billijkheid op 75 % geraamd verlies van een kans om vrijgesproken bestuurder in hoger beroep veroordeeld te zien).

• Bergen 6 mei 1996, JLMB 1997, 432

• Brussel 15 oktober 2013, RW 2014-15, 1510 (verlies van kans op vermindering van belastingaanslag doordat de advocaat niet tijdig een procedure instelde)

• Rb. Luik 2 februari 1999, JLMB 1999, 1357 (verlies van kans voor vastgoedmakelaar op verkrijging commissie na schending van exclusiviteitsbeding, begroot op 50.000 BEF).

• Bergen 6 mei 1996, JLMB 1997, (432) 434

• Luik 28 maart 1991, JLMB 1992, (77) 83 («l’évaluation d’une telle chance ne peut être faite qu’ex aequo et bono»)

• Luik 2 september 2010, JLMB 2011, (467) 470

• Antwerpen 27 oktober 2014, RABG 2015, (776) 779

• Rb. Brussel 5 mei 1995, JLMB 1995, 1014

• Gent 26 september 2013, T.Not. 2014, 351, noot I. Samoy en S. Houtmeyers

• Kh. Dendermonde 16 juni 2011, TRV 2013, (274) 278

• Kh. Dendermonde 27 juni 2013, DAOR 2013, (277) 282.

• Luik 2 september 2010, JLMB 2010, 467.

• T.W. Dornis, «Particular Remedies for Non-performance» in S. Leible en M. Lehmann (eds.), European Contract Law and German Law, Alphen aan den Rijn, Kluwer, 2014, (451) 537

• W. Grunsky, «§ 249, 252 en 254 BGB» in H. Heinrichs (ed.), Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch. Band 2. Schuldrecht Allgemeiner Teil (§§ 241-432), München, Beck, 1994, 485

• B. Jud, Schadenersatz bei mangelhafter Leistung, Wenen, Manzsche, 2003, 241

• H. Lange, Schadensersatz, Tübingen, Mohr Siebeck, 1979, 215.

• Luik 26 mei 2003, TBH 2004, (587) 589.

• M.L. Engler en S.B. Heyman, «The missing elements in contract damages», Temple Law Review 2011, (119) 141 («[T]he disgorgement remedy has been used as a proxy for expectancy damages in the same way that reliance has been used when expectancy damages are too difficult to reasonably ascertain.»).

• W.H.M. Reehuis en E.E. Slob, Parlementaire geschiedenis van het nieuwe Burgerlijk Wetboek. Invoering boeken 3, 5 en 6. Studenteneditie, Deventer, Kluwer, 1990, 1285

• J.G.A. Linssen, Voordeelsafgifte en ongerechtvaardigde verrijking, Tilburg, BJU, 2001, 295-300.

• M.L. Engler en S.B. Heyman, «The missing elements in contract damages», Temple Law Review 2011, (119) 143.

• T. Helms, Gewinnherausgabe als haftungsrechtliches Problem, Tübingen, Mohr Siebeck, 2007, 4-5.

• H. McGregor, McGregor on Damages, Londen, Sweet & Maxwell, 2014, 3

Gerelateerd
Aangemaakt op: zo, 14/05/2017 - 13:26
Laatst aangepast op: zo, 14/05/2017 - 13:26

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.