-A +A

Vruchtgebruik

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Titel van het boek: 
Vruchtgebruik: mogelijkheden, beperkingen en innovaties
Publicatie
Auteur: 
Sagaert Vincent
Auteur: 
Verbeke Alain
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2012
ISBN nummer: 
97894-00002821
Samenvatting
Inhoudstafel tekst: 

DE KWALIFICATIE VAN HET RECHT VAN VRUCHTGEBRUIK:
CONTRACTUELE MOGELIJKHEDEN EN AFBAKENING TEGENOVER
OPSTAL, ERFPACHT EN HUUR
Nicolas Carette en Julie Del Corral . .1
I. Inleiding .1
II. Afb akening tegenover het recht van opstal, erfpacht en huur .4
A. Principes van fi scale en civiele herkwalifi catie .4
B. Recht van opstal . 7
1. Gebruiks- en genotsrechten .8
2. Beschikkingsrecht . 13
3. Inventaris– en borgstellingsplicht .18
4. Andere plichten voor de opstalhouder – vruchtgebruiker .21
5. Duur .24
6. Besluit: herkwalifi catie mogelijk? .29
C. Recht van erfpacht . 30
1. Gebruiks- en genotsrechten . 31
2. Beschikkingsrecht . 32
3. Inventaris- en borgstellingsplicht .34
4. Andere plichten voor erfpachter – vruchtgebruiker .34
5. Duur .36
6. Besluit: herkwalifi catie mogelijk? .37
D. Huur . 39
1. Gebruiks- en genotsrechten . 40
2. Beschikkingsrecht . 42
3. Inventaris- en borgstellingsplicht .43
4. Plichten voor huurder/verhuurder en vruchtgebruiker/blote eigenaar . 43
5. Duur .46
6. Besluit: herkwalifi catie mogelijk? .47
III. Besluit .49
DE CONTRACTUELE MODULERING VAN DE GEBRUIKS- EN BESCHIKKINGSBEVOEGDHEDEN VAN DE VRUCHTGEBRUIKER Ruud Jansen en Koen Swinnen .51
I. Inleiding . 51
II. De wettelijke gebruiks- en beschikkingsbevoegdheden van de vruchtgebruiker . 52
A. Het recht om het goed te gebruiken . 52
B. Het recht om de vruchten te genieten .57
C. Beperkingen .58
1. Het goed in stand houden .58
2. De bestemming van het goed respecteren . 59
3. Het goed beheren als een goede huisvader . 61
D. Nuanceringen op het algemeen kader .62
1. Onduidelijkheid over de invulling van het gebruik en genot .62
2. Beschikkingsbevoegdheid in hoofde van de vruchtgebruiker .65
a. De daad van beschikking is een daad van beheer .66
b. De daad van beheer is een daad van beschikking .68
III. Contractuele modulering van de gebruiks- en beschikkingsbevoegd heden van de vruchtgebruiker .71
A. Inleiding . 71
B. Inperking .72
1. Beperkingen via onoverdraagbaarheidsclausules . 72
2. Beperkingen via bijkomende positieve verplichtingen lastens de vruchtgebruiker .75
a. ‘Interne’ bijkomende positieve verplichtingen .75
b. ‘Externe’ bijkomende positieve verplichtingen .79
3. Vruchtgebruik of huur? .81
B. Uitbreiding . 82
1. Verruimde bevoegdheden wat betreft gebruik en genot .82
2. De bevoegdheid om de bestemming te wijzigen? . 83
3. Vruchtgebruik met conventionele beschikkingsbevoegdheid .85
IV. Besluit .89
DE CONTRACTUELE GRENZEN VAN DE DUUR VAN HET RECHT VAN VRUCHTGEBRUIK
Mathieu Muylle . 91
I. Inleiding – rechtshistorisch .91
II. De duur van het gewone vruchtgebruik .93
A. De duur bij vruchtgebruik van natuurlijke personen: een tijdelijk en persoonsgebonden recht . 94
B. De duur bij vruchtgebruik van rechts personen: een tijdelijk recht met een maximumduur van dertig jaar .98
C. Uitzonderingen of oneigenlijke uitzonderingen op de duurbeperkingen in het vigerend recht .100
1. Bij natuurlijk personen .100
a. Overdracht van vruchtgebruik aan een derde .100
b. Vruchtgebruik op het hoofd van een derde .102
c. Vruchtgebruik gevestigd op meerdere hoofden . 105
d. Tussenbesluit .111
2. Bij rechtspersonen: de duurbeperking van artikel 619 BW onder vuur .112
3. De voortijdige beëindiging van de duur .114
a. De geldigheid van contractuele beëindigingsmechanismen.114
b. Wettelijke beëindigingsmechanismen: de vervallenverklaringvan het recht .122
c. Bedingen die in de voortzetting van het recht voorzien: de hernieuwing of de verlenging van het vruchtgebruik .124
D. Duuroverschrijding en sancties bij het overschrijden van de duur .125
III. Besluit .126
QUASI-VRUCHTGEBRUIK: CONTRACTUELE MOGELIJKHEDEN EN GRENZEN
Ann Apers en Alain-Laurent Verbeke . 127
I. Inleiding: begrip en oorsprong van quasi-vruchtgebruik . 127
II. Automatisch quasi-vruchtgebruik .129
A. Regime . 129
B. Toepassingsgebied quasi-vruchtgebruik uit aard goed .134
III. Conventioneel quasi-vruchtgebruik . 137
A. Regime conventioneel aanpassen? .137
B. Toepassingsgebied conventioneel aanpassen? . 139
C. Toepassing: Schenking met voorbehoud van conventioneel quasivruchtgebruik. 144
Conclusie .151
VRUCHTGEBRUIK OP ALGEMEENHEDEN: CONTRACTUELE GRENZEN EN GEVOLGEN
Elien Dewitte en Vincent Sagaert . 153
I. Feitelijke en juridische algemeenheden: algemene uitgangspunten . 153
II. Vruchtgebruik op een feitelijke of juridische universaliteit: eigenlijk of oneigenlijk vruchtgebruik? .156
III. Zakelijke subrogatie binnen universaliteiten .157
IV. De bevoegdheden van een vrucht gebruiker op een universaliteit .163
A. Perspectieven voor ruime bevoegdheden .163
B. Beperkingen op de ruime bevoegdheden .164
V. Het lot van meer- en minwaarden in de universaliteit .166
VI. Contractuele modulering van de bevoegdheden van de vruchtgebruiker .167
VII. Toepassing op een handelszaak .169
VIII. Toepassing op een eff ecten portefeuille .181
A. Vruchtgebruik op aandelen: eigenlijk of oneigenlijk vruchtgebruik?.181
B. Bevoegdheden van een vruchtgebruiker op een eff ectenportefeuille..183
IX. Toepassing op een maatschap .190
VRUCHTGEBRUIK OP ONLICHAMELIJKE GOEDEREN Sofi e Bouly en Dorothy Gruyaert .195
I. Inleiding .195
II. Vruchtgebruik op zakelijke rechten . 196
A. Zakelijke rechten als voorwerp van een recht van vruchtgebruik? .196
B. Vruchtgebruik op vruchtgebruik .197
1. Vruchtgebruik op het recht van vruchtgebruik .197
2. Vruchtgebruik op de met vruchtgebruik bezwaarde grond . 199
3. Vruchtgebruik op het door de vruchtgebruiker opgerichte gebouw .200
C. Vruchtgebruik op erfpacht .201
1. Vruchtgebruik op het recht van erfpacht . 201
2. Vruchtgebruik op de met erfpacht bezwaarde grond .202
3. Vruchtgebruik op het door de erfpachter opgerichte gebouw .203
D. Vruchtgebruik op opstal . 204
1. Vruchtgebruik op het recht van opstal .204
2. Vruchtgebruik op de met opstal bezwaarde grond .205
3. Vruchtgebruik op het door de opstalhouder opgerichte gebouw .206
E. Vruchtgebruik op erfdienstbaarheid .208
F. Kritische beschouwingen bij vruchtgebruik op zakelijke rechten .209
1. Het tenietgaan van het vruchtgebruik . 209
2. De invloed van een overdrachtsbeperking of -verbod .211
3. De praktische implicaties van de theoretische driedeling .212
III. Vruchtgebruik op schuldvorderingen .214
A. Schuldvorderingen als voorwerp van een recht van vruchtgebruik? .214
B. Ontstaan van een vruchtgebruik op een schuldvordering .217
C. Bestaan van een vruchtgebruik op een schuldvordering . 218
1. Rechten en plichten van de blote eigenaar .218
2. Rechten en plichten van de vruchtgebruiker . 219
a. Algemeen gebruiksrecht en vruchtgenot . 219
b. Inningsbevoegdheid ten aanzien van de schuldvordering . 221
D. Tenietgaan van een vruchtgebruik op een schuldvordering . 227
IV. Besluit .228
CONTRACTUELE MOGELIJKHEDEN, OPPORTUNITEITEN EN VALKUILEN
Alexis Lemmerling en Alain van Doorslaer de ten Ryen .231
I. lnleiding . 231
II. Fiscale aandachtspunten .233
A. Horizontale splitsing . 233
1. Standpunt fi scale administratie .233
2. Standpunt rulingcommissie van 8 februari 2007 .235
3. Herkwalifi catie in recht van opstal .236
B. Verticale Splitsing . 237
1. Artikel 9 W.Succ. 237
2. Voorafgaande schenking .239
3. Directe belastingen .241
III. Bespreking van de clausules .242
A. Duur .242
B. Staat van het goed . 252
C. Borgstelling .255
D. Genot .256
E. Onderhoud – herstellingen .260
F. Werken – Lot van de uitgevoerde werken . 264
G. Lasten en belastingen . 268
H. Verzekering .269
I. Vervreemdingsverbod .271
J. Verkoop van het onroerend goed .273
K. Indien privatieve kavel deel uitmakend van een regime van gedwongen mede-eigendom . 275
L. Indien vruchtgebruiker vennootschap is .278
 

Het vruchtgebruik blijft een actuele rechtsfiguur, die niet weg te branden is uit de notariële praktijk en de vermogensplanning in het algemeen. Vaak worden in de praktijk de grenzen van het vruchtgebruik opgezocht, vanuit een doelstelling om ze civielrechtelijk of fiscaal zo optimaal mogelijk te houden. Een scherpe afbakening van de mogelijkheden en onmogelijkheden van vruchtgebruik is daartoe echter noodzakelijk.
Het Instituut voor Goederenrecht van de Rechtsfaculteit van de KU Leuven en de Subfaculteit Rechten van de Kulak organiseerden een studieavond in Leuven en in Kortrijk waarop verschillende aspecten van het vruchtgebruik geanalyseerd werden.
In zeven bijdragen worden de mogelijkheden, beperkingen en innovaties van het vruchtgebruik voor de praktijk besproken. Meer bepaald onderzoeken de auteurs de diverse verschijningsvormen van vruchtgebruik, de contractuele technieken inzake vruchtgebruik en haar afbakening tegenover andere rechtsfiguren.

In het werk worden ook tal van modelclausules vermeld
- De kwalificatie van het recht van vruchtgebruik: contractuele mogelijkheden en afbakening tegenover andere zakelijke rechten
Nicolas Carette en Julie Del Corral
- De contractuele modulering van de gebruiks- en beschikkingsbevoegdheden van de vruchtgebruiker
Ruud Jansen en Koen Swinnen
- De contractuele grenzen van de duurtijd van het recht van vruchtgebruik
Mathieu Muylle
- Quasi-vruchtgebruik: contractuele mogelijkheden en grenzen
Alain-Laurent Verbeke en Ann Apers
- Vruchtgebruik op algemeenheden: contractuele grenzen en gevolgen
Vincent Sagaert en Elien Dewitte
- Vruchtgebruik op onlichamelijke goederen (schuldvorderingen en zakelijke rechten)
Sofie Bouly en Dorothy Gruyaert
- De gesplitste aankoop van onroerend goed in vruchtgebruik en blote eigendom: contractuele mogelijkheden, opportuniteiten en valkuilen
Alexis Lemmerling en Alain van Doorslaer de ten Ryen

Gerelateerd
Bibliotheek
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve
Aangemaakt op: wo, 25/04/2012 - 19:28
Laatst aangepast op: zo, 16/07/2017 - 13:23

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.