-A +A

Kredietopening, lening op interest en wederbeleggingsvergoeding

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
De Troij Dieter
Tijdschrift: 
NJW
Uitgever: 
Kluwer
Jaargang: 
2017
Pagina: 
718
Samenvatting

Bijdrage over de geschillen inzake vergoedingen voor voortijdig terugbetaalde kredieten.

Deze vergoedingen worden ook funding-lossvergoeding genoemd.

Inhoudstafel tekst: 

Inleding
I. Lening op afbetaling
II. Voortijdig terugbetaalde kredietovereenkomst
III. 1907 bis BW
IV. Bevestiging
V. Wet Laruelle
VI. Belang onderscheid kredietopening en lening op interest
VII Criteria van het onderscheid

uittreksel uit het burgerlijk wetboek:

Art. 1907bis.  Bij gehele of gedeeltelijke terugbetaling van een lening of interest kan in geen geval van de schuldenaar, buiten het terugbetaalde kapitaal en de vervallen interest, een vergoeding voor wederbelegging worden gevorderd, groter dan zes maanden interest, berekend over de terugbetaalde som en naar de in de overeenkomst bepaalde rentevoet.

Deze bepaling (van dwingend recht en niet van openbare orde) is toepasselijk op alle leningen op interest oafgezien van de hoedanigheid van de partijen (bankier, handelaar, onderneming, particulier. Deze bepaling is niet toepasselijk op kredietopeningen. Het grondwettelij hof oordeelt dit niet discriminerend.

Een bepaling zoals deze van die van dwingend recht is en niet van openbare orde -betekent dat voor zover de bepaling wordt overtreden, de handeling vernietigbaar is, tenzij de ontlener de nietigheid bevestigt.

De funding-lossvergoeding mag de werkelijk geleden schade beslaan zoals actuarieel te berekenen, al gebeurt de vergoeding meestal forfaitair.

Ingevolge de wet Laruelle (Wet betreffende diverse bepalingen inzake de financiering voor kleine en middelgrote ondernemingen) van 21 december 2013 heeft de kredietnemer het recht om ten alle tijde een kredietovereenkomst te beëindigen.

uittreksel uit de wet Laruelle: 

HOOFDSTUK 5. - Vervroegde terugbetaling

Art. 9. § 1. De onderneming heeft te allen tijde het recht om geheel of gedeeltelijk het verschuldigd kapitaalsaldo vervroegd terug te betalen, zonder dat dit recht, met uitzondering van de wederbeleggingsvergoeding als bepaald in § 2, afhankelijk kan worden gemaakt van het vervullen van bijkomende voorwaarden.

Hij brengt de kredietgever ten minste tien werkdagen voor de terugbetaling bij ter post aangetekende brief van zijn voornemen op de hoogte.

§ 2. In het geval het krediet niet gekwalificeerd kan worden als een lening op interest als bedoeld in artikel 1907bis van het Burgerlijk Wetboek, bedraagt de wederbeleggingsvergoeding, indien deze is bedongen, maximaal zes maanden interest, berekend over de terugbetaalde som en naar de in de overeenkomst bepaalde rentevoet, voor ondernemingskredieten waarvan het oorspronkelijke kredietbedrag hoogstens 1 miljoen euro bedraagt.

Voor ondernemingskredieten waarvan het kredietbedrag meer dan 1 miljoen euro bedraagt wordt, onverminderd artikel 1907bis van het Burgerlijk Wetboek, de hoogte van de wederbeleggingsvergoeding contractueel vastgesteld tussen kredietgever en onderneming, met dien verstande dat deze in overeenstemming moet zijn met de berekeningsmodaliteiten hieromtrent vastgesteld in de gedragscode als bedoeld in artikel 10.

§ 3. Geen enkele vergoeding is verschuldigd in geval van : vervroegde terugbetaling in uitvoering van een verzekeringsovereenkomst die contractueel de terugbetaling van het krediet waarborgt, de hergroepering van bestaande kredieten bij dezelfde kredietgever of de niet-substantiële wijziging van de kredietovereenkomst.

Samengevat

Bij een lening op interest bestaat geen principieel absoluut recht op vervroegde terugbetaling. Weliswaar is de wederbeleggingsvergoeding altijd beperkt conform 1907bis BW

Bij een kredietopening is er in bepaalde omstandigheden een recht op vervroegde terugbetaling met beperking van de vergoeding (Wet Laruelle) voor de kredieten toegestaan na 10 januari 2014.

Er is geen beperking van de wederbeleggingsvergoeding bij kredieten
• aangegaan voor 10/01/2014
• en hoger dan 1 miljoen euro
• en toegestaan aan natuurlijke personen of aan rechtspersonen die voldoen aan art. 15 W. Venn.

Het oordeel of de overeenkomst een kredietopening of een lening op interest uitmaakt, is een feitelijke appreciatie van de rechter aan de hand van de wil van de partijen. De bijdrage van de auteur overloop hierbij de criteria die in rekening worden genomen.

Rechtspraak

• Hof van Cassatie, 1e Kamer – 24 november 2016, C.15.0409.F, RW 2017-2018, 1050

Samenvatting

De beperking tot zes maanden berekend over de terugbetaalde som en naar de in de overeenkomst bepaalde rentevoet geldt voor elke vergoeding die wordt gevorderd door de geldschieter in geval van vervroegde gehele of gedeeltelijke terugbetaling van een lening op interest.

Tekst arrest

AR nr. C.15.0409.F

NV R.C. t/ NV C.B.

I. Rechtspleging voor het Hof

Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest van het Hof van Beroep te Brussel van 24 april 2015.

...

III. Beslissing van het Hof

Beoordeling

Derde middel

Eerste onderdeel

...

Luidens art. 1907bis BW kan, bij gehele of gedeeltelijke terugbetaling van een lening op interest, in geen geval van de schuldenaar, buiten het terugbetaalde kapitaal en de vervallen interest, een vergoeding voor wederbelegging worden gevorderd, groter dan zes maanden interest, berekend over de terugbetaalde som en naar de in de overeenkomst bepaalde rentevoet.

Die beperking geldt voor elke vergoeding die door de geldschieter wordt gevorderd in geval van vervroegde gehele of gedeeltelijke terugbetaling van een lening op interest.

Het arrest stelt vast dat «art. 20.5. a) van de algemene voorwaarden de vrijwillige vervroegde terugbetaling verbood van het investeringskrediet» dat aan de eiseres was toegekend, dat «[deze] op 13 juli 2010 [...] te kennen heeft gegeven dat zij de kredietovereenkomst wilde beëindigen» op grond dat zij «het vertrouwen in [de verweerster] is kwijtgeraakt» en dat laatstgenoemde haar heeft geantwoord dat zij, ondanks het voorgeschreven verbod, «de vervroegde terugbetaling kon aanvaarden, mits haar een wederbeleggingsvergoeding werd betaald».

Het overweegt dat de verweerster, die had kunnen «eisen dat de contractuele betrekkingen tot het einde van de overeengekomen termijn werden voortgezet», het recht had om «de betaling van een actuariële wederbeleggingsvergoeding te vorderen», «enerzijds, omdat zij afzag van de eis dat de overeenkomst werd voortgezet, anderzijds, als vergoeding voor het verlies dat zij meende te hebben geleden, naast alle andere overwegingen die zij nuttig achtte om te aanvaarden dat zij van haar kant afstand deed van de overeengekomen termijn van het contract», dat «het, ondanks de door de partijen gebruikte bewoordingen, dus niet gaat om een wederbeleggingsvergoeding sensu stricto, namelijk die welke verschuldigd is in het geval waarin de partijen overeengekomen zijn dat de geldopnemer de mogelijkheid heeft om een overeenkomst te beëindigen, ja zelfs niet om een funding loss-vergoeding, voor zover daaraan een andere betekenis moet worden gegeven», en dat, «hoewel het resultaat ervan blijkbaar hetzelfde is (betaling van een bedrag), zulks niet wegneemt dat de oorzaak ervan verschillend is».

Het arrest dat beslist dat de gevorderde vergoeding niet «onderworpen hoorde te worden aan het door art. 1907bis BW ingestelde plafond» op grond dat «geen enkele gehele of gedeeltelijke terugbetaling toegestaan was», schendt voornoemde wetsbepaling.

Het onderdeel is gegrond.

Noten

• Revue de Droit Commercial Belge [R.D.C.] WEINBERGER, Marc-David; Note 'Funding loss: status quo?' 2017, n° 8, p. 886-889.

• Bulletin Juridique et Social [B.J.S.] RUE, Guillaume; Note 'Indemnité de remploi: fin de la controverse' 2017, n° 591, p. 11.

• Droit bancaire et financier [Dr.banc.fin.] BUYLE, Jean-Pierre; METZGER, Thomas; Note 'L'indemnité de remploi en matière de contrat de prêt à intérêt' 2017, n° 3, p. 164-169.

Gerelateerd
Bibliotheek
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve
Aangemaakt op: di, 12/12/2017 - 16:58
Laatst aangepast op: za, 24/02/2018 - 14:32

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.