-A +A

Hoe koosjer is onverdoofd slachten

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
De Coster Charline
Tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2016-2017
Pagina: 
1563
Samenvatting

Het thema van het onverdoofd slachten is al jarenlang niet meer weg te slaan uit de media. Ook de politiek worstelt met de vraag hoe godsdienstvrijheid verzoend moet worden met de groeiende bekommernis om dierlijk welzijn.

Nu het onderwerp opnieuw bijzonder actueel is in het Vlaams parlement, wil deze bijdrage eerst en vooral wat meer duidelijkheid geven bij het fenomeen van het onverdoofd slachten en het recht op godsdienstvrijheid.

Vervolgens is het interessant om te kijken hoe de beleidsmakers de voorbije jaren zijn omgegaan met dit onderwerp, eerst federaal en later op Vlaams niveau.

Het onverdoofd slachten beroert overigens ook de rest van Europa, waardoor het ter afronding de moeite loont om een blik over de grenzen te werpen.

Inhoudstafel tekst: 
I. Het verschijnsel «onverdoofd slachten»
II. De godsdienstvrijheid
A. Principe
B. Ritueel slachten als godsdienstige praxis
C. Beperkingen op ritueel slachten
III. Onverdoofd slachten in de politiek
A. Het federale tijdperk
B. Het Vlaamse tijdperk
1o De tijdelijke slachtvloeren
2o Het totaalverbod op onverdoofd slachten
a) De voorstellen
b) De dialoog met de stakeholders
d) De aanbevelingen van Vanthemsche
e) Het politieke akkoord
IV. Gluren bij de buren
V. Besluit
• C. Needham, «Religious slaughter of animals in the EU», 15 november 2012, raadpleegbaar via http://www.europarl.europa.eu/RegData/bibliotheque/briefing/2012/120375/LDM_BRI(2012)120375_REV2_EN.pdf , 3
• G. van der Schyff, «Onverdoofd ritueel slachten getoetst aan het EVRM», Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid 2015, (54) 56. Voor een meer uitgebreide bespreking van elke methode, zie bijlage I van Verord.Raad nr. 1099/2009.
• C. M. Zoethout, «Ritual slaughter and the freedom of religion: some reflections on a stunning matter», Human Rights Quarterly 2013, (651) 655
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, februari 2010, raadpleegbaar via http://www.dialrel.eu/images/dialrel-wp1-final.pdf, 11.
• Open brief onverdoofd slachten Vlaamse dierenartsen, 31 maart 2015, raadpleegbaar via http://www.gaia.be/sites/default/files/campaigns/attachments/open_brief_onverdoofd_slachten.pdf,2
• J. Janssen, «Onverdoofd slachten. Dierenwelzijnsargumenten tegen en godsdienstige argumenten voor deze slachtmethode», Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid, 2014, (34) 38.
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, 9-10.
•  H. Anil, M. Miele, K. von Holleben, A. Velarde en F. Bergeaud-Blackler, Religious rules and requirements – Halal slaughter, november 2010, raadpleegbaar via http://www.dialrel.eu/images/dialrel_report_halal.pdf , 7.
• Deuteronomium 12:20-2:24
• J. Silver, «Understanding freedom of religion in a religious industry: Kosher slaughter (shechita) and animal welfare», Victoria University of Wellington Law Review 2011, (671) 677
• G. van der Schyff, «Ritual Slaughter and Religious Freedom in a Multilevel Europe: the Wider Importance of the Dutch Case», Oxford Journal of Law and Religion, 2014, (76) 77-78
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, 16-17.
• J.A. Rovinsky, «The Cutting Edge: The Debate Over Regulation of Ritual Slaughter in the Western World», California Western International Law Journal, 2014, (79) 82-83
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, 12-13.
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, 15.
• Genesis 32:33
• K. Raes, «Godsdienstvrijheid en dierenleed», Ethiek en Maatschappij, 1998, (91) 93.
• S. Badisco, Halal of niet. Het debat omtrent correct Islamitisch slachten, masterproef, KU Leuven 2012-13, 13.
• M.-C. Flobets en J. Velaers, «Godsdienstvrijheid en het onbedwelmd slachten van dieren» in D. De Ruysscher, P. De Hert en M. De Metsenaere (eds.), Een leven van inzet. Liber Amicorum Michel Magits, Kluwer, Mechelen, 2013, (377) 381
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, 8.
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, 5.
• A. Z. Zivotofsky, Religious rules and requirements – Judaism, 12-15.
• H. Anil, M. Miele, K. von Holleben, A. Velarde en F. Bergeaud-Blackler, Religious rules and requirements – Halal slaughter, november 2010, Dialrel Reports, raadpleegbaar via http://www.dialrel.eu/images/dialrel_report_halal.pdf , 10-11
• X, Vlees eten in de Islamitische traditie, Stichting Dier en Recht, 2010, raadpleegbaar via http://www.dierenrecht.nl/sites/dierenrecht.nl/files/field/attachment/dierenrecht-vleesetenindeislamitischetraditieeindrapport.pdf , 10).
• open brief «onverdoofd slachten» van de Vlaamse dierenartsen, 31 maart 2015, 4, zie noot 7 of Vr. en Antw. Vlaams Parlement 2016-17, 7 oktober 2016, nr. 84, (C. Janssens).
•Cijfers Federaal Agentschap voor de Voedselveiligheid ( «FAVV») Raadpleegbaar via http://www.favv-afsca.be/activiteitenverslag/2014/inspecties/slachtingen/.
26 Ook art. 18 BUPO waarborgt het recht op godsdienstvrijheid.
• J. Vande Lanotte, Handboek EVRM, Deel I, Antwerpen, Intersentia, 2004, 92.
• P. De Pooter, De rechtspositie van erkende erediensten en levensbeschouwingen in Staat en maatschappij, Gent, Larcier, 2003, 109. In de rechtspraak over het dragen van een hoofddoek is deze tendens duidelijk merkbaar (zie bv. EHRM 19 maart 2008, nr. 14308/08, Bayrak t/ Frankrijk, EHRM 30 juni 2009, nr. 29134/08, Ghazal t/ Frankrijk).
• H. Anil, M. Miele, K. von Holleben, A. Velarde en F. Bergeaud-Blackler, Religious rules and requirements – Halal slaughter, november 2010, raadpleegbaar via http://www.dialrel.eu/images/dialrel_report_halal.pdf , 17 ev.
• M.-C. Foblets en J. Velaers, o.c., in D. De Ruysscher, P. De Hert en M. De Metsenaere (eds.), Een leven van inzet. Liber amicorum Michel Magits, 386
• EHRM 26 september 1996, Manoussakis e.a. t/ Griekenland, § 47
• EHRM 26 oktober 2000, Hassan en Tchaouch t/ Bulgarije, § 78
• EHRM 9 oktober 2007, Hasan en Eylem Zengin t/ Turkije, § 54
• GwH 6 december 2012, nr. 145/2012, overweging B.16.3
• RvS 18 maart 2010, nr. 202.039
• RvS 14 oktober 2014, nr. 228.748
• RvS 1 februari 2016, nr. 233.672.
• G. van der Schyff, «Ritual Slaughter and Religious Freedom in a Multilevel Europe: the Wider Importance of the Dutch Case», Oxford Journal of Law and Religion, 2014, (76) 87-101.
• EHRM 27 juni 2000, nr. 27417/95, Cha’are Shalom Ve Tsedek t/ Frankrijk, overweging 73-74.
• Joint Dissenting Opinion of Judges Sir Nicolas Bratza, Fiscbach, Thomassen, Tsatsa-Nikolovska, Pantïru, Levits and Traja, bijgevoegd bij het arrest Cha’are Shalom Ve Tsedek t/ Frankrijk, 26-30, raadpleegbaar via http://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf/?library=ECHR&id=001-58738&filename=001-58738.pdf  (hierna: «Dissenting Opinion»).
• EHRM 13 april 2006, Kosteski t/ Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.
• R. Alexy, A theory of constitutional rights, Oxford, Oxford University Press, 2002, 210.
• EHRM 25 maart 1983, Silver and Others t/ Verenigd Koninkrijk
• EHRM 2 augustus 1984, Malone t/ Verenigd Koninkrijk.
• EHRM 24 april 1990, Kruslin t/ Frankrijk, overweging 28.
•. EHRM 9 november 1999, Spacek s.r.o. t/ Tjechische Republiek.
•. EHRM 24 augustus 1998, Lambert t/ Frankrijk.
• EHRM 27 juni 2000, nr. 27417/95, Cha’are Shalom Ve Tsedek t/ Frankrijk, overweging 84.
• EHRM 7 december 1976, Handyside t/ Verenigd Koninkrijk
• EHRM 26 oktober 1988, Norris t/ Ierland
• EHRM 26 april 1991, Ezelin t/ Frankrijk
• J.G.C Schokkenbroek, Toetsing aan de vrijheidsrechten van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, Zwolle, Tjeenk Willink, 1996, 194.
• Y. Arai-Takahashi, The Margin of Appreciation Doctrine and the Principle of Proportionality in the Jurisprudence of the ECHR, Antwerpen, Intersentia, 2002, 300 p.
• J. Van Nieuwenhove, «Dierenwelzijn» in B. Seutin en G. van Haegendoren (eds.), De bevoegdheden van de gewesten, Brugge, die Keure, 2016, (465) 467.
• B. Weyts, Beleidsnota dierenwelzijn 2014-2019, ingediend op 28 oktober 2014, raadpleegbaar via https://docs.vlaamsparlement.be/docs/stukken/2014-2015/g154-1.pdf.
• J. De Mets, «Onverdoofd slachten», De Juristenkrant 2015, afl. 313, 20.
• Verord.Raad nr. 1099/2009 van 24 september 2009 inzake de bescherming van dieren bij het doden, Pb.L. 18 november 2009, 303/3.
• Ben Weyts in de vergadering van de Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie en Dierenwelzijn op 5 oktober 2016, geraadpleegd via https://www.vlaamsparlement.be/commissies/commissievergaderingen/1079446/verslag/1081916/persoon/jelle-engelbosch .
• http://www.esma.gov.ae/en-us/ESMA/Pages/About-ESMA.aspx.
• http://m.e-muamalat.gov.my/en/about-jakim.
• http://halalfoodauthority.com.
• Verslag van de gedachtewisseling namens de Commissie voor Leefmileu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie en Dierenwelzijn over het rapport met betrekking tot het onverdoofd ritueel slachten, Vlaams Parlement 2016-17, nr. 1134/1.
• Verslag van de gedachtewisseling namens de Commissie voor Leefmileu, Natuur, Ruimtelijke Ordening, Energie en Dierenwelzijn over het rapport met betrekking tot het onverdoofd ritueel slachten, Vlaams Parlement 2016-17, nr. 1134/1.
• H. Decré, «Moslimexecutieve verwerpt politiek akkoord over onverdoofd slachten», De Redactie 29 maart 2017, https://deredactie.be/cm/vrtnieuws/binnenland/2.40464 .
•P. Krauthammer, «L’abattage rituel des animaux», Choisir 2002, (14) 15-16
• J.A. Rovinsky, o.c., California Western International Law Journal, 2014, 91
• X, «Switzerland. International Religious Freedom Report 2003. Section II», U.S. Department of State, raadpleegbaar via www.state.gov/g/drl/rls/irf/2003/24436.htm.
• M. Gerstenfeld, «Norway: extreme expressions of Anti-Israeli and Anti-Semitic Attitudes», Jerusalem Center for Public Affairs, 7 november 2007, raadpleegbaar via www.jcpa.org
• J.A. Rovinsky, o.c., California Western International Law Journal, 2014, 91
• X «Religious Slaughter of Animals», National Secular Society, 2012, 3, raadpleegbaar via https://www.secularism.org.uk/uploads/religious-slaughter-of-animals-briefing.pdf .
• X, «Denmark 2014 International Religious Freedom Report. Section II», U.S. Department of State, raadpleegbaar via https://www.state.gov/documents/organization/238586.pdf .
• C. Needham, «Religious slaughter of animals in the EU», 15 november 2012, raadpleegbaar via http://www.europarl.europa.eu/RegData/bibliotheque/briefing/2012/120375/LDM_BRI(2012)120375_REV2_EN.pdf, 2
• M. Van Dam, «Kamerbrief over voortgang convenant onbedwelmd slachten», 17 februari 2016, 2, raadpleegbaar via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2016/02/17/kamerbrief-convenant-onbedwelmd-slachten-volgens-religieuze-riten . Het verslag van de commissie is beschikbaar via https://www.eerstekamer.nl/overig/20160217/advies_wetenschappelijke/document
• M. Van Dam, «Uitstel beantwoording Kamervragen over convenant onbedwelmd slachten volgens religieuze riten», raadpleegbaar via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2016/11/21/uitstel-beantwoording-kamervragen-over-convenant-onbedwelmd-slachten-volgens-religieuze-riten .
Gerelateerd
Aangemaakt op: do, 08/06/2017 - 17:43
Laatst aangepast op: do, 08/06/2017 - 17:43

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.