-A +A

Hervorming vennootschapsrecht. Overzicht en evaluatie

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Bruloot D
Auteur: 
De Wulf H
Auteur: 
Maresceau K
Tijdschrift: 
NJW
Uitgever: 
Kluwer
Jaargang: 
2018
Pagina: 
414
Samenvatting

Deze bijdrage biedt een concreet overzicht van de geplande hervormingen van het vennootschapsrecht, door stil te staan bij de meest in het oog springende wijzigingsvoorstellen. Hierbij wordt eveneens aandacht besteed aan de inwerkingtreding en het overgangsrecht.

Inhoudstafel tekst: 

Inleiding .1-2

I. Situering en opzet van de hervorming . 3-5

II. Enkele gewijzigde basisconcepten

A. Nieuwe definitie van ‘vennootschap en afschaffing regels eenhoofdigheid.6-7

“Een vennootschap wordt opgericht bij een rechtshandeling door één of meer personen, vennoten genaamd, die een inbreng doen. Zij heet een vermogen en stelt zich de uitoefening van één of meer welbepaalde activiteiten tot voorwerp. Zij heet tot doel aan de vennoten een rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel uit te keren of te bezorgen”. 

• De vereniging vaan alle aandelen in één hand krijgt geen bijzondere rechtsgevolgen meer.



B. Vennootschap versus vereniging. 8-9

• Het onderscheid tussen vennootschap en vereniging en het onderscheid tussen burgerlijke en commerciële vennootschap verdwijnt.

• Het begrip handelaar verdwijnt en wordt vervangen door het veralgemeend begrip ondernemer.

C. IPR .10-13

• Afschaffing van de werkelijke zetelleer en vervanging ervan door de statuaire zetelleer. De vennootschap die haar statutaire zetel in België heeft, zal door de Belgische overheden en rechters steeds aan het Belgische vennootschapsrecht onderworpen blijven, waar ook ter wereld de vennootschap actief is.

• Belgische regels worden in overeenstemming gebracht met de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie op het vlak van de vrijheid van vestiging. 

Het ganse Belgische vennootschapsrecht wordt niet verder opgedrongen aan buitenlandse EU- vennootschappen.

III. Reductie van het aantal vennootschapsvormen .14-19

De 3 enige overblijvende personenvennootschappen zijn:

1. de maatschap (zijnde een loutere contractuele relatie zonder rechtspersoonlijkheid; waarin inbrengen mogelijk zijn die die een doelvermogen vormen),

2. de vennootschap onder firma (VOF) Dit is een maatschap met rechtspersoonlijkheid.

3. de commanditaire vennootschap (Comm.V.). Dit is een VOF met een stille vennoot.

Sitille vennootschap en tijdelijke vennootschap worden niet meer vermeld. Zij blijven evenwel de facto bestaan als een variant op de maatschap. Zo is het mogelijk om een inbreng (investering) te doen in het doelvermogen van een maatschap zonder dat zulks enige contractuele aansprakelijkheid naar derden met zich meebrengt en waarbij de enige aansprakelijkheid die is naar de maatschap ten belope van de beloofde inbreng. Aldus is de stille maatschap (de vroegere stille vennootschap) een variant van de maatschap. Eevenzeer kan een tijdelijke maatschap (vroegere tijdelijke vennootschap) worden opgericht.

De overige vernnootschappen

1. BV (Besloten vennootschap : de nieuwe benaming van de vroegere BVBA zonder vereist minimumkapitaal en dus met afschaffing van de S-BVBA en de EBVBA <overbodig door afschaffing van de eenhoofdigheidsregel: supra>).

2. De NV.

3. C.V. (Coöperatieve vennootschap) met afschaffing van de CVOA of CVOHA. De CV wordt aldus de coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. In groite lijnen volgt deze vennootschapsvporm de BV waarbij de vroegere sopele regels inzake uitsluiting en uittreding werden geïntroduceerd in de BV

Afschaffing van ESV en Comm.VA.

Afschaffing van de landbouwvennootschap als afzonderlijke vennootschapsvorm waarbij het begrip landbouwonderneming wordt geïntroduceerd al modaliteit van een VOF, Comm.V., B.V. of C.V.

Afschaffing van de VSO (De vennootschap met sociaal oogmerk), die thans een modalitit wordt van een CV. 

IV. De kapitaalloze BV: de vennootschapsvorm bij uitstek .20

A. De afschaing van het kapitaal – algemeen . 21 ( In de plaats hiervan komt het begrip "toereikend aanvangsvermogen om de geplande bedrijvigheid te verwezenlijken"

B. Oprichting: toereikend aanvangsvermogen en inancieel plan .22-24

C. Uitkeringen aan de aandeelhouders .25-29

Alvorens een dividend kan uitgekeerd dienen 2 uitkeringstests uitgevoerd:

a) de balanstest: Er mag geen uitkering geschieden indien het eigen vermogen van de vennootschap negatief is of dit door de uitkering zou worden. 

b) Liguiditeitstest: Dit is de vaststelling door het bestuursorgaan dat de vennootschap, volgens de redelijkerwijs te verwachten ontwikkelingen, na de uitkering in staat zal blijven haar schulden te voldoen naarmate deze opeisbaar worden over een periode van ten minste twaalf maanden te rekenen van de datum van de uitkering. 

D. Verantwoordelijkheid van bestuurders bij nakende insolventie .30

• Wijziging Alarmbelprocedure: het bestuur van de onderneming moet de algemene vergadering bijeenroepen binnen de twee maand nadat het heeft vastgesteld dat het netto-actief negatief is of dreigt te worden (balanstest) of dat er een liquiditeitsbedreiging bestaat (liquiditeitstest).

• Aansprakelijkheid kennelijk grove fout verhuist van vennootschapsrecht naar boek XX WER, met toevoeging van het reeds door de rechtspraak geïntroduceerde begrip wrongfull trading, zijnde het handel blijven voerendoor bestuurders middels een virtueel failliete onderneming. Eén en ander uitgewrkt in het niewe art. XX. 227 WER.

V. Aandelen en andere effecten in NV en BV

A. De verschillende soorten efecten .33-37

• vrijheid om nieuwe soorten van effecten te creëren.

• afschaffing in de BV van de regel dat alle aandelen gelijke rechten moeten geven. Aldus kunnen statuten i de BV vrij de stemrechten bepalen.Alle vormen van meervoudig stemrecht worden aldus mogelijk, zelfs aandelen zonder stemrecht

• meervoudig stemrecht in NV wordt mogelijk 

• aandelen met vetorecht wordne mogelijk

• weliswaar minder vrijheden inzake stemrechten voor beursgenoteerde ondernemingen



B. De overdracht van aandelen . 38-40

De in de wet ingeschreeven overdrachtsbeperking kunnen statutair worden versoepeld  De BV, is hierdoor niet noodzakelijk nog een besloten vennootschap en kan er statutair voor gekozen hebben een open BV te zijn.

Bij overdracht van niet-volgestorte aandelen zijn zowel de overdrager als de overnemer hoofdelijk tot volstorting gehouden tegenover de vennootschap en derden. In hun interne verhouding geldt de regel dat de overdrager (verkoper) die voor de volstorting wordt aangesproken, regres kan nemen op de

overnemer (koper), behoudens andersluidende overeenkomst

C. De uitgifte van nieuwe aandelen .41-43

In de BV wordt het mogelijk om een clausule van toegestaan ‘kapitaal’ in te voeren, waarbij de algemene vergadering het bestuur voor maximaal vijf jaar machtigt om bijkomende  aandelen uit te geven tegen nieuwe inbrengen.

VI. Wijzigingen inzake het bestuur in de NV en BV

A. Governance . 44-50

• Afzetbaarheid in de NV van bestuurders: van ad nutum-afzetbaarheid (dit is de afzetmogelijkheid van bestuurders zonder opzeg, vergoeding of motivering door de algemene vergadering met gewone meerderheid van stemmen kan statutair worden afgeweken.

• Vertegenwoordiging van rechtspersonen-bestuurders – natuurlijke persoon mag in éézelfde raad van bestuur niet in dubbele hoedanigheid zetelen (voor vennootschap-aandeelhouder) en in eigen naam.

• Een NV zal facultatief een duaal bestuursmodel kunnen invoeren, met een directieraad en een raad van toezicht, waarbij de eerste  door de laatste benoemd wordt, De directiecommités die hierdoor overbodig worden worden afgeschaft bij een eerst volgende stutenwijziging, zonder dat hierop een sanctie staat, waardoor verondersteld wordt dat de directie-commités in bestaande ondernemingen zullen blijven bestaan.

•  defintie dagelijks bestuur: Het dagelijks bestuur is enerzijds het nemen van dagdagelijkse beslissingen en anderzijds beslissingen wier gering belang of hoogdringendheid het bijeenroepen van een raad van bestuur niet rechtvaardigt.

B. Beperking van de bestuurdersaansprakelijkheid .51-52

De aansprakelijkheid van bestuurders wordt geplafonneerd tot bepaalde maxima:

 

Hierbij worden 4 categorieën van entiteiten voor de toepassing van deze regeling onderscheiden, in functie van hun omzet en balanstotaal. De maximale schadevergoedingsbedragen wordt verbonden aan de economische omvang van de vennootschap en dit gaande van 250.000 euro voor de kleinste vennootschappen tot miljoen euro voor de grootste vennootschappen.  . De aansprakelijkheidsbeperking geldt niet in geval van bedrieglijk op-

zet.



VII. Geschillenregeling .53-54

Met de geschillenregeling wordt de gedwongen uittreding en uitsluiting bedoeld. Nieuw is de verduidelijking van de peildatum bij de waardebepaling van de aandelen. Het uitgangspunt is de waardering op het moment van de uitspraak met mogelijkheid voor de rechter daarop een billijke prijsverhoging of -vermindering toe te passen wanneer de basisbenadering tot een kennelijk onredelijk resultaat zou leiden. 

De rechter die uitspraak doet in het kader van de geschillenregeling, kan ook alle samenhangende vorderingen beslechten op voorwaarde dat deze

betrekking hebben op de financiële betrekkingen tussen de partijen bij de geschillenprocedure en de vennootschap of met haar verbonden vennootschappen.

De rechter mag bij de geschillenregeling uitspraak doen over niet-concurrentiebedingen waardoor de aandeelhouder gebonden zou zijn tegenover de vennootschap.

VIII. Inwerkingtreding en overgangsrecht .55-57

Het is de bedoeling de wet op 1 januari  2019 in werking te laten treden, ongeacht de datum van publicatie in het Belgisch Staatsblad.

IX. Evaluatie: wat met de ‘stakeholders’, in het bijzonder de schuldeisers?

A. De rol van het vennootschapsrecht in het algemeen . 58-60

B. Vennootschapskapitaal en schuldeisers . 61-64

C. Vennootschaps- versus insolventierecht . 65-66

D. Rechtskeuzevrijheid .67-71

Besluit .72

Gerelateerd
Bibliotheek
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve
Aangemaakt op: za, 30/06/2018 - 15:51
Laatst aangepast op: za, 30/06/2018 - 16:15

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.