-A +A

Handboek Gezondheidsrecht

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Vansweevelt T
Auteur: 
Dewallens F
Uitgever: 
intersentia
Jaargang: 
2014
ISBN nummer: 
9789400005457
Samenvatting

Bespreking van dit werk door de uitgever 

Met dit opus magnum komen de auteurs tegemoet aan de toenemende vraag naar een globaal overzicht van het gezondheidsrecht. Zorgverleners, advocaten, magistraten en, last but not least, studenten vragen om een breed, grondig en volledig Handboek Gezondheidsrecht.

Het unieke aan dit Handboek Gezondheidsrecht is dat de positie van de zorgverlener, niet alleen klassiek t.a.v. de patiënt, maar ook t.a.v. allerlei andere zorgverleners (andere beroepsbeoefenaars en gezondheidszorginstellingen) én de overheid aan bod komt, en dit op een zéér grondige wijze.

Het gezondheidsrecht is de laatste jaren uitgegroeid tot een bloeiende rechtstak met veel uitlopers naar andere rechtsdomeinen. Daarom werd besloten om de krachten en talenten van verschillende specialisten te bundelen. Per onderwerp werd een specialist aangezocht waarbij een kruisbestuiving tussen de verschillende universiteiten, de balie en de ziekenhuiswereld werd nagestreefd.

Handboek Gezondheidsrecht bestaat uit twee apart verkrijgbare delen

Volume I: Zorgverleners: statuut en aansprakelijkheid
september 2014 | ISBN 978-94-0000-537-2 | lii + 1688 blz. | gebonden
Prijs: 195 euro

Volume II: Rechten van patiënten: van embryo tot lijk
september 2014 | ISBN 978-94-0000-538-9 | l + 1632 blz. | gebonden
Prijs : € 195

In Volume I draait alles rond het zorgaanbod en het statuut van de zorgverleners. Hier worden teksten verzameld over de organisatie van de gezondheidszorg, met inbegrip van de rechtsbeginselen van het gezondheidsrecht en de ziekteverzekering.
Niet alleen wordt de klassieke arts-patiëntrelatie besproken, maar ook minder belichte statuten van artsen in de niet-curatieve sector, zoals: de arbeidsarts, de controlearts, de ziekenfondsarts en de verzekeringsarts.
Verder wordt uitvoerig ingegaan op het juridisch statuut van de arts in ziekenhuisverband, de professionele samenwerkingsverbanden, maar ook op het statuut van voorzieningen in de ouderenzorg, de palliatieve zorg, de geestelijke gezondheidszorg, en de jeugdgezondheidszorg. Daarnaast wordt voor de eerste maal in een handboek specifieke en grondige aandacht besteed aan het statuut van andere beroepsbeoefenaars, zoals de tandarts, de apotheker, de kinesitherapeut, de vroedvrouw, de verpleegkundige, de paramedische beroepen, beoefenaars van niet-conventionele behandelwijzen, naast de zopas wettelijk geregelde beroepen van de klinisch psychologen, de klinisch orthopedagogen en psychotherapeuten.
Naast de rechten van de beroepsbeoefenaars (diagnostische en therapeutische vrijheid, recht op reclame en mededinging, op honorarium en op medewerking van de patiënt) worden vanzelfsprekend ook hun plichten uiteengezet. Noblesse oblige.
Procedures voor de Orde van Geneesheren, het RIZIV, de provinciale geneeskundige commissies passeren de revue. Last but not least bevat dit eerste volume het meest volledige actuele overzicht, méér dan 400 pagina’s, van de aansprakelijkheid van elk van de hierboven opgesomde zorgverleners.
Het eerste volume wordt afgesloten met de producten in de gezondheidzorg: geneesmiddelen, medische hulpmiddelen, bloed en bloedderivaten en gentechnologie.

In Volume II van dit handboek wordt de rechten van patiënten tijdens de levensloop van de persoon gevolgd: van embryo tot lijk.
In het deel over het begin van het leven staat het recht op voortplanting, de medische begeleide voortplanting, het draagmoederschap, het statuut van en het onderzoek om embryo’s, en de zwangerschapsafbreking centraal.
De patiëntenrechten zelf spelen een steeds belangrijkere rol in de rechtspraak en worden dus uitvoerig uiteengezet: recht op gezondheidszorg, op vrije keuze van beroepsbeoefenaar, op geïnformeerde toestemming, op inzage en afschrift van het patiëntendossier, op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en zeer uitvoerig het beroepsgeheim, het klachtrecht en de ombudsfunctie, en zelfs de medische expertise!
Ook de rechten van de minderjarige patiënten, de meerderjarige onbekwamen en de rechten bij dwangopname van geesteszieke patiënten passeren de revue.
Het menselijk lichaam staat van langsom meer in het middelpunt van de belangstelling van de wetgever; aldus worden ook de Wet Medische Experimenten, de Wet Transseksualiteit, de Wet Orgaantransplantatie, en de Wet Menselijk Lichaamsmateriaal bestudeerd.
Tot slot concentreert het boek zich op de rechten bij het levenseinde: medische beslissingen bij het levenseinde (levensbeëindiging zonder verzoek, euthanasie, hulp bij zelfdoding, pijnbestrijding, palliatieve zorg, staken of niet instellen van een behandeling), de voorafgaande wilsverklaringen, de vaststelling en de publiciteit van het overlijden, en het statuut van het lijk (grafschennis, persoonlijkheidsrechten, lijkbezorging, autopsie).

Dit Handboek Gezondheidsrecht bevat een ongekende rijkdom aan onderwerpen die allemaal sterk worden uitgewerkt. Het resultaat is een weldoordacht handboek dat vertrekt vanuit de noden van de praktijk en tegelijk didactisch sterk onderbouwd is. Bovendien is dit boek ook uitermate correct geprijsd!
Dit boek is dan ook hét onmisbare referentiewerk voor iedereen die met het gezondheidsrecht wordt geconfronteerd. Een betrouwbaar naslagwerk voor advocaten, magistraten, artsen en al wie betrokken is in de gezondheidszorg.

Inhoudstafel tekst: 

ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG

I. Rechtsbronnen en rechtsbeginselen in de gezondheidszorg 5

1. België
2. Europa en de wereld 6

Il De ziekteverzekering

1. Actoren in de ziekteverzekering 1
2 Verhoudingen tussen de actoren toegelicht 2
3 Het gedekte pakket
4 Kostenbeheersing: drie actoren

III De gezondheidszorgvoorzieningen 3

1. Ziekenhuizen 4
2 Ouderenzorg 5
3 Instellingen in de palliatieve zorg
4 Instellingen in de geestelijke gezondheidszorg 1
5 Instellingen in de jeugdgezondheidszorg 2
6 Dringende medische hulp
7 Preventie: profylaxe van besmettelijke ziekten, dwangbehandeling en afzondering 4

IV De Orde van geneesheren

1. Historiek
2 Statuut en lidmaatschap
3 Structuur en werking van de Orde van geneesheren
4. De deontologische normering
5. Het tuchtrecht
6. De toekomst van de Orde

V. De Orde der apothekers

1. Inleiding
2. De inrichting
3. Bevoegdheid
4. De werking

VI. De provinciale geneeskundige commissies

1. Inleiding
2. Opdrachten
3. De procedures
4. De rechtsmiddelen

DEEL Il DE BEROEPSBEOEFENAAR IN DE GEZONDHEIDSZORG

I. De arts

1.. Toegang en uitoefeningsvoorwaarden
2. Het misdrijf van onwettige uitoefening van de geneeskunde
3. Professionele samenwerkingsverbanden tussen artsen
4. Juridisch statuut van artsen met een niet-curatieve opdracht
5. De arbeidsarts
6.De controlearts
7. De ziekenfondsarts
8. De verzekeringsarts

II. De apotheker

Inleiding
De voorwaarden om het beroep uit te oefenen
De taken, plichten en bevoegdheden van de apotheker
De verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van de apotheker
De voor het publiek opengestelde apotheek
De ziekenhuisapotheek

III. De tandarts

De beroepsopleiding tandheelkunde binnen de Europese Unie
De diplomavereisten en het visum voor de uitoefening van de tandheelkunde in België
De bijzondere beroepstitels
De dentaaltechnicus
Het voorbehouden beroepsdomein van de tandarts

IV. De kinesitherapeut

Het juridisch statuut: algemeen
Toepasselijke bepalingen van de Wet Uitoefening Gezondheidszorgberoepen
De rechtspositie van de kinesitherapeut t.o.v. de arts
De rechtspositie van de kinesitherapeut t.o.v. de paramedicus
De erkenning als kinesitherapeut

V. Het verpleegkundig beroep

Het verpleegkundig beroep ten overstaan van andere zorgondersteunende beroepen
Toegang tot het verpleegkundig beroep
Verpleegkundige bevoegdheden
Verpleegkundige commissies en raden

VI. De zorgkundige

De vroedvrouw
De toegang tot het beroep van vroedvrouw
Wettelijke bevoegdheden van de vroedvrouw

VII De paramedische beroepen

De toegang tot het paramedisch beroep
Wettelijke bevoegdheden van paramedici

VIII De klinisch psychologen en klinisch orthopedagogen

De toegang tot het beroep van klinisch psycholoog en klinisch orthopedagoog
Wettelijke bevoegdheden van klinische psychologen en klinische orthopedagogen

IX De psychotherapie

De toegang tot het beroep van psychotherapeut
Wettelijke bevoegdheden van de psychotherapeut

X. De beoefenaars van niet-conventionele behandelwijzen

Begripsomschrijving
Het wettelijke kader

DEEL III PRODUCTEN IN DE GEZONDHEIDSZORG

I Geneesmiddelen

1 Het begrip geneesmiddel
2 Vergunning voor het in de handel brengen van geneesmiddelen
3 Prijsbepaling en terugbetaling van geneesmiddelen
4 Vervaardiging en distributie van geneesmiddelen
5 Promotie van geneesmiddelen

Il Bloed en bloedderivaten

1 Medische inleiding: volbloed en bloedderivaten
2 Juridisch kader
3 Voorwaarden voor de afname van bloed
4 Commerciële aspecten uitgesloten
5 Nade afname

III Medische hulpmiddelen

1 Het begrip medisch hulpmiddel
2 Het in de handel brengen van medische hulpmiddelen
3 De promotie van medische hulpmiddelen

IV Gentechnologie en geavanceerde therapie

1 Definities
2 Wettelijk kader

DEEL IV RECHTEN VAN BEOEFENAARS IN DE GEZONDHEIDSZORG

I Diagnostische en therapeutische vrijheid

1 Inleiding: diagnostische en therapeutische vrijheid versus professionele autonomie
2 Diagnostische en therapeutische vrijheid
3 Richtlijnen voor kwaliteitsvolle zorg
4 Gewetensbezwaren

Il Het recht op een honorarium

1 Het recht op een honorarium
2 De bepaling van het honorarium
3 Ereloonverdeling, gebruiksvergoeding en onrechtmatige voordelen
4 De verjaring van de vordering tot betaling van het honorarium
5 Beslag, overdracht en inpandgeving
6 Schenkingen en testamentaire voordele aan zorgverleners vanwege patiënten (art. 909 BW)

III Recht op mededinging en het maken van reclame

1 De toepasselijkheid van het mededingingsrecht in de gezondheidssector
2 Uit het mededingingsrecht voortvloeiende recht om reclame te maken

IV Het recht van de beroepsbeoefenaar op medewerking van de patiënt

de eigen fout van de patiënt
Wettelijke basis medewerkingsplicht patiënt en doel wetgever
De verschillende medewerkingsplichten / de eigen fout van de patiënt

DEEL V RECHTSVERHOUDINGEN, AANSPRAKELIJKHEID EN SCHADEVERGOEDING IN DE GEZONDHEIDSZORG

I Rechtsverhoudingen tussen arts/ ziekenhuis en patiënt

De contractuele rechtsverhouding tussen arts/ziekenhuis en patiënt
De buitencontractuele rechtsverhouding tussen arts/ziekenhuis en patiënt

Il De aansprakelijkheid van de arts en het ziekenhuis voor eigen gedrag
1. De aard van de verbintenissen van de arts en het ziekenhuis
2 Aansprakelijkheid van het ziekenhuis voor gebrekkige organisatie
3 Voorwaarden van de aansprakelijkheid van de arts / het ziekenhuis voor medisch handelen

III De aansprakelijkheid van de arts en het ziekenhuis voor andermans daad

1. De patiënt contracteert noch met het ziekenhuis noch met de arts
2. De patiënt contracteert enkel met de arts, niet met het ziekenhuis
3 De patiënt contracteert enkel met het ziekenhuis, niet met de arts
4 De patiënt contracteert zowel met het ziekenhuis als met de arts
5 De centrale aansprakelijkheid van het ziekenhuis
6 De aansprakelijkheid van en voor ziekenhuisorganen
7 Aansprakelijkheid bij plaatsvervanging
8 Aansprakelijkheid bij consult van een collega-arts

IV De aansprakelijkheid van de arts en het ziekenhuis voor schade veroorzaakt door gebrekkige zaken

De contractuele aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken
2 De Wet Productenaansprakelijkheid
3 De buitencontractuele aansprakelijkheid voor gebrekkige zaken

V De aansprakelijkheid van de tandarts

1. De beroepsuitoefening
2 Aansprakelijkheidsvoorwaarden

VI De aansprakelijkheid van de apotheker

1. De beroepsuitoefening
2 Aansprakelijkheidsvoorwaarden:
3. typologie van fouten

VII De aansprakelijkheid van de kinesitherapeut

1 De beroepsuitoefening
2 Aansprakelijkheidsvoorwaarden

VIII De aansprakelijkheid van de vroedvrouw

1 De beroepsuitoefening
2 Aansprakelijkheidsvoorwaarden

IX De aansprakelijkheid van de verpleegkundige

1 De beroepsuitoefening
2 Aansprakelijkheidsvoorwaarden

X Specifieke verweermiddelen

1 De verjaring van de aansprakelijkheidsvordering
2 Contractuele aansprakelijkheidsregelingen

XI De Wet Medische Ongevallen

1 De uitgangspunten en doelstellingen van de wet
2 Het toepassingsgebied
3 De voorwaarden voor vergoeding door het fonds
4 Het Fonds Medische Ongevallen
5 De procedure voor het fonds
6 De inwerkingtreding van de Wet Medische Ongevallen
VOLUME Il

DEEL I HET BEGINNEND LEVEN

I Het recht op voortplanting

1 Juridische aard van de aanspraak op voortplanting en op het krijgen van kinderen
2 Het recht op voortplanting in het nationale gezinsrecht, het gezondheidsrecht en het strafrecht
3 Het recht op voortplanting en de grond- en mensenrechten

Il Medisch begeleide voortplanting en draagmoederschap

1 Medisch begeleide voortplanting
2 Draagmoederschap

III Het statuut van en het wetenschappel ijk onderzoek op embryo's

1 Het statuut van het embryo
2 Wetenschappelijk onderzoek op een embryo

IV Abortus

1 Begripsomschrijving en terminologie
2 Constitutieve bestanddelen van het misdrijf abortus
3 De niet-beoogde abortus door geweld( art. 349 Sw.)
4 Doodslag als gevolg van het gebruik of de aanwijzing van abortusmiddelen (art. 352 Sw.)
5 Reclame over zwangerschapsafbreking
6 Het bewijs van het misdrijf abortus
7. Verhouding Wet Zwangerschapsafbreking met het EVRM en met de Wet Patiëntenrechten
8. Voorwaarden voor een rechtmatige abortus vóór twaalf weken na de bevruchting
9. Voorwaarden voor een rechtmatige abortus vanaf de dertiende week van de zwangerschap
10 Gewetensbezwaar arts, verpleegkundige en paramedisch personeel
11 Rol van de noodtoestand als rechtvaardigingsgrond
12 De Nationale Evaluatiecommissie Zwangerschapsafbreking

DEEL Il RECHTEN VAN PATIËNTEN

Recht op gezondheidszorg
Recht op gezondheidszorg als sociaal grondrecht
Recht op grensoverschrijdende gezondheidszorg
Wet Patiëntenrechten: definities en toepassingsgebied
Inleiding en doelstellingen
Definities
Toepassingsgebied
Het recht op een kwaliteitsvolle dienstverstrekking
Wettelijke basis en doel wetgever
Overbodige wetsbepaling: doublure met het zorgvuldigheidscriterium
Het recht op vrije keuze van beroepsbeoefenaar
De Wet Patiëntenrechten
De grondslagen van het recht op vrije keuze van beroepsbeoefenaar
De draagwijdte van het vrije keuzerecht van de patiënt
De vrije keuze van beroepsbeoefenaar buiten België
Het recht op gezondheidstoestandinformatie en geïnformeerde toestemming
Situering
Het recht op gezondheidstoestandinformatie
Het recht op geïnformeerde toestemming
Bewijs en sanctionering van een schending van het recht op geïnformeerde toestemming
Het recht op informatie over de nazorg of na een behandeling
Rechten met betrekking tot het patiëntendossier
De functies van en het recht op een patiëntendossier
De soorten, de inhoud en de vorm van het patiëntendossier
De verwerking van persoonsgegevens en het patiëntendossier
Het recht op toegang tot, kennis van en inzage in het patiëntendossier
Het recht op een afschrift van het patiëntendossier
De bewaring van het patiëntendossier VII Het recht op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, het medisch beroepsgeheim en de verwerking van persoonsgegevens
Het recht op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
Het medisch beroepsgeheim

VIII Klachtrecht en ombudsfunctie

1. Inleiding
2 Organisatie van het klachtrecht op drie niveaus
3 Wie kan klacht neerleggen?
4 Welke klachten kunnen ingediend worden?
5 De opdracht van de ombudspersoon
6 Het statuut van de ombudspersoon
7 De ombudsfunctie en het patiëntendossier
8 Het beroepsgeheim van de ombudsfunctionaris
9. Het gebruik van het ombudsdossier in rechte?
10 Besluit

IX Rechten met betrekking tot de medische expertise
1. Algemene kenmerken van het gerechtelijk deskundigenonderzoek
2 Het deskundigenonderzoek in burgerlijke zaken
3 Het deskundigenonderzoek in strafzaken
4 De aansprakelijkheid van de deskundige

DEEL III DE HANDELINGS- EN WILSONBEKWAMEN

I Minderjarigen
1. De niet-ontvoogde minderjarige
2 De ontvoogde minderjarige

Il Meerderjarige onbekwamen
1. De handelingsonbekwamen
2 De wilsonbekwamen

III De dwangopneming van geesteszieken

1. Inleiding
2 De materiële voorwaarden voor een dwangopneming
3 De beschermingsmaatregelen
4 Geesteszieken onder drang en dwang
5 Het toezicht op de naleving van de wet

DEEL IV HET MENSELIJK LICHAAM EN HET LICHAAMSMATERIAAL

I. De Wet Experimenten op de Menselijke Persoon

1. Ontstaan van de Wet Experimenten Menselijke Persoon
2 Toepassingsgebied
3 Actoren betrokken bij een experiment
4 Aansprakelijkheid
5 Verzekering
6 Strafbepalingen

Il Transseksualiteit

1. Genderidentiteitsstoornis en transseksualiteit
2 De fundamentele rechten van transseksuelen
3 De nationaalrechtelijke erkenning van de rechten van transseksuelen

III Orgaantransplantatie

1. Toepassingsgebied
2 Algemene regels
3 Orgaanwegneming bij levenden
4 Orgaanwegneming bij overledenen
5 Toewijzing van organen

IV Lichaamsmateriaal voor geneeskundige toepassingen op de mens

1. Inleiding
2 Toepassingsgebied Wet Menselijk Lichaamsmateriaal
3 Veiligheid en kwaliteit van wegneming tot toepassing
4 De toestemmingsvereiste
5 Uitgesteld allogeen en autoloog gebruik
6 Non-commercialiteit

V Menselijk lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek

1. Wet Menselijk Lichaamsmateriaal
2 Embryowet en Wet Medisch Begeleide Voortplanting
3 "Vrij" lichaamsmateriaal - Niet langer vrij voor wetenschappelijk onderzoek

DEEL V HET EINDIGEND LEVEN

I Levensbeëindiging zonder verzoek

1. Juridische kwalificatie
2 Levensbeëindiging zonder verzoek versus therapiebeperking

Il Euthanasie
1. De legalisering van euthanasie: verenigbaarheid met de grondrechten en wetstechniek
2 Actueel euthanasieverzoek
3 Euthanasieverklaring
4 Uitvoering van euthanasie
5 Verplichting tot aangifte van euthanasie
6 Verzekerings- en sociaalrechtelijke gevolgen van euthanasie

III Hulp bij zelfdoding

1. Juridische kwalificatie
2 De beperking van de geoorloofdheid van levensbeëindigende hulp tot het medische model
3 Levensbeëindigende hulp en psychiatrische patiënten
4 Levensbeëindigende hulp en levens¬moeheid

IV Pijnbestrijding met mogelijk levensverkortend effect en continue diepe sedatie

1. Juridische kwalificatie
2 Voorwaarden voor geoorloofde pijnbestrijding en continue diepe sedatie
3 Continue diepe sedatie zonder vocht-toediening

V Palliatieve zorg

1. Voorwaarden
2 Palliatieve zorg als medische handeling en het recht op toestemming en informatie

VI Staken of niet instellen van een medische behandeling

1. Therapiebeperking en DNR
2 Juridische kwalificatie
3 Toestemmingsweigering van de wilsbekwame patiënt
4 Therapiebeperking en de wilsonbekwame patiënt
5 Weigering van de arts om te behandelen wegens medische zinloosheid

VII Voorafgaande wilsverklaringen

1. Inleiding
2 Het begrippenkader en enkele algemene beschouwingen
3 De voorafgaande negatieve wilsverklaring
4 De voorafgaande positieve wilsverklaring
5 De voorafgaande euthanasieverklaring
6 De voorafgaande machtiging van een vertegenwoordiger

VIII De vaststelling en de publiciteit van het overlijden

1. Inleiding
2 De vaststelling van het overlijden
3 De publiciteit van het overlijden

IX Het juridische statuut van het lijk

1. De wettelijke bescherming van het lijk
2 De juridische kwalificatie van het lijk
3 Het beslissingsrecht bij leven over het lijk en de lijkbezorging
4 Autopsie
 

Gerelateerd
Aangemaakt op: do, 13/11/2014 - 21:29
Laatst aangepast op: do, 13/11/2014 - 22:12

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.