-A +A

Geheimen in het recht

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Declerck Charlotte
Auteur: 
Foubert petra
Auteur: 
Ooms Anne
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2011
ISBN nummer: 
9789400002456
Samenvatting
Inhoudstafel tekst: 

Tengeleide . xiii
Lijst van auteurs .xv
DEEL I.
GEHEIMEN IN HET PUBLIEKRECHT
HOOFDSTUK I.
GEHEIMEN TUSSEN EN BINNEN DE DRIE MACHTEN
Afdeling I.
Mag de regering geheimen hebben voor het parlement? Geen commentaar
Drs. Toon MOONEN .5
1. De parlementaire controlefunctie legitimeert toegang tot regeringsinformatie.7
1.1. Algemene middelen voor het verwerven van informatie . 8
1.2. Bijzondere middelen voor het verwerven van informatie . . 10
2. De toegang tot regeringsinformatie kent belangrijke beperkingen . . 14
2.1. De controle van het parlement op bestuurlijke dossiers is middellijk . 14
2.2. De regering kan informatie actief afschermen .15
A. De vrijgave van de informatie moet nodig zijn voor de uitoefening van controle .16
B. De vrijgave van de informatie mag de algemene belangen van het land niet schaden .18
2.3. De sanctie bij weigering informatie vrij te geven is theoretisch .19
3. Initiatieven om de toegang tot informatie van de regering te verhogen . 20
3.1. De beschikbaarheid van interne regeringsinformatie .21
3.2. De beschikbaarheid van informatie onder voorbehoud van confidentialiteit . . 22
4. Alle informatie-uitwisseling tussen staatsmachten verloopt in een spanningsveld . . 26
Afdeling II.
Over openbaarheid in de rechtszaal . en magistraten en meningen . Opgelegde geheimdoenerij of gedirigeerde vrije meningsuiting?
Drs. Anne Ooms en drs. Anja WIiJNANTs . 29
1. Inleiding .29
2. De openbaarheid in de rechtszaal .30
3. Rechters in de openbaarheid? .38
3.1. Van absoluut stilzwijgen tot georganiseerde informatieverstrekking.
De perswoord voerder in de media-arena . 38
3.2. Rechters en hun mening. Een casuïstisch onderzoek naar het recht op vrije meningsuiting in de magistratuur . 43
A. Meningen of gedragingen in de privésfeer .43
B. Meningen in de professionele sfeer .48
4. Conclusie .50
Afdeling III.
De geheimen van de lokale coalitievorming
Prof. dr. Johan ACKAERT en drs. Ellen OLISLAGERS . 53
1. De formele regels . . 55
2. Het geheim van de lokale coalitie vorming . 58
2.1. Het geheim van pre-electorale onderhandelingen en akkoorden . . 58
2.2. Het geheim van de inhoud . 61
2.3. Het geheim van de actoren . 61
3. Determinanten van pre-electorale onderhandelingen en akkoorden .63
3.1. De betekenis van de doelstellingen .63
3.2. De betekenis van de partijorganisatorische kenmerken . 65
4. De effectiviteit van de pre-electorale onderhandelingen . . 68
5. Besluit . . 69
HOOFDSTUK II.
GEHEIMEN TUSSEN OVERHEDEN EN BURGERS
Afdeling I.
Het meedelen van vergelijkingspunten in de onderhandelingsfase voorafgaand aan onteigening
Drs. Elsbeth LONCKE .73
1. Situering .73
2. Probleemstelling . . 76
3. Meedelen van vergelijkingspunten en openbaarheid van bestuur .77
3.1. Principe van openbaarheid van bestuur . . 77
3.2. Uitzonderingsgronden . . 78
3.3. Conclusie . 79
4. Invloed van de niet-mededeling op de gerechtelijke fase van de onteigening. 80
4.1. Onderhandelingen en aanbod . 80
4.2. Gevolgen voor de gerechtelijke procedure .83
5. Conclusie .86
Afdeling II.
Fukushima in de Lage Landen. Over de noodplanning en informatie¬verstrekking bij het voltrekken van een kernramp in België en de Verenigde Staten
Drs. Marianne Hoppenbrouwers, drs. Kathleen Mertens en prof. dr. Bernard Vanheusden . 87
1. Inleiding .87
1.1. Situatieschets . 87
1.2. Kernvragen van deze bijdrage . . 89
2. Openbaarheid van informatie bij kernrampen: België vs. de Verenigde Staten . . 90
2.1. Regels met betrekking tot de noodplanning . 90 2.2. De oefening en kenbaarheid van het noodplan . . 93 2.3. Informatieverstrekking bij de voltrekking van een kernramp . 95
2.4. Communicatie binnen de Europese Unie (EU) in noodgevallen . . 98
3. De voorbereiding van kerncentrales op terreuraanslagen . . 100 3.1. Europa .100
3.2. De Verenigde Staten .103
4. Conclusie . . 104
4.1. Informatieverstrekking aan de bevolking . . 105
4.2. Noodplannen .105
Afdeling III.
De geheimhoudingsplicht in een ziekenhuis
Tom DE GENDT . 107
1. Inleiding . . 107
2. De ziekenhuisarts .107
3. De medische raad .117
4. De ziekenhuisdirectie .121
5. De ziekenhuisbeheerder . 122
6. De ziekenhuisverpleegkundige . 123
7. De zorgkundige, de verzorgende en de logistiek assistent . . 124
8. De stagiair . 125
9. De administratief medewerker . 125
10. De ombudspersoon . . 127
11. Besluit . 128
Afdeling IV.
Overheidsopdrachten, zakengeheimen, vertrouwelijke stukken en de Raad van State: de leemte is niet meer
Drs. Sammy De RIDDER .131
1. Inleiding . . 131
2. Het zakengeheim . 132
2.1. Een korte begripsomschrijving .132
2.2. De bescherming van het zakengeheim: een algemeen beginsel . . 134
2.3. De bescherming van het zakengeheim: niet altijd evident . 135
3. De bescherming van de vertrouwelijk heid van het zakengeheim voor de Raad van State in het kader van overheidsopdrachten: een (kort)
overzicht van rechtspraak .141
4. De nieuwe regeling voor vertrouwelijke stukken . 150
5. Conclusie . . 153
Afdeling V.
De ‘War on Terror’ en het journalistiek bronnengeheim: droomhuwelijk of (v)echtscheiding?
Drs. Christophe BAEKkELAND . 155
1. Inleiding . . 155
2. Terrorisme . 156
2.1. Relevante regelgeving . . 156
2.2. Terroristische misdrijven . . 157
2.3. Terroristische groep .158
2.4. Bijzondere uitbreiding . 161
3. Het journalistiek bronnengeheim . . 161
3.1. Ontstaan . 161
3.2. Doelstelling . 163
3.3. Een absoluut principe? . 165
3.4. Een actueel probleem . . 166
4. Het journalistiek bronnengeheim vs. terrorisme . 167
4.1. De relativiteit van de expressievrijheid en persoonlijke levenssfeer . . 167
4.2. Terrorisme als noodsituatie .171
4.3. Het bronnengeheim vs. de overheidsstrijd tegen terrorisme . . 174
4.4. Het bronnengeheim en bijzondere opsporingsmethoden . 177
4.5. De inlichtingendiensten: een evolutie van repressie naar preventie? . 180
4.6. In welke mate is de journalist immuun? . 180
5. Besluit . 183
Afdeling VI.
Informatie en geheimhouding binnen de zorg voor het onroerend erfgoed De regeling inzake archeologische vindplaatsen en monumenten
Prof. dr. Anne Mie DRAYS . 185
1. Situering . . 185
2. De Europese conventie ter bescherming van het archeologisch patrimonium. 186
3. Het decreet houdende bescherming van het archeologisch patrimonium. 189
4. Het decreet betreffende de openbaarheid van bestuur . . 192
5. Naar een behoud van de geheimhoudings regeling of naar een grotere openheid? .195
DEEL II.
GEHEIMEN IN HET PRIVAATRECHT
HOOFDSTUK I.
GEHEIMEN IN ARBEIDSRELATIES
Afdeling I.
Geheimhouding en transparantie in het arbeidsrecht. De invloed van gebrekkige looninformatie op de loonkloof tussen vrouwen en mannen in de Europese Unie en in België
Prof. dr. Petra FOUBERT en Bert CROIMANS . 203
1. Inleiding . . 203
1.1. De loonkloof in de Europese Unie en in België . 203
1.2. De onaangepaste en aangepaste loonkloof . . 204
1.3. De strijd van de EU en haar lidstaten tegen de loonkloof tussen vrouwen en mannen .205
2. Wetgevende bepalingen in verband met transparantie van lonen . 208
2.1. De openbaarmaking van looninformatie door de werkgever inde EU . 208
2.2. De openbaarmaking van looninformatie door de werkgever in België . 209
2.3. De geheimhouding van individuele looninformatie door de werknemer in de EU .216
2.4. De geheimhouding van individuele looninformatie door de werknemer in België .217
3. Besluit . 218
HOOFDSTUK II.
GEHEIMEN IN FAMILIALE RELATIES
Afdeling I.
Individuele beleggingsverzekering. Gelijkschakeling met andere spaarverrichtingen. Informatieplicht
Prof. dr. Nan TORFS . 221
1. Inleiding . . 221
2. Situatie in het huwelijksvermogens recht . . 222
3. Situatie in het erfrecht .228
4. Informatierecht . . 238
Afdeling II.
Briefgeheim tussen echtgenoten. Brave echtgenoten komen in de hemel, slimme echtgenoten overal!
Prof. dr. Charlotte DECLERCK . 241
1. Inleiding . . 241
2. Recht op briefgeheim tussen echtgenoten . 242
2.1. Recht op briefgeheim . . 242
2.2. Tussen echtgenoten . 243
3. Overlegging in rechte van vertrouwelijke briefwisseling .245
4. Besluit . 249
Afdeling III.
Het ‘bankgeheim’ in de vereffening-verdeling
Veerle ALLAERTSs en Stefan VANGOETSENHOVEN .251
1. Inleiding . . 251
2. Het Belgisch ‘bankgeheim’ . . 252
3. Het bankgeheim over de grenzen heen .254
3.1. Luxemburg . . 254
3.2. Zwitserland . 255
4. Financiële geheimen tijdens het huwelijk . 255
5. Financiële geheimen bij ontbinding van het huwelijk – de vereffening-verdeling. . 258
6. Mogelijkheden van informatievergaring en sanctionering van het achterhouden van informatie . . 262
6.1. Boedelbeschrijving . 262
6.2. Informatievergaring bij publieke instellingen . . 266
6.3. Het bankonderzoek .267
6.4. Sancties bij niet-overlegging van stukken .268
7. Initiatieven tot wijziging van de gerechtelijke vereffening-verdeling. 272
8. Besluit . 273
EPILOOG
“Er zijn geen geheimen meer in het recht, of toch nog enkele . maar hou het stil”
Prof. dr. Alexander De Becker. 275
1. Het geheim in het publiekrecht: de afbrokkeling van de geheimen van de overheid. 276
1.1. Geheimen ten aanzien van de bevolking .276
1.2. Geheimen ten aanzien van individuele burgers . 277
1.3. Het al dan niet doorbreken van geheimen van sommige individuele burgers of ondernemingen . . 278
2. Het geheime wapen: het geheim op de grens van het publiek- en het privaatrecht .278
3. De af rokkeling van het geheim in het privaatrecht . 279
4. Conclusie . . 280
 

Bespreking van dit boek door de uitgever:

Met dit verslagboek viert de Faculteit Rechten van de Universiteit Hasselt de uitreiking van de eerste bachelordiploma’s rechten aan de Universiteit Hasselt.

In dit verslagboek wordt getracht de best bewaarde geheimen in het recht voor u te ontrafelen. Toon Moonen onderzoekt de parlementaire toegang tot informatie van de uitvoerende macht in het kader van de controletaak op federaal en Vlaams niveau.

Anne Ooms en Anja Wijnants gaan nader in op de vraag hoe ver de verplichting tot geheimhouding van de magistratuur reikt. Johan Ackaert en Ellen Olislaghers gaan op zoek naar het geheim bij lokale coalitievorming en staan hierbij in het bijzonder stil bij het verloop van het informele proces rond de vorming van een bestuursmeerderheid.

Elsbeth Loncke gaat na over welke mogelijkheden de burger beschikt om de overheid ertoe te verplichten haar vergelijkingspunten mee te delen in de onderhandelingsfase voorafgaand aan onteigening. Kathleen Mertens analyseert samen met Marianne Hoppenbrouwers en Bernard Vanheusden de noodplanning en de informatieverstrekking bij het voltrekken van een kernramp in België en de Verenigde Staten.

Tom De Gendt onderzoekt in welke mate de verschillende ziekenhuisactoren al dan niet gehouden zijn tot een geheimhoudingsplicht. Sammy De Ridder onderwerpt het KB van 24 mei 2011 inzake de procedureregeling voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State met betrekking tot vertrouwelijke stukken aan een kritische analyse. Christophe Baekeland bestudeert de interferentie tussen de War on Terror en het journalistiek bronnengeheim.

Anne Mie Draye belicht de informatieverstrekking en geheimhouding omtrent (potentiële) archeologische vindplaatsen, geïnventariseerde en beschermde archeologische monumenten en zones.

Petra Foubert en Bert Croimans bestuderen de huidige loonkloof tussen mannen en vrouwen en pleiten voor een grotere transparantie van looninformatie. Nan Torfs beantwoordt de vraag in welke mate derden gerechtigd zijn op informatie inzake individuele beleggingsverzekeringen.

Charlotte Declerck onderzoekt de draagwijdte van het recht op briefgeheim tussen echtgenoten en spitst dit toe op de vraag in welke mate een echtgenoot vertrouwelijke briefwisseling van de andere echtgenoot met een derde kan aanwenden in het kader van een echtscheidingsprocedure of een procedure voorlopige maatregelen.

Stefan Vangoetsenhoven en Veerle Allaerts zoeken ten slotte naar het antwoord op de vraag of een partij die op zoek is naar financiële informatie tijdens de gerechtelijke vereffeningsprocedure zich beperkt weet door een eventueel bankgeheim en in dergelijk geval over andere mogelijkheden tot informatieverschaffing beschikt. Alexander De Becker maakt ten slotte een synthese van de best bewaarde geheimen in het recht.

 

Gerelateerd
Bibliotheek
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve
Aangemaakt op: ma, 31/10/2011 - 17:35
Laatst aangepast op: ma, 31/10/2011 - 17:35

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.