-A +A

Fiscale strafvervolging en rechtsbescherming

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Titel van het boek: 
Wapengelijkheid, zwijgrecht, bewijslastverdelingWapengelijkheid, zwijgrecht, bewijslastverdeling
Publicatie
Auteur: 
Vanderkerken Caroline
Uitgever: 
Larcier
Jaargang: 
2005
ISBN nummer: 
2804420213
Samenvatting
Inhoudstafel tekst: 

Dankwoord . .i
Voorwoord.iii
Ten geleide: doelstelling van het onderzoek en afbakening van het onderzoeksdomein . 1
Deel I
De fiscale strafvervolging naar Belgisch recht
Hoofdstuk I. Historische evolutie: naar een modern fiscaal strafvervolgingsrecht .7
1. Inleiding .7
2. Historische ontwikkeling van het Belgische belastingstelsel: de grote lijnen .9
2.1. Vóór de Belgische onafhankelijkheid .9
2.2. Na de Belgische onafhankelijkheid: stabiliteit van het “Frans-Nederlands belastingstelsel” . 10
2.3. Na 1919: verzwaring van de belastingdruk en verschuiving van het zwaartepunt in de richting van de directe belastingen . 10
3. De historische evolutie van het fiscale strafvervolgingsrecht . 12
3.1. De negentiende eeuw: zwaartepunt op strafvervolgingsrecht inzake douane en accijnzen . 12
3.2. De twintigste eeuw .14
Hoofdstuk II. Het huidige fiscale strafvervolgingsrecht .78
1. Directe en indirecte belastingen, douane en accijnzen uitgezonderd .78
1.1. Algemeen: het recht op het instellen en uitoefenen van de strafvordering: een inquisitoir systeem .78
1.2. De instelling van de fiscale strafvordering .82
1.3. De uitoefening van de fiscale strafvervolging behoort toe aan het Openbaar Ministerie .112
1.4. Rol van de fiscaal ambtenaren in het strafrechtelijk onderzoek. 115
2. Douane en accijnzen .133
2.1. De instelling en uitoefening van de strafvordering . 133
2.2. Het douanestrafonderzoek.142
2.3. Voorlopig besluit .149
Hoofdstuk III. Gegevensverkeer tussen het fiscaal onderzoek en het strafrechtelijk onderzoek .150
1. Verkeer van gegevens uit het fiscale dossier naar het strafdossier .151
1.1. Administratieve bevoegdheid tot onderzoek van de fiscale toestand van de belastingplichtige .151
1.2. Gegevensverkeer van de fiscale administratie naar het strafdossier .188
2. Gegevensverkeer van het strafdossier naar het fiscale dossier .195
2.1. Machtiging tot inzage van het strafdossier voor de fiscale administratie .195
2.2. De meldingsplicht van de parketten . 202
Hoofdstuk IV. Tussenbesluit en vooruitblik .205
Deel II
Rechtsvergelijkende notities inzake de organisatie van de fiscale strafvervolging
Hoofdstuk I. Nederland.210
1. De organisatie van de fiscale strafvervolging .211
1.1. De instelling van de fiscale strafvervolging.211
1.2. De uitoefening van de fiscale strafvervolging . 221
1.3. Fiscale opsporing in de praktijk: de aanmeldings-, transactie- en vervolgingsrichtlijnen .222
1.4. De transactie.228
1.5. Cumulatie van controle en opsporing.230
Hoofdstuk II. Duitsland .232
1. Het instellen en uitoefenen van de fiscale strafvervolging .232
2. Bedenking . 239
Hoofdstuk III. Frankrijk.240
1. Het instellen en uitoefenen van de fiscale strafvervolging .240
2. Scheiding tussen fiscaal en strafrechtelijk onderzoek en vervolging . 245
3. Onderzoeks- en controlebevoegdheden van de fiscale administratie en toepassing in relatie tot de administratieve
vervolging van belastingplichtigen .247
Hoofdstuk IV. Rechtsvergelijkende conclusies ten aanzien van het fiscale strafvervolgingsstelsel .250
Deel III
Aspecten van het recht op een eerlijk fiscaal strafproces en de rechtsbescherming van de verdachte
Hoofdstuk I. Het recht op een eerlijk strafproces: algemene beschouwing . 256
1. Het recht op een eerlijk proces in het algemeen . 256
1.1. Algemeen: rechtsbronnen van het recht op een eerlijk proces .256
1.2. Het eerlijke proces in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens: artikel 6 . 261
1.3. Het eerlijke proces in het BUPO-Verdrag: artikel 14 .268
2. Het recht op een eerlijk proces in zuiver fiscale geschillen .271
2.1. Artikel 6.1. EVRM is op een zuiver fiscaal geschil niet van toepassing .271
2.2. Is er dan geen waarborg op een eerlijke rechtsgang in “zuiver” fiscale geschillen? . 274
3. Het recht op een eerlijk strafproces in het bijzonder . 275
3.1. Voorbeschouwingen .275
3.2. Eerbiediging van het recht op een eerlijk strafproces vereist structurele maatregelen .276
3.3. Het begrip “strafvervolging”: aanvang van de bescherming . 277
3.4. Eerbiediging van het recht op een eerlijk strafproces in globo: onderscheid tussen voorbereidende fase en eigenlijke rechtspleging . 279
3.5. Eerbiediging van het recht op een eerlijk strafproces in concreto: enkele bijzondere fundamentele mensenrechten in het strafproces . 281
Hoofdstuk II. Het recht op een eerlijk proces bij een fiscale strafvervolging.304
1. Verantwoording en inventarisatie van de problemen inzake rechtsbescherming in het Belgische fiscaal strafvervolgingsrecht .305
2. Uitbreiding van het begrip “fiscale strafvervolging” op grond van het contentieux van de administratieve sancties . 306
2.1. De arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens .307
2.2. De Belgische rechtsorde: visie van het Hof van Cassatie .330
2.3. De Belgische rechtsorde: de visie van het Arbitragehof. 334
2.4. Welke beoordelingsbevoegdheid heeft de Belgische rechter? .337
3. In concreto: enkele bijzondere fundamentele mensenrechten in het fiscale strafproces, van belang voor het beoordelen van het eerlijke karakter van de fiscale strafvervolging naar Belgisch recht: de wapengelijkheid, het zwijgrecht en de bewijslastverdeling .347
3.1. Wapengelijkheid .348
3.2. Zwijgrecht .392
3.3. De bewijslastverdeling en het vermoeden van onschuld .422
4. De samenloop van een fiscale procedure en een strafrechtelijke procedure: wie heeft voorrang? . 431
Hoofdstuk III. Rechtsvergelijkende notities ten aanzien van het eerlijke karakter van het fiscale strafproces
en de rechtsbescherming van de verdachte .436
1. Nederland . 436
1.1. Het fiscale boetestelsel en het una via-beginsel .436
1.2. Aspecten van het recht op een eerlijk proces . 439
2. Duitsland.453
2.1. Het fiscaal administratieve vervolgingsstelsel . 453
2.2. De werking van het nemo tenetur-beginsel in de fiscale strafvervolging ..455
2.3. De Selbstanzeige: de biecht die strafbaarheid uitsluit . 461
3. Frankrijk: slechts beperkte invloed van artikel 6 EVRM .463
4. Kort besluit ten aanzien van het eerlijke strafproces en de rechtsbescherming in rechtsvergelijkend perspectief .465
Deel IV
Is het recht op een eerlijk proces in de fiscale strafvervolging gewaarborgd?
Hoofdstuk I. Voorstellen tot verbetering.472
1. Nieuwe invulling van de vereiste van machtiging voor een strafrechtelijke aangifte door de administratie op grond
van opportuniteitsoverwegingen .472
2. Naar een onderscheid tussen zware fiscale criminaliteit en “gewone” fiscale misdrijven .473
2.1. Algemeen . 473
2.2. Drie concrete voorstellen voor de aanpak van de gewone fiscale fraude . 475
3. Verbetering van het eerlijke karakter van het fiscale strafproces en fiscaal administratieve sanctieproces door ingrepen op het gebied van de wapengelijkheid en het nemo tenetur-recht .477
3.1. Verbeteringen die de wapengelijkheid tussen vervolgende en vervolgde partij verhogen .477
3.2. Verbeteringen die de eerbiediging van het nemo tenetur-recht vrijwaren . 482
4. Het administratieve vervolgingssysteem en de invoering van een una via-systeem.487
5. Modernisering van het douanestrafrecht.489
Hoofdstuk II. Slotbeschouwing .490
Bibliografie .497
Geciteerde rechtspraak .515

Bespreking van het werk door de uitgever:

Dit werk, de bewerking van een doctoraatsverhandeling, geeft een antwoord op de vraag of de organisatie van de fiscale strafvervolging naar Belgisch recht, de waarborgen van het recht op een eerlijk proces eerbiedigt.

De auteur geeft een kritische beschrijving van het fiscaal strafvervolgingsstelsel naar Belgisch recht én in een rechtsvergelijkend perspectief. Hierbij gaat ook ruime aandacht uit naar van de onderzoeksbevoegdheden van de administratie en de rechten en plichten in dit onderzoek . Verder komen alle aspecten van het recht op een eerlijk fiscaal strafproces en de rechtsbescherming van de verdachte aan bod.

Het onderzoeksdomein is zeer breed. Het beslaat zowel het fiscaal strafvervolgingsrecht en haar organisatie, als het fiscaal procedurerecht in de verschillende belastingen, het afwijkend vervolgingssysteem inzake douane en accijnzen, aspecten van algemeen strafvorderingsrecht, administratief recht en aspecten van het internationaal gewaarborgd recht op een eerlijk proces.

 

Gerelateerd
Bibliotheek
In bibliotheek?: 
Dit item is beschikbaar in de bibliotheek van advocatenkantoor Elfri De Neve
Nog dit: 

 

Aangemaakt op: do, 26/01/2012 - 21:33
Laatst aangepast op: do, 26/01/2012 - 21:33

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.