-A +A

Eigendom op bitcoins

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Geitegat S
Tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
intersentia
Jaargang: 
2017-2018
Pagina: 
1043
Samenvatting

Bitcoin werkt omdat personen spelregels afspreken over zijn werking. De waarde van bitcoins vindt geen grondslag in data, maar in een meerpartijenovereenkomst. De houder van een Bitcoinportemonnee is bijgevolg een schuldeiser, net zoals de houder van een zichtrekening. Een schuldeiser mag zich in België eigenaar van zijn recht noemen. Bitcoins zijn bijgevolg geen onlichamelijke goederen sui generis. Hun goederenrechtelijk statuut valt integendeel terug op dat van schuldvorderingen.

Inhoudstafel tekst: 

1. Goederenrecht
I. Eigendom
2. Betekenis en voorwerp
3. Onlichamelijke II. Bitcoin
4. Oorsprong
5. Grondgedachte
6. Bitcoins –
7. Blokketens
8. Delvers
9. Synthese
III. Analyse
10. Overzicht
A. Bitcoinsysteem als overeenkomst
11. Afspraken
12. Geldigheidsvereisten overeenkomst
13. Vergelijking met casino
14. Tekstargumenten
B. Bitcoin en data
15. Rol van de informatica –
16. Bitcoins zijn geen «bits»
17. Bitcoins zijn geen «coins»
C. Bitcoinrechten
18. Bitcoins zijn schuldvorderingen
IV. Besluit
19. Eigendom op bitcoins
20. Betaling met bitcoins
21. Metafoor
22. Bitcoin als betaalmiddel en geld
23. Bitcoinschulden als geldschulden
24. De fork als wanprestatie
25. Strafrechtelijke implicaties
26. Besluit

Bronvermeldingen
•  L. Desmedt, «Le bitcoin et les crypto-monnaies: nouveaux modèles, questions persistantes», RISF-IJFS 2014, afl. 4, 7-11
• J. Janssens, S. Soetaert en A. De Vos, «Beslag en beheer van cryptovaluta: de Bitcoin», Panopticon 2017, 41-47
• R. Houben, «Bitcoin: there are two sides to every coin», TBH 2015, 139-159
• R. Houben, «Bitcoins zijn deviezen voor btw-doeleinden, maar één zwaluw maakt de lente niet» (noot onder HvJ 22 oktober 2015, nr. C-264/14, ECLI:EU:C:2015:718, Hedqvist), RW 2016-17, 177-180
• B. Maeschaelck, «Bitcoin splitst: vijf broden en twee vissen?», RW 2017-18, 162
• S. Reynders, «Le statut fiscal des bitcoins – Bitcoin: to VAT or not to VAT?», Fisc. Act. 2015, afl. 36, 5-6
• T. Spaas en M. Van Roey, «Quo vadis Bitcoin?», Computerrecht 2015, (113), p. 116-120, nrs. 3 en 4, en p. 122-123, nr. 8
• B. Springael, «Bitcoins: het virtuele goud?», TFR 2014, 759-763
• M. Vanwynsberghe, «Bitcoin heeft het op de grenzen van het goederenrecht gemunt», RW 2014-15, 1442
• J.L. Verhelst, «Zijn cryptomunten munten? Een analyse van Bitcoin» in M.E. Storme en F. Helsen (eds.), Innovatie en disruptie in het economisch recht, Antwerpen, Intersentia, 2017, 23-78. Zie i.v.m. bitcoin en blokketens, van Nederlandse auteurs maar mogelijk relevant voor België, o.a.: D. De Jonghe, D. en V.L. Laan, «Blockchain in de realiteit», Computerrecht 2017, 347-354
• A.W. Jongbloed, «Bitcoins: virtueel geld, beslag op gebakken lucht?», TvPP 2015, 77-83
• H. Schuringa, «Enkele civielrechtelijke aspecten van blockchain», Computerrecht 2017, 372-378
• T.F.E. Tjong Ting Tai, «Juridische aspecten van blockchain en smart contracts», TPR 2017, 563-608
• E. Valgaeren, «Aan de binnenkant van Blockchain – start van datarecht?», Computerrecht 2017, 341-342
• E. Valgaeren en J.J. Linnemann, «Inleiding: «Blockchain ontketend»», Computerrecht 2017, 343-346
• R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank, M.A. Plooij, J. Baukema, M.L. Veldhuijzen, R. van de Berg en E.A. van Goor, Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, Deventer, Kluwer, 2015, 90 p.
• R. Dekkers en E. Dirix, Handboek burgerlijk recht, II, Zakenrecht. Zekerheden. Verjaring, Antwerpen, Intersentia, 2005, p. 59, nr. 131
• S. Ginossar, Droit réel, propriété et créance: élaboration d’un système rationnel des droits patrimoniaux, Parijs, LGDJ, 1960, vooral p. 185, nrs. 67-68 en p. 191
• F. Zenati, «Pour une rénovation de la théorie de la propriété», RTD Civ. 1993, (305) 306-307.
• G. Galopin en M. Wille, Les biens, la propriété et les servitudes, Luik, H. Vaillant-Carmanne, 1932, p. 22, nr. 10
• A. Kluyskens, Zakenrecht in Beginselen van Burgerlijk Recht, V, Antwerpen Standaard Boekhandel, 1955, p. 6, nr. 1
• F. Zenati, Les biens, Parijs, PUF, 1997, p. 13, nr. 1
• R. Dekkers, Handboek burgerlijk recht, I, Brussel, Bruylant, 1971, p. 415, nr. 718
• H. De Page en R. Dekkers, Traité élémentaire de droit civil belge, V/2, Brussel, Bruylant, 1952, p. 526, nr. 531
• R. Libchaber, «Biens» in Rép. civ. Dalloz, 2009, losbl., p. 9, nr. 9
• B. Vanbrabant, La propriété intellectuelle, I, Nature juridique, Brussel, Larcier, 2016, 431-435
• A. Pélissier, Possession et meubles incorporels, Parijs, Dalloz, 2001, p. 111, nr. 241
• C. Lebon, Het goederenrechtelijk statuut van schuldvorderingen, Antwerpen, Intersentia, 2010, p. 89-90, nr. 82, en p. 92, nr. 83.
• P. Brulez, Koop en aanneming: faux amis?, Antwerpen, Intersentia, 2015, p. 76, nr. 90, vooral voetnoot 270
• E. Picard, «Introduction. Des éléments primitifs et essentiels d’un droit – De la classification originaire des droits – Des droits intellectuels à ajouter comme quatrième terme à la division classique des droits en personnels, réels et d’obligation», Pand.b., vol. II, XXI
• S. Vanuxem, «Les choses saisies par la propriété. De la chose-objet aux choses-milieux», RIEJ 2010, (123) 130.
• J. Carbonnier, Droit civil, III, Les biens, Parijs, PUF, 2000, p. 83, nr. 45
• R. Derine, F. Van Neste en H. Vandenberghe, Beginselen van Belgisch privaatrecht, V, Zakenrecht, I.A, Antwerpen, Scriptoria, 1974, p. 22, nr. 16
• M. Fabre-Magnan, «Propriété, patrimoine et lien social», RTDC, 1997, (583), p. 593, nr. 14
• J. François, «Les créances sont-elles des biens?» in S. Bros en B. Mallet-Bricout (eds.), Liber amicorum Christian Larroumet, Parijs, Economica, 2010, (149), p. 150, nr. 3
• A. Piédelièvre, «Le matériel et l’immatériel. Essai d’approche de la notion de bien» in E. du Pontavice, J.P. Delmas-Saint-Hilaire e.a., Aspects du droit privé en fin du 20e siècle: études réunies en l’honneur de Michel de Juglart, Parijs, LGDJ, 1986, (55) 55.
• C. Grzegorczyk, «Le concept de bien juridique: l’impossible définition?», APD 1979, afl. 24, (259) 264-265.
• V. Sagaert en J. Del Corral, Eigendomsvoorbehoud in APR, Mechelen, Kluwer, 2015, p. 110-111, nr. 172
• K. Swinnen, Accessoriteit in het vermogensrecht, Antwerpen, Intersentia, 2014, p. 376-415, nrs. 369-404,
• P. Jourdain, G. Marty en P. Raynaud, Les biens in Droit civil, Parijs, Dalloz, 1995, p. 5, nr. 3
• V. Sagaert, Goederenrecht in Beginselen van Belgisch Privaatrecht, Mechelen, Kluwer, 2014, p. 178-179, nr. 206
• J.M. Mousseron, «Valeurs, biens, droits» in A. Honorat en P. Julien (eds.), Mélanges et hommage à André Breton et Fernand Derrida, Parijs, Dalloz, 1991, (277) p. 279-280, nrs. 7-8
• R. Feltkamp, De overdracht van schuldvorderingen, Antwerpen, Intersentia, 2005, p. 33, nr. 28, en p. 37-39, nr. 36
• E. Picard, Introduction Pand.b. II, XXXI
• J. Vanbelle, «Geld juridisch bekeken», AJT Dossier 1994-95, (61), p. 67-68, nr. 36
• Pand.b., vo biens (en général), nrs. 4 en 7
• Gent 19 maart 2012, TGR 2012, (189) 191
• Brussel 13 november 2014, TBBR 2016, 414, i.h.b. punt 12
• Satoshi Nakamoto, «Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System», sine dato, https://bitcoin.org/bitcoin.pdf.
• J. Boersma, «Cryptocurrencies: exploring a revolutionary technology» in R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank e.a., Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, Deventer, Kluwer, 2015, (12) 25, vo private key
• W.A.K. Rank, «Bitcoins: civielrechtelijke en toezichtrechtelijke aspecten» in R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank e.a., Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, Deventer, Kluwer, 2015, (26) 27
• X, «Hoe werkt Bitcoin?», https://bitcoin.org/nl/hoe-het-werkt (raadpleging 3 oktober 2017), vo Saldo’s.
• W.A.K. Rank, o.c., in R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank e.a., Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, 27-28
• J. Baukema, «Virtuele valuta: (toezichtrechtelijke) stand van zaken» in R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank e.a., Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, Deventer, Kluwer, 2015, (47), p. 48, nr. 2
• S. Greenwalt, «Bitcoin: The Conflicting Currency», LMU Law Review 2016, (80) 84-86
• J. Linneman, «Juridische aspecten van (toepassingen van) blockchain», Computerrecht 2016, (319) 319-323
• R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank e.a., Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, p. 25-60, nrs. 5-125.
• J.L. Verhelst, o.c., in M.E. Storme en F. Helsen (eds.), Innovatie en disruptie in het economisch recht, p. 47-48, nrs. 76-77.
• E. Katsh, «Software Worlds and the First Amendment: Virtual Doorkeepers in Cyberspace», U Chi L Rev. 1996, (335) 339-340 en 344
• L. Lessig, Code. Version 2.0, New York, Basic Books, 2006, 14, 24, 38, 113, 114 en 125-126.
• G. Van Malderen, J. Deene en K. Marchand, «[Bronnen.] [De overeenkomst.] [Geldigheidsvoorwaarden.] Bekwaamheid» in Bestendig Handboek Verbintenissenrecht, 2016, afl. 25, p. II.4 – (71) 72 (of (121) 122), nr. 1535.
• R. Steennot, Elektronisch betalingsverkeer. Een toepassing van de klassieke principes, Antwerpen, Intersentia, 2002, p. 173, nr. 238.
• E. Dirix, «De meerpartijenovereenkomst», TPR 1983, (757), p. 766-768, nr. 11.
• D. Flint, «Computers and Internet: Are All Modern Currencies Not Virtual? – The Bitcoin Phenomenon», Business Law Review 2014, (60) 60
• T. Dang Vu, «De totstandkoming van meerpartijenovereenkomsten vanuit een statisch oogpunt en de toetreding van nieuwe partijen» in I. Samoy en P. Wéry (eds.), Meerpartijenovereenkomsten – Contrats multipartites, Brugge, die Keure, p. 58, nr. 57
• R. Steennot, «De overschrijving is een figuur sui generis en de bank van de begunstigde is een uitvoeringsagent van de bank van de opdrachtgever», TBH 2017, (201), p. 202-203, nr. 3.
• D. Jamet, «What do Internet metaphors reveal about the perception of the Internet?», metaphorik.de 2010, afl. 18, 7-32, www.metaphorik.de/sites/www.metaphorik.de/files/journal-pdf/18_2010_jame..., 7
• G. Lakoff en M. Johnson, Metaphors We Live By, Chicago, The University of Chicago Press, 1980, 3-4, 56-57, 115, 139-146 (voornamelijk 139 en 144-146) en 156
• I.A. Richards, «The Philosophy of Rhetoric» in M. Johnson (ed.), Philosophical Perspectives on Metaphor, Minneapolis (MN, VS), University of Minnesota Press, 1981, (48) 50.
• Rb. Overijssel (NL) 14 mei 2014, nr. C/08/140456 HA ZA 13-255, ECLI:NL:RBOVE:2014:2667, punt 4.8.
• Cass. 7 februari 2013, AR C.11.0548.F en C.11.0759.F, Arr.Cass. 2013, 368, Pas. 2013, 359, conclusie advocaat-generaal J. Genicot, RW 2014-15, 418 (samenvatting), noot, punt 3
• Brussel 23 december 1998, TBH 1999, 681, noot J.P. Buyle en M. Delierneux
• H. De Page en P. Van Ommeslaghe, Traité de droit civil belge, II, Les obligations, Brussel, Bruylant, 2013, p. 2054-2057, nr. 1435-1
• E. Dirix, «Compensatie en tegoeden op bankrekeningen» (noot onder Cass. 16 september 1993), RW 1993-94, (1269), p. 1270, nr. 2
• J. Genicot, conclusie voor Cass. 7 februari 2013, AR C.11.0548.F en C.11.0759.F, Pas. 2013, (360) 361-362
• R. Steennot, o.c., p. 120-121, nr. 163 (en p. 127-128, nrs. 170-171)
• R. Steennot, Giraal en elektronisch betalingsverkeer in APR, Mechelen, Kluwer, 2011, p. 42, nr. 53
• G. Stuer, «Réflexions sur le droit applicable à la monnaie scripturale et au virement» in C. Bruyneel, J.P. Buyle, M. Delierneux, J.F. Romain en E. Van den Haute (eds.), Synthèses de droit bancaire et financier. Liber Amicorum André Bruyneel, Brussel, Bruylant, 2008, (211), p. 216-218, nr. 6
• Cass. 19 september 2017, AR P.15.0539.N,
• W.A.K. Rank, o.c., in R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank e.a., Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, 30.
• R. Steennot, «Girale en elektronische betaaltechnieken» in Beginselen van Belgisch privaatrecht, XIII, Handels- en economisch recht, 1, Ondernemingsrecht, Mechelen, Kluwer, 2011, (1867), p. 1874, nr. 2536.
• Rb. Overijssel (NL) 14 mei 2014, nr. C/08/140456 HA ZA 13-255, ECLI:NL:RBOVE:2014:2667, punt 4.8
• . Rb. Overijssel (NL) 14 mei 2014, nr. C/08/140456 HA ZA 13-255, ECLI:NL:RBOVE:2014:2667, punt 4.8 en 4.9
• W.A.K. Rank, o.c., in R.A. Wolf, J. Boersma, W.A.K. Rank e.a., Bitcoins. Civiele en fiscale aspecten in beeld, 31-32.
• R. Steennot, «Girale en elektronische betaaltechnieken» in Beginselen van Belgisch privaatrecht, XIII, Handels- en economisch recht, 1, Ondernemingsrecht, Mechelen, Kluwer, 2011, p. 1875, nr. 2538.
• HvJ 22 oktober 2015, nr. C-264/14, ECLI:EU:C:2015:718, Hedqvist, punt 42.
• De Tijd, «Beleggers houden adem in voor cruciaal bitcoin-experiment», De Tijd 31 juli 2017, www.tijd.be/r/t/1/id/9918795
• De Tijd, «Bitcoin blijft overeind na komst gevreesde concurrent», De Tijd 1 augustus 2017, www.tijd.be/r/t/1/id/9919120
• De Tijd, «Bitcoin Cash verdubbelt in waarde op één dag», De Tijd 19 augustus 2017, www.tijd.be/r/t/1/id/9924376
• RMG, «De bitcoin heeft een gekloond zusje», De Standaard BIZ 4 augustus 2017, www.standaard.be/cnt/dmf20170803_03002025
• S. Royer, «Bitcoins in het Belgische strafrecht en strafprocesrecht», RW 2016-17, (483) 490-491.
• HvJ 22 januari 2013, C-238/11, ECLI:EU:C:2013:28, C-283/11, Sky Österreich, punt 34
• GwH 31 mei 2011, nr. 90/2011, Arr.GwH 2011, 1589, BS 10 augustus 2011 (uittreksel), TBH 2011, 735 (uittreksel), TBO 2011 (uittreksel), 271, TVW 2011, 295 (verkort), m.n. punt B.9.2
• GwH 16 januari 2014, nr. 3/2014, APT 2014, 616, noot A. Rizzo, BS 4 april 2014 (ed. 2) (uittreksel), ICIP 2014, 25, IRDI 2014, 559 (samenvatting), noot M. Beck en N. D’Halleweyn, TBH 2014, 313 (samenvatting), m.n. punt B.5.2
• GwH 28 september 2017, nr. 105/2017, m.n. punt B.18.2
• EHRM (Besch.) 18 september 2007, nr. 25379/04, 21688/05, 21722/05 en 21770/05, Paeffgen GmbH t/ Duitsland, punt 1
• EHRM 21 februari 2008, nr. 37442/03, Parmalat t/ Roemenië, punt 26
• Hoge Raad (NL) 31 januari 2012, nr. 10/00101 J, ECLI:NL:HR:2012:BQ9251, http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:HR:2012:BQ9251.
 

Gerelateerd
Aangemaakt op: za, 24/02/2018 - 11:07
Laatst aangepast op: vr, 30/03/2018 - 17:42

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.