-A +A

De theorie van het verlies van een kans: een rechtsvergelijkende analyse toegepast op de zuivere vermogensschade

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend
Publicatie
Auteur: 
Baeyens S
Tijdschrift: 
Rechtskundig Weekblad
Uitgever: 
Intersentia
Jaargang: 
2016-2017
Pagina: 
363
Samenvatting

De kansleer biedt de benadeelde de mogelijkheid om schadevergoeding te vorderen wegens het verlies van een kans op het vermijden van een nadeel of het verwerven van een voordeel. Deze bijdrage bekijkt de theorie van het verlies van een kans vanuit een originele invalshoek.

Op een rechtsvergelijkende wijze wordt de toepassing van de kansleer in het domein van de zuivere vermogensschade onderzocht. Aan de hand van enkele capita selecta zal worden nagegaan of de kansleer in dit domein een belangrijke rol speelt en/of het Belgische aansprakelijkheidsrecht lessen kan trekken uit de toepassing van de kansleer in de ons omringende landen.

Inhoudstafel tekst: 

I. Inleiding

II. De zuivere vermogensschade

III. De toepassingsvoorwaarden van de kansleer

A. Het beschikkingsbeginsel

B. Het bestaan van een zeker causaal verband

C. Het verlies van een reële kans

D. Een definitief verloren kans

E. De aard van de schade: de zuivere vermogensschade

F. Het verlies van een kans en de hypothetische handeling van een derde partij: een bijkomende voorwaarde gewenst (?)

IV. De kansleer en de zuivere vermogensschade: enkele capita selecta

A. Aansprakelijkheid voor afgebroken onderhandelingen

B. De privaatrechtelijke handhaving van het mededingingsrecht

C. Aansprakelijkheid voor foutieve informatie inzake beleggingen

V. Besluit

Bronvermeldingen

• H. Bocken, «Geen kans verloren. Causale onzekerheid en de rechtspraak van het Hof van Cassatie over het verlies van een kans» in Postuniversitaire cyclus Willy Delva. Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingsystemen 2006-2007, Mechelen, Kluwer, 2007, 271-325

• Q. De Raedt en B. Weyts, «De verlies van een kans – theorie» in R. Boydens en R. De Baerdemaeker (eds.), Justitie: vraagstukken en perspectieven voor morgen, Brugge, Anthemis, 2013, 67-83

• D. Philippe, «Quelques réflexions sur la perte d’une chance et le lien causal», TBH 2013, 1004-1013

• P. Van Ommeslaghe, «Perte d’une chance et risque réalisé: cherchez l’erreur» in I. Lutte (ed.), Droit médical et dommage corporel. Etat des lieux et perspectives, Limal, Anthemis, 2014, 211-228.

• Cass. 15 oktober 1962, Pas. 1963, I, 195

• Cass. 31 maart 1969, Pas. 1969, I, 676

• Cass. 19 januari 1984, Pas. 1984, I, 548, RGAR 1986, nr. 11.084, noot T. Vansweevelt

• B. Dubuisson, V. Callewaert, B. De Coninck en G. Gathem, La responsabilité civile – Chronique de jurisprudence 1996-2007, Vol. 1, Brussel, Larcier, 2009, 368.

• T. Vansweevelt en B. Weyts, Handboek Buitencontractueel Aansprakelijkheidsrecht, Antwerpen, Intersentia, 2009, 642. Zie voor de meest recente rechtpraak: Cass. 26 juni 2008, Pas. 2008, 1688

• Cass. 17 december 2009, NJW 2010, 660, noot I. Boone, Pas. 2009, 305, RCJB 2013, 601, noot N. Estienne, RGAR 2010, nr. 14633, RW 2011-12, 1466, TBH 2010, 278, TROS-Nieuwsbrief 2010, 7

• Cass. 15 maart 2010, NJW 2010, 660, noot I. Boone, Pas. 2010, 839, RCJB 2013, 603, noot N. Estienne, RGAR 2010, nr. 14676, RW 2012-13, 778

• Cass. 23 september 2013, JTT 2013, 493, Pas. 2013, 1755, RGAR 2014, nr. 15106, noot, RW 2013-14, 940, noot

• Cass. 21 oktober 2013, Pas. 2013, 1999, RGAR 2014, nr. 15107, RW 2013-14, 940, noot

• Cass. 6 december 2013, AR C.12.0245.F, Arr.Cass. 2013, 2644

• Cass. 6 december 2013, AR nr. C.10.0204.F, Pas. 2013, 2457, conclusie advocaat-generaal T. Werquin, RW 2014-15, 790.

• B. Weyts, «Economische schade», TBH 2013, 1014-1038

• I. Samoy, «Zuiver economische schade: hoe de pleinvrees overwinnen ...», TBH 2013, 1039-1049

• X. Taton, «Quelle méthode pour l’évaluation concrète du dommage économique? L’exemple des infractions au droit de la concurrence», TBH 2013, 1050-1056

• B. Weyts, «Bewijsproblemen bij de begroting van economische schade», TBBR 2014, 266-270.

• B. Weyts, o.c., TBH 2013, 1015.

• T. Vansweevelt, De civielrechtelijke aansprakelijkheid van de geneesheer en het ziekenhuis, Antwerpen, Maklu, 1992, 370 e.v.

• S. Lierman, «Causaliteit en verlies van een kans in de medische context», T. Gez. 2006-07, 259-273

• N. Estienne, «La responsabilité du médecin: le devenir de la perte d’une chance» in G. Schamps (ed.), Evolution des droits du patient, indemnisation sans faute des dommages liés aux soins de santé: le droit médical en mouvement, Brussel, Bruylant, 2008, 365-386).

• J.H. Herbots, «De saga van de doorgekapte elektriciteitskabels: zuivere vermogensschade rechtsvergelijkend bekeken», Jura Falc. 1983-84, 451-463

• K. Laveyt, «Foutieve informatie en zuivere vermogensschade: een rechtsvergelijkend onderzoek», RW 2005-06, 1321-1335

• J.-F. Gerkens, «Pure economic loss en droit belge» in Rapports belges au Congrès de l’Académie Internationale de Droit comparé, Brussel, Bruylant, 2006, 281-298.

• A. Van Oevelen, G. Jocqué, C. Persyn en B. De Temmerman, «Overzicht van rechtspraak. Onrechtmatige daad: schade en schadeloosstelling (1993-2006)», TPR 2007, (933), 1013 en 1483.

• M. Bussani en V. Palmer, «Pure economic loss: The Ways to Recovery», EJCL 2007, 6

• N. Régis, «Le préjudice économique des entreprises», Cour de Cassation, Bulletin d’information 2013, nr. 781, p. 6.

• S. Deakin, A. Johnston en B. Markensinis, Markesinis and Deakin’s Tort Law, Oxford, Clarendon Press, 2007, 157.

•. Antwerpen 27 maart 1991, RW 1994-95, 366

• Rb. Brussel 8 december 2004, AM 2005, 249

• M. Nussenbaum, «L’évaluation des préjudices économiques», Rev. dr. banc. fin. 2013, 32.

• J.M. Barendrecht, «Pure economic loss in the Netherlands» in E.H. Hondius (ed.), Netherlands Reports to the Fifteenth International Congress of Comparative Law Bristol 1998, Antwerpen, Intersentia, 1998, 115

• A.S. Hartkamp, Verbintenissenrecht, Deel II De verbintenis in het algemeen, Deventer, Kluwer, 2013, 15.

• J. Spier, T. Hartlief, G.E. Van Maanen en R.D. Vriesendorp, Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding, Deventer, Kluwer, 2009, 239

• HR 13 november 1987, NJ 1988, 210, noot W.C.L. Van Der Grinten

• House of Lords 26 juli 1990, Murphy v Brentwood DC, WLR 1990, 414. 27 Zie voor een overzicht: M. Bussani en V. Palmer, o.c., EJCL 2007, 50-51.

• House of Lords 28 maart 1963, Hedley Byrne & Co Ltd v Heller & Partners Ltd, WLR 1963, 101.

• H. Bocken, «Verlies van een kans. Het cassatiearrest van 5 juni 2008. Vervolg en (voorlopig?) slot», NJW 2009, 8.

• B. Allemeersch, «De taakverdeling tussen rechter en partijen in het burgerlijk proces» in P. Van Orshoven (ed.), Gerechtelijk recht. Stand van zaken en actuele ontwikkelingen op het stuk van ..., Brugge, die Keure, 2006, 1-22.

• G. Closset-Marchal, «Les pouvoirs respectifs du juge et des parties dans la détermination de l’objet et de la cause de la demande» (noot onder Cass. 8 februari 2001), TBBR 2002, 449. Zie art. 1138, 2o Ger.W.

• H.J. Snijders, C.J.M. Klaassen en G.J. Meijer, Nederlands burgerlijk procesrecht, Deventer, Kluwer, 2011, 159.

• Cass. fr. 12 oktober 1977, JCP G 1977, 291

• Cass. fr. 6 oktober 2011, JurisData nr. 2011-021300. Zie art. 5 Frans Gerechtelijk Wetboek: «Le juge doit se prononcer sur tout ce qui est demandé, et seulement sur ce qui est demandé.»

• E. Krings, «Het ambt van de rechter bij de leiding van het rechtsgeding», RW 1986-84, 345

• B. Maes, Inleiding tot het burgerlijk procesrecht, Brugge, die Keure, 2006, 13

• P. Thion, «Kwalificatie van oorzaak en voorwerp van de vordering», NJW 2003, 726.

• Cass. 31 oktober 2013, JT 2014, 372

• Cass. 27 september 2013, JT 2014, 285

• C. Van Severen, «Beschikkingsbeginsel vs. taak van de rechter» (noot onder Antwerpen 20 januari 2014), NJW 2015, 20.

• J. Linsmeau en X. Taton, “Le principe dispositif et l’activisme du juge” in J. Linsmeau en M. Storme (eds.), Het gerechtelijk recht waarom en waarheen?, Brugge, die Keure, 2005, 114.

• Cass. 8 februari 2001, TBBR 2002, 446, noot G. Closset-Marchal

• Cass. 16 november 2009, RABG 2010, noot M. Baetens-Spetschinsky.

• X, «Statements of Case», in The White Book, Civil Procedure, I, Londen, Thomson Reuters, 2014, 528.

• Cass. 19 februari 1984, Arr.Cass. 1983-84, 585, RGAR 1986, nr. 11084, noot T. Vansweevelt

• Bergen 24 november 1993, Rev. dr. commun. 1996, 23

• Cass. 15 maart 2010, Pas. 2010, 829, RGAR 2010, nr. 14676, NJW 2010, 660, noot I. Boone.

• HR 21 december 2012, Deloitte Belastingadviseurs v H&H Beheer, NJ 2013, 2741

• D. Zivkovic, «Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband. Een wenselijk en toelaatbaar alternatief voor «alles of niets»?» in R.M.A Van Der Poel, D.A. Scheentjes en T.B.D. Van Der Wal (eds.), Causaliteit: Top-down en bottom-up in Nederlands en transnationaal perspectief, Apeldoorn-Antwerpen, Maklu, 2010, 38

• Frankrijk: Cass. fr. 25 november 2010, JurisData nr. 2010-021936

• Cass. fr. 22 september 2011, JurisData nr. 2011-019601.

• J.-S. Borghetti, «La réparation de la perte d’une chance en droit suisse et en droit français», ERPL 2008, 1080.

• Conclusie advocaat-generaal T. Werquin voor Cass. 1 april 2004, www.cass.be

• P. Van Ommeslaghe, Droit des obligations, II, Sources des obligations, Brussel, Bruylant, 2010, 1517

• J.-L. Fagnart, «Le silence et le risque», T.Gez. 2008-09, 125.

• R. Savatier, «Une faute peut-elle engendrer la responsabilité d’un dommage sans l’avoir causé», D. 1970, 123. Zie ook: P. Le Tourneau, Droit de la responsabilité et des contrats, Parijs, Dalloz, 2008, 440-442.

• Cass. fr. 19 oktober 1999, nr. 97-13.446, Bull.civ. IV, nr. 176.

• I. Boone, «Het «verlies van een kans» bij onzeker causaal verband», RW 2004-05, 95

• B. Dubuisson, «La théorie de la perte d’une chance: le droit contre l’aléa», JT 2007, 491

• I. Samoy en E. Verjans, «Recente ontwikkelingen bij aansprakelijkheid en alternatieve vergoedingsregelingen» in C. Van Schoubroeck, I. Samoy en S. Stijns (eds.), Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht, Brugge, die Keure, 2012, 122-123.

• Cass. 1 april 2004, Pas. 2004, 527, conclusie advocaat-generaal T. Werquin.

• N. Estienne, «La perte d’une chance dans la jurisprudence de la Cour de cassation: la procession d’Echternach (deux pas en arrière, trois pas en avant)», RCJB 2013, 605-607.

• J.-L. Fagnart, «Petite navigation dans les méandres de la causalité», RGAR 2006, nr. 14080/6-7

• A. Putz en E. Montero, «La perte d’une chance d’éviter la réalisation d’un risque: un préjudice illusoire?» (noot onder Cass. 1 april 2004 en Bergen 10 oktober 2005), JLMB 2006, 1085-1088.

• S. Lierman, «Het Hof van Cassatie, het paard «Prizrak» en het verlies van genezings- en overlevingskansen: een duurzame liaison à trois?» (noot onder Cass. 5 juni 2008), RW 2008-09, 797

• Cass. 5 juni 2008, Pas. 2008, 1425.

• I. Boone en K. Ronsijn, «Vergoeding voor het verlies van een kans na het arrest Prizrak», VAV 2015, 6.

• Cass. 26 juni 2008, Pas. 2008, 1688

• Cass. 15 maart 2010, NJW 2010, 660, noot I. Boone, Pas. 2010, 839, RCJB 2013, noot N. Estienne, RGAR 2010, nr. 14676, RW 2012-13, 778

• Cass. 23 september 2013, JTT 2013, 493, Pas. 2013, 1755, RGAR 2014, nr. 15106, noot, RW 2013-14, 940, noot.

• Cass. 6 december 2013, AR C.12.0245.F, Arr.Cass. 2013, 2644

• Cass. 6 december 2013, AR nr. C.10.0204.F, Pas. 2013, 2457, conclusie advocaat-generaal T. Werquin, RW 2014-15, 790.

• Conclusie advocaat-generaal T. Werquin voor Cass. 6 december 2013, Pas. 2013, 2458-2481.

• HR 21 december 2012, Deloitte Belastingadviseurs v H&H Beheer, NJ 2013, 2759.

• Gent 17 januari 2005, TBBR 2007, 509

• Brussel 17 april 1996, RGAR 1997, nr. 12838

• M. De Ridder, «Kansverlies als schadefactor bij medische aansprakelijkheid», AA 1995, 552-553). 64 H. Bocken, o.c., NJW 2009, 10.

• Cass. fr. 30 juni 2004, nr. 03-13.235, Bull. civ. II, nr. 342, RGDA 2004, 964, noot J. Landel.

• Cass. fr. crim. 19 februari 1975, Bull. crim. 1975, 161.

• Cass. 17 april 1961, Pas. 1961, I, 882

• Cass. 12 september 1972, Pas. 1973, 43.

• Cass. fr. 16 januari 2013, TBBR 2014, 125, noot I. Samoy en K. Ronsijn.

• Cass. fr. 1 juli 2010, RDC 2011, 83, noot S. Carval.

• M. Bacache, «La réparation de la perte de chance: quelle limites?», D. 2013, 619.

• R.O. Dalcq, Traité de la responsabilité civile, II, Le lien de causalité. Le dommage et sa réparation in Les Novelles, Droit Civil, V-2, Brussel, Larcier, 1962, nrs. 2817 e.v.).

• Queen’s Bench Division 24 november 1998, Casey v Hugh James Jones & Jenkins, Lloyd’s Rep., P.N. 1999, 115: «... no real or substantial chance that the claimant’s personal injury claim would have succeeded.»

• High Court of Justice – Chancery Division 30 juli 1996, Halifax Building Society v Urquart-Dykes and Lord, RPC 1997, 55: «It was wholly speculative to say that because of the bad advice the plaintiff missed a chance of a better settlement ...».

• J. Ronse, Aanspraak op schadeloosstelling uit onrechtmatige daad, Larcier, Brussel, 1954, nr. 196.

• Cass. 15 mei 2015, RGAR 2016, nr. 15254, TBH 2015, 924, TBO 2015, 266

• Cass. fr. 9 april 2002, D. 2002, 1469

• Queen’s Bench Division 2 juni 2008, Nicholson v Knox Ukiwa & Co, PNLR 2008, 33.

• HR 21 december 2012, Deloitte Belastingadviseurs v H&H Beheer, NJ 2013, 2759

• M.F.J. Haak, «Van een advocaat die vergeet in hoger beroep te gaan», AA 1998, 146.

• Y. Chartier, La réparation du préjudice dans la responsabilité civile, Parijs, Dalloz, 1983, 51.

• S. Lierman, «Verlies van een kans bij medische ongevallen», NJW 2005, 614-615.

• Cass. fr. 24 juni 1999, JurisData nr. 1999-002698

• Cass. fr. crim. 23 september 2003, JurisData nr. 2003-020922

• A. Van Oevelen, G. Jocqué, C. Persyn en B. De Temmerman, o.c., TPR 2007, 964.

• B. Weyts, «Compensation for the Loss of Small Chances in (Belgian and French) Tort Law», ERPL 2014, 1067.

• Rb. ’s Gravenhage 17 juni 2011, www.rechtspraak.nl

• C.H. van Dijk, «Onzeker causaal verband in de rechtspraak», in A. Akkermans, M. Faure en T. Hartlief (eds.), Proportionele aansprakelijkheid, Den Haag, Boom, 2000, 30. Zie voor Engeland: H. McGregor, o.c., 348.

• A. Burrows, «Uncertainty about uncertainty: Damages for Loss of a Chance», Journal of Personal Injury Law 2008, 42.

• Court of Appeal 12 mei 1995, Allied Maples Group Ltd v Simmons & Simmons, WLR 1995, 1, 1602.

• H. McGregor, «Loss of Chance: Where Has it Come From and Where Is it Going?», Professional Negligence 2008, 6.

• K. Oliphant, «Loss of Chance in English Law», ERPL 2008, 1063.

• Cass. fr. com. 6 mei 2014, JurisData nr. 2014-009959.

• Rb. Verviers 29 oktober 2002, JLMB 2003, 1667, noot J.-P. Buyle:

• Bergen 21 september 2012, JLMB 2013, 1742.

•. De Raedt, «Het verlies van een kans op het verlies van een kans», T.Gez. 2012-13, 231.

• M. Van Quickenborne, De oorzakelijkheid in het recht van de burgerlijke aansprakelijkheid, Brussel, Elsevier-Sequoia, 1972, nr. 219.

•.-F. Gerkens, o.c., Rapports belges au Congrès de l’Académie Internationale de Droit comparé, 298.

• A. De Boeck, «De precontractuele aansprakelijkheid» in Comm.Bijz.Ov., 3.

• A. Van Oevelen, «Juridische verhoudingen en aansprakelijkheid bij onderhandelingen over (commerciële) contracten», DAOR 1990, 47

• N. Dissaux, «Fonds de commerce. Cession. Formation» in JurisClasseur (LexisNexis), JurisClasseur Commercial Fasc. 202, 2010, 9

• C. Mak, «Precontractuele aansprakelijkheid in Nederland» in J. Smits en S. Stijns (eds.), Totstandkoming van de overeenkomst naar Belgisch en Nederlands recht, Antwerpen, Intersentia, 2002, 100.

• M. Bollen, «Precontractuele aansprakelijkheid voor het afspringen van onderhandelingen, in het bijzonder m.b.t. een acquisitieovereenkomst», TBBR 2003, 138.

• HR 15 november 1957, Baris v Riezenkamp, NJ 1958, 67.

• D.K. Allen, «England» in E.H. Hondius (ed.), Precontractual Liability, Deventer, Kluwer, 1991, 135

• J. Cartwright en M. Hesselink, Precontractual Liability in European Private Law, Cambridge, Cambridge University Press, 2008, 461-468.

• M. Vanwijck-Alexandre, «La réparation du dommage dans la négociation et la formation des contrats», Ann. Fac. Dr. Liège 1980, 25-29.

• B. Wessels, «Precontractuele problemen» in L.G. Eykman, H. Stein en B. Wessels (eds.), Onderhandelen en schikken, Zwolle, Tjeenk Willink, 1990, 105.

• J. Spier, T. Hartlief, G.E. van Maanen en R.D. Vriesendorp, Verbintenissen uit de wet en schadevergoeding, Deventer, Kluwer, 2000, 190.

• Riom 10 juni 1992, RTD civ. 1993, 343, noot J. Mestre

• R. Kruithof, H. Bocken, F. De Ly en B. De Temmerman, «Overzicht van rechtspraak. (1981-1992) Verbintenissenrecht», TPR 1994, 441.

• HR 18 juni 1982, Plas v Valburg, NJ 1983, 723, noot C. Brunner.

• HR 24 maart 1981, Gem. Heesch v Reijs, NJ 1981, 456).

• K. Rutten, «De positie van de zittende aandeelhouder bij een beursfonds in geval van misleidende financiële verslaggeving», www.wijnenstael.nl, bijdrage voor de bundel Geschriften vanwege de Vereniging Corporate Litigation 2011-12, Deventer, Kluwer, 2012, 251.

• HR 18 juni 1982, Plas v Valburg, NJ 1983, 723, noot C. Brunner.

• HR 23 oktober 1987, VSH v Shell, NJ 1988, nr. 1017, noot C. Brunner.

• C. Brunner, noot onder HR 23 oktober 1987, NJ 1988, nr. 1017, p. 3624.

• HR 12 augustus 2005, CBB v JPO, NJ 2005, 467

• M. van Hooijdonk en R. Tjittes, «Precontractuele aansprakelijkheid bij onderhandelen met een voorbehoud», Contracteren 2008, 53

• I. Houben, «De invloed van voorbehouden bij aansprakelijkheid voor afgebroken onderhandelingen», TPR 2013, 1211.

• L. Cornelis, «La responsabilité précontractuelle, conséquence éventuelle du processus précontractuel», TBBR 1990, 419

• Cass. fr. com. 7 april 1998, JCP E 1999, 579, noot J. Schmidt-Szalewski

• Cass. fr. com. 18 juni 2002, RTD civ. 2003, 282, noot J. Mestre en B. Fages.

• J. Ghestin, «Les dommages réparables à la suite de la rupture abusive des pourparlers», JCP G 2007, I, 157, nr. 21.

• Antwerpen 22 maart 1994, RW 1994-95, 296

• Antwerpen Luik 16 januari 1998, JLMB 1998, 589.

• A. De Boeck, «De precontractuele fase als ontmoetingsplaats voor (buiten)contractuele aansprakelijkheid» in S. Stijns en P. Wery (eds.), De raakvlakken tussen de contractuele en de buitencontractuele aansprakelijkheid, Brugge, die Keure, 2010, 150.

• Rb. Dendermonde 5 maart 2004, TBBR 2006, 550.

• Brussel 5 februari 1992, JT 1993, 130

• Gent 9 november 1993, RW 1993-94, 1235

• Kh. Kortrijk 12 december 2007, TBH 2009, 909.

• Rennes 27 maart 2002, JurisData nr. 2002-206838

• Lyon 6 juni 2002, JurisData nr. 2002-184338

• Parijs 11 maart 2003, JurisData nr. 2003-216319

• G. Viney, Introduction à la responsabilité in J. Ghestin (ed.), Traité de droit civil, Parijs, LGDJ, 1995, 361.

• Cass. fr. com. 26 november 2003, D. 2004, 869, noot A.-S. Dupré-Dallemagne.

• Cass. fr. 28 juni 2006, JurisData nr. 2006-034261

• Cass. fr. 7 januari 2009, JurisData nr. 2009-046461.

• O. Deshayes, «Refus de l’indemnisation de la perte d’une chance de tirer profit du contrat en cas de rupture fautive des pourparlers» (noot onder Cass. fr. 28 juni 2006), JCP G 2006, 1526-1527

• S. Hocquet-Berg, «Rupture unilatérale de pourparlers précontractuels», Resp. civ. ass. 2006, comm. 287, LexisNexis, 2.

• I. Samoy en S. Houtmeyers, «Over de verkoop van een onroerend goed via e-mail of sms: bewijs en precontractuele aansprakelijkheid» (noot onder Gent 26 september 2013), T.Not. 2014, 341.

• Luik 31 oktober 2013, DAOR 2014, 271.

• D. Waelbroeck, K. Cherretté en A. Gerth, «Belgium» in D. Waelbroeck, D. Slater en G. Even-Shoshan (eds.), Study on the Conditions of Claims for Damages in Case of Infringement of EC Competition Rules, Ashurst, 2004, http://ec.europa.eu/competition/antitrust/actionsdamages/national_report..., 1.

• T. Schoors, T. Baeyens en W. Devroe, «Schadevergoedingsacties na kartelinbreuken», NJW 2011, 198-199

• X. Taton, T. Franchoo, N. Baeten en I. Rooms, «Overzicht van rechtspraak (2004-2010). 1ste deel. Private handhaving van het mededingingsrecht», TBH 2013, 27.

• Moracchini-Zeidenberg, «Réparation du préjudice des victimes de pratiques anticoncurrentielles», Resp. civ. ass. 2015, alerte 8, LexisNexis, 1.

• E. Zipro, Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht, doctoraatsproefschrift Universiteit Leiden, 2009, https://openaccess.leidenuniv.nl, 5.

• C. Banfi, «Defining the Competition Torts as Intentional Wrongs», CLJ 2011, 106

• M. Chagny, «Faut-il désespérer du contentieux indemnitaire des pratiques anticoncurrentielles?» (noot onder Parijs 27 juni 2012), CCE 2013, comm. 6, LexisNexis, 2.

• Brussel 16 november 2012, JLMB 2013, 702. Het bewijs van de schade en het causaal verband kon niet geleverd worden.

• T. Woodgate en I. Filippi, «The Decision that Binds: Follow on Actions for Competition Damages after Enron», ECLR 2012, 177-178.

• X. Taton, «Quelle méthode pour l’évaluation concrète du dommage économique? L’exemple des infractions au droit de la concurrence», TBH 2013, 1052.

• Competition Appeal Tribunal (CAT) 21 december 2009, Enron Coal Services Ltd (In Liquidation) v English Welsh & Scottish Railway Ltd, CAT 2009, 36.

• Court of Appeal 19 januari 2011, Enron Coal Services Ltd (In Liquidation) v English Welsh & Scottish Railway Ltd, EWCA Civ 2011, 2.

• Brussel 24 juni 2008, RGAR 2010, nr. 14692.

• C. Cauffman, «Competition Litigation in Belgium and Luxembourg between 2000 and 2012», GCLR 2014, 50-51.

• Kh. Brussel 17 juni 2010, TBH 2013, 39. 153 Cass. fr. com. 15 juni 2010, JurisData nr. 2010-009653.

• M. Bredenoord-Spoek en J. Kortmann, «Kroniek Civiele rechtspraak mededingingsrecht 2010», M&M 2011, 68.

• A. Van Oevelen, «De contractuele en de buitencontractuele rechtsbescherming van de particuliere belegger in financiële instrumenten», BFR 2003, 118.

• Cass. 23 juni 2011, BFR 2011, 281

• S. Dejonghe, «De burgerrechtelijke aspecten van vermogensbeheer en beleggingsadvies», T. Fin. R. 2004, 908.

• A.C.W. Pijls, «Het bewijs van causaal verband bij informatieverzuimen in de beleggingspraktijk», NTBR 2009, 170

• N. Vanderstappen, «Le dommage boursier par désinformation et les conditions de sa réparation: morceaux choisis sur la question du lien causal et de la perte d’une chance», BFR 2013, 263.

• S. Delaey, «Barrack Mines: het vervolg» (noot onder Brussel 3 oktober 2006), DAOR 2007, 234.

• HR 27 november 2009, Vereniging van Effectenbezitters en Stichting VEB-Actie WOL v World Online International NV, ABN Amro Bank NV en Goldman Sachs International, RvdW 2009, 1403

• A.C.W. Pijls en W.H. Van Boom, «Handhaving prospectusaansprakelijkheid niet illusoir: vermoeden van causaal verband bij prospectusaansprakelijkheid», WPNR 2010, 195-196.

• P. Pailler, «Indemnisation de la perte d’une chance pour l’associé d’investir en connaissance de cause» (noot onder Cass. fr. com. 6 mei 2014), Rev. dr. banc. fin. 2014, comm. 156, LexisNexis, 3.

• E. Delbeke, «De informatieplicht over de relevante risico’s van een medische ingreep: draagwijdte, determinerende factoren en gevolgen bij miskenning», T. Gez. 2007-08, 355.

• E. Vandendriessche, «Fraud-on-the-market: een causaliteitstheorie inzake beleggersverliezen», TPR 2011, 277-347.

• Kh. Brussel 16 april 1996, Rev. prat. soc. 1996, 431

• Kh. Brussel 27 maart 1997, TRV 2000, 109, noot J. Tyteca.

• J. Tyteca, «Confederation Life – Adviesverstrekking aan de belegger» (noot onder Kh. Brussel 27 maart 1997), TRV 2000, 120.

• Kh. Brussel 10 februari 2000, TRV 2000, 100, noot J. Tyteca

• Kh. Gent 13 februari 2001, TBH 2001, 631.

• Brussel 3 oktober 2006, DAOR 2007, 227, noot S. Delaey.

• R. Steennot, M. Tison en E. Wymeersch, «Overzicht van rechtspraak (1999-2007) Privaat Bankrecht.», TPR 2008, 1250.

• D. Busch, «De bijzondere zorgplicht van de bank als beleggingsadviseur» (noot onder HR 3 februari 2012), AA 2012, 759.

• A. Couret, P. Goutay en B. Zabala, «France» in D. Busch en D.A. DeMott (eds.), Liability of Asset Managers, Oxford, Oxford University Press, 2012, § 3.116

• E. Vandendriessche, Investor Losses, Antwerpen, Intersentia, 2015, 323 en 345-346.

• Cass. fr. com. 6 mei 2014, JurisData nr. 2014-009959.

• Toulouse 4 mei 2010, JurisData nr. 2010-009688.

• Court of Appeal 12 september 2012, Rubenstein v HSBC Bank Plc, EWCA Civ 2012, 1184.

• B. Dubuisson en P. Henry, Droit de la responsabilité: morceaux choisis, Luik, Larcier, 2004, 27.

Gerelateerd
Aangemaakt op: za, 29/10/2016 - 10:52
Laatst aangepast op: za, 29/10/2016 - 10:52

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.