-A +A

lasterlijke aangifte

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Het lijkt een Belgische gewoonte om te pas en ten onpas strafklachten neer te leggen. Te weinig wordt benadrukt dat een aangifte ook risico's inhoudt. Wanneer de tenlasteleggingen niet hard kunnen gemaakt worden, kan de persoon tegen wie klacht werd neergelegd hierna tegen de klager zelf een strafklacht neerleggen wegens lasterlijke aangifte.

De lasterlijke aangifte bestaat uit een kwaadwillige aantijging van een feit, dat van aard is nadeel te kunnen veroorzaken aan degene die er het slachtoffer van is, en waarvan de valsheid door de bevoegde overheid wordt vastgesteld (K.I. Luik 21 september 1988, J.L.M.B. 1989, 389).

De constitutieve elementen van het misdrijf lasterlijke aangifte zijn:
-  aangifte bij de overheid
- valsheid van het aangegeven feit
- aangifte in geschreven vorm
- kwade trouw bij aangifte

- spontaniteit van de aangifte.

(A. De Nauw, Inleiding tot het bijzonder strafrecht, Mechelen, Kluwer, 2010, p. 276, nr. 354; F. Van Volsem, «Over laster en lasterlijke aangifte en de bewijslast van het waar of vals karakter van de aantijging of de aangifte» (noot onder Cass. 17 april 2013), RABG 2013, 1030; Cass. 15 april 2015, T.Strafr. 2015, 248, noot J. Coppens).

De voorwaarde van de spontaneïteit van de aangifte is niet voorzien in de wettelijke omschrijving van het misdrijf van lasterllijke aangifte. Deze voorwaarde , werd door de dactrine en de rechtspraak als bijkomende constitutief element aanzien en behelst een spontane daad van de verdachte die op eigen initiatief vrijwillig en ongedwongen aangifte doet (Cass. 24 november 2009, Arr.Cass. 2009, nr. 693; Cass. 20 september 2011, Pas. 2011, 2003, Arr.Cass. 2011, nr. 484; Cass. 28 mei 2014, Arr.Cass. 2014, nr. 385; zie ook: Gent 24 februari 1972, RW 1972-73, 1826; Gent 6 juni 2011, TGR 2011, 378). De spontaniteit van de aangifte behelst aldus de afwezigheid van dwang, hetgeen een aangifte op eigen initiatief veronderstelt.

Zie Cassatie 23 mei 2017, RW 2017-2018, 1699, met noot L. Van Steen, De spontaneïteit van de aangifte als constitutief bestanddeel van het misdrijf lasterlijke aangifte
 
De aangifte bij de overheid volstaat. Het feit dat de goede naam niet werd aangetast is zonder belang.
Kwaad opzet volgt uit het feit dat de beklaagde weet dat de klacht vals was, minstens de klacht geen kans van slagen had.(Corr. Gent 17 november 1997, T.G.R. 1998, 97, noot).

Het feit dat de lasterlijke aangifte heeft geleid tot een buitenvervolgingstelling door de raadkamer, doet het vals karakter van het aangegeven feit blijken. (Corr. Gent 8 december 1997, T.G.R. 1998, 98).
 

• Cass. AR 8797, 15 mei 1991 (M. / P.) http://www.cass.be  (18 oktober 2001;  Arr. Cass. 1990-91, 918; , Bull. 1991, 805;

Een veroordeling wegens lasterlijke aangifte mag pas na de eindbeslissing van de bevoegde overheid over het aangegeven feit worden uitgesproken; het rechtscollege waarbij vervolging wegens lasterlijke aangifte is ingesteld, heeft niet tot opdracht na te gaan of het aangegeven feit ook werkelijk is gepleegd.
Wanneer het aangegeven feit een tuchtfout is, geldt de beslissing van die bevoegde tuchtoverheid als de beslissing van de bevoegde overheid.

•• Luik 30 juni 1988, J.L.M.B. 1989, 388.

Hij die schriftelijk bij de overheid een lasterlijke aangifte indient, is strafbaar (art. 445 Sw.). De valsheid van de tenlastelegging staat vast indien de onderzoeksgerechten hebben beslist tot niet-vervolging van de ten laste gelegde feiten.

verdere toelichtingen: klik hier

• Rk. Brussel 22 mei 2001, Journ. proc. 2001, afl. 417, 27.

Een advocaat die niet uitsluitend handelt in het strikte kader van de verdediging van zijn cliënt, neemt een houding aan die eventueel een beschuldiging vormt in het raam van een lasterlijke aangifte.

• • Corr. Brugge (16e k.) 25 september 2002, T.G.R. - T.W.V.R. 2005, afl. 3, 223, noot.

Indien een aangifte bij de overheid een verdedigingsmiddel uitmaakt in rechte, dan is niet voldaan aan één van de constitutieve elementen van het misdrijf, met name de vereiste dat deze aangifte een spontane daad moet zijn van de beklaagde.

• Corr. Gent 15 januari 1998, T.G.R. 1998, 155.

Waar inzake laster en eerroof het bewijs van het aangegeven feit in casu wettelijk mogelijk is, is de vaststelling van de echtheid of van de valsheid van dat feit een prejudicieel geschil.

•• Corr. Gent 17 november 1997, T.G.R. 1998, 97, noot.

Een repliek of verdedigingsschrift omtrent feiten waarvan men verdacht wordt is geen spontane lasterlijke aangifte.

• Hof van Cassatie, 2e Kamer – 20 mei 2014, RW 2014-2015, 1462

AR nr. P.13.0592.N

M.A.H.B. t/ BVBA P.-F. en J.G.

I. Rechtspleging voor het Hof


Het cassatieberoep is gericht tegen een arrest van het Hof van Beroep te Gent, correctionele kamer, van 15 februari 2013.
...

II. Beslissing van het Hof


Beoordeling

...

Middel


4. Het middel voert schending aan van art. 445 Sw.: het arrest verklaart de eiser schuldig aan lasterlijke aangifte, mede op grond van de overweging dat de aangiftes bij de fiscus, die de aantijgingen van misdrijven inhouden, geen aanleiding hebben gegeven tot een opsporingsonderzoek of een gerechtelijk onderzoek; nochtans dient het openbaar ministerie het bewijs te leveren van het valse karakter van de aantijgingen, waarbij de aantijgingen, wanneer deze betrekking hebben op feiten die een strafrechtelijk misdrijf uitmaken, dienen aangetoond te worden, hetzij door een definitief vonnis, hetzij door een beslissing tot seponering of een buitenvervolgingstelling.


5. Lasterlijke aangifte bestaat in een spontane en schriftelijke valse aantijging die kwaadwillig wordt gedaan bij een overheid.


6. Geen veroordeling mag worden uitgesproken zolang de valsheid van het aangegeven feit niet is erkend in een beslissing van de overheid die bevoegd is om van de feiten kennis te nemen. De bevoegde overheid is elk orgaan dat tegen de aangeklaagde persoon een onderzoek of vervolging kan instellen, bevelen of uitlokken.


Art. 447, vijfde lid Sw. bepaalt: “In geval van een beslissing van seponering of buitenvervolgingstelling betreffende de vordering met betrekking tot het ten laste gelegde feit, wordt de vordering wegens laster hervat, onverminderd een schorsing van deze vordering wanneer het onderzoek met betrekking tot het ten laste gelegde feit een nieuwe gerechtelijke ontwikkeling kent”.


7. In geval van beschuldiging van lasterlijke aangifte dient het openbaar ministerie dat beweert dat de aantijgingen lasterlijk zijn, daarvan het bewijs te leveren net als, in voorkomend geval, van de beslissing van de bevoegde overheid.

De rechter die moet oordelen over een lasterlijke aangifte na niet-vervolging van de aangegeven feiten, zal moeten oordelen over de waarachtigheid van die feiten. De wet kent immers geen rechtsmacht toe aan het openbaar ministerie of een terzake bevoegde administratieve overheid om een definitieve uitspraak te doen over de waarachtigheid van de aangegeven feiten. Hun beslissing is geen rechterlijke beslissing.

Het feit dat de bevoegde overheid besluit tot niet-vervolging van het aangegeven feit, belet de beklaagde die vervolgd wordt wegens lasterlijke aangifte niet de beslissing tot niet-vervolging wegens het aangegeven feit waarbij hij geen partij was alsnog te weerleggen.


8. De appelrechters stellen onaantastbaar vast en oordelen dat:


– de aangiftes, waarvan zij vaststellen dat zij door de eiser werden verricht, betrekking hadden op feiten van fiscale fraude die zouden zijn gepleegd door de eerste en tweede verweerder;


– de fiscale diensten waarbij de aangiftes werden gedaan, te beschouwen zijn als een overheid in de zin van art. 445 Sw., omdat zij in hun hoedanigheid een vervolging of een onderzoek tegen de voormelde verweerders konden uitlokken of hun een voordeel waarop zij rekenden konden onthouden;


– die aangiftes geen aanleiding hebben gegeven tot een opsporings- of een gerechtelijk onderzoek, maar wel het voorwerp zijn geweest van een onderzoek door de bevoegde controlediensten;


– dit onderzoek aanleiding gaf tot bepaalde regularisaties, maar de controlediensten oordeelden dat van fiscale fraude, zoals in de aangiftes werd vermeld, geen sprake was.


Aldus verantwoorden de appelrechters hun beslissing naar recht dat het bewezen is dat de door de eiser aangegeven feiten van fiscale fraude vals waren.


Het middel kan niet worden aangenomen.
...

•• Corr. Antwerpen 16 december 2005, AM 2006, afl. 2, 205; NjW 2006, afl. 138, 226, noot DEENE, J.

Het verzenden van een tekstbestand via e-mail aan een lijst van 29 personen beantwoordt aan de omstandigheid van openbaarheid die in artikel 444, in fine Sw. wordt omschreven als een geschrift, dat niet openbaar gemaakt is, maar aan verscheidene personen toegestuurd of medegedeeld is. Het via e-mail verspreiden of het via een bestanduitwisselings-programma ter beschikking stellen van een racistisch muziekbestand kan gelijkgesteld worden met het verspreiden op een openbare plaats in de zin van artikel 444, lid 2 Sw.

•• Corr. Verviers 20 mei 1986, J.L. 1986, 684.

Er is geen lasterlijke aangifte bewezen wanneer het strafonderzoek zonder gevolg geklasseerd werd en de zaak vervolgens verjaard is.

 

Rechtsleer:

• ARNOU, P., Aanranding van de eer of de goede naam van personen. Overzicht van rechtspraak 1970-1992 Verzamelwerk In X., Om deze redenen. Liber Amicorum Armand Vandeplas , 49-90.

Laster en eerroof: Gemeenschappelijke elementen van laster en eerroof; Laster; Eerroof. Lasterlijke aangifte bij de overheid. Lasterlijke aantijgingen tegen een ondergeschikte. Belediging - wanbedrijf. Kwaadwillige ruchtbaarmaking. Belediging - overtreding. Deelneming. Vervolging: Klachtdelict; Persmisdrijf; Schorsing van de vordering. Immuniteit. Verjaring.

• F. Van Volsem, “Over laster en lasterlijke aangifte en de bewijslast van het waar of vals karakter van de aantijging of de aangifte”, RABG 2013, 1028-1034.

Franse term: 
Dénonciation calomnieuse
Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 15/07/2009 - 15:16
Laatst aangepast op: ma, 18/06/2018 - 14:35

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.