-A +A

Zachte heelmeesters maken stinkende wonden

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Sommige problemen kunnen niet met zachtheid opgelost worden
Halve maatregelen verergeren de kwaal en roeien haar niet uit

Wie niet kordaat handelt en een probleem oplost, wordt zelf "opgelost".
Men kan geen omelet maken zonder eieren te breken.
Zonder moeite of offers kan men niets bereiken
Om worst te eten moet je eerst gehakt maken
Men kan geen spek eten zonder het varken te slachten
Waar gehakt wordt, vallen spaanders;
Men macht niet al hebben, veel boters ende vette jonckwijfs
Een goede ruzie kan meer dan zinvol zijn
Oorlog en strijd is soms onvermijdelijk
Wie blijft onderhandelen en geloven eindigt als Chamberlain
Wie de puist niet uitduwt blijft met de etter zitten
Wie niet duft snijden vekankert vol met etterende zweren

Tot diep in de 19° eeuw werd de geneeskunde bedreven door enerzijds gediplomeerde artsen en anderzijds ongediplomeerde heelmeesters.die vooral isntonden voor de behandeling van wonden, breuken en gezwellen. Het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) vermeldt dat vanuit de officiële geneeskunst op hen werd neergekeken. .

Een niet verzorgde wonde gaat ontsteken en stinkt. De 'zachte' behandeling durft niet snijden, hij stelt geen pijnlijke of ingrijpende handelingen, maar op termijn veroorzaakt hij later juist méér pijn en leed.

"Het is van ouden tijt bevonden [= 'het is al heel lang bekend'] / Van sachte meesters vuyle wonden."

 

de term "heel" duidt In het Middelnederlands op gezond, ongeschonden, in goede staat, geheel, rein, oprecht.

Heel maken slaat aldus op de betrachting van een toestand van „heelheid‟.
Dit slaat dus niet alleen op gezond maken maar op het recht verschaffen met herstel van de eventuele schade, het oprecht spreken, waarheid spreken, recht verlenen.

"Heil" betekent  welzijn, redding, gelukkige uitkomst, behoud, geluk.
 

Commentaar: 

Il principe het meesterwerk van Machiavelli

De vorst (Italiaanse titel: Il principe; in het Nederlands ook vertaald als De heerser) is een werk van de Florentijn Niccolò Machiavelli, geschreven tussen 1513 en 1515 en verschenen in 1532

Dit meesterwerk wil raadgevingen geven aan vorsten over de wijze waarop ze de staat dienen te besturen. De voornaamste bezigheid van de vorst moest volgens hem het bemachtigen, consolideren en in stand houden van de maatschappelijke orde, vaak verkeerd begrepen als de macht van de vorst, om de macht.

Bij de uitoefening van de macht dient de vorst het doel van de macht voor ogen te houden, met name:

• het bewaren van de eenheid, orde, vrede van het land.
• voorspoed brengen aan de de bevolking. 

Machiavelli was op zoek naar een principe nuovo (nieuwe vorst) om de katholieke kerk en de macht van het Vaticaan te verdrijven en Italië te herenigen. Hij wijdde zijn leven aan het Italiaanse vaderland en wilde dat Italië opnieuw zo groot en machtig werd als het oude Rome. 

Hij pleiite voor nationale eenheid, wou burgeroorlogen vermijden en verzette zich tegen legers gesteund op huurlingen.

Vaak wordt ten onrechte verwezen naar de vreemdelingenhaat van Machiavelli ten aanzien van niet-Italianen. Deze haat is gericht tegen de "vreemde" overheersers in Italië en Florence, waarme hij voornamelijk zoniet uitsluitend de voortdurende bedreigingen van Spanje, het Heilig Roomse Rijk en Frankrijk, bedoelde.

Machiavelli wou in zijn werk Il principe de unviersele principes achterhalen waaraan elke vorst diende te voldoen.

De hoofdmoot van het boek wordt gekenmerkt door utilitarisme, met name het utilistisch denken: het doel heiligt de middelen. Dit staat ook wel bekend als consequentialistische ethiek. Dit is het tegenovergestelde van de deontologische ethiek, die naar de ethische aanvaardbaarheid van daden op zich kijkt. Centraal in Il Principe is het begrip Virtù, wat eerder op politieke daadkracht duidt dan op deugd.

Gezagsdragers worden door Machiavelli gemaand niet te soft te zijn en steeds het belang van de staat voor ogen te houden. Gesteld voor de keuze om geliefd te zijn of gevreesd, zou een machtshebber er steeds voor moeten kiezen om gevreesd te zijn, net zoals een advocaat vandaag beter gevreesd dan geliefd is. 

De unvisersele principes van Machiavelli waaraan elke vorst, lees machthebber moet voldoen:

1. Een vorstendom stichten
2. Het vorstendom bewaren
3. De krijgskunst machtig zijn
4 Wreed, gevreesd, geliefd en geroemd zijn
5. Niet gehaat en niet veracht worden
6  Edel schijnen
7. Sluw zijn als een vos en krachtig als een leeuw
8. Grote voorbeelden volgen

Toelichting

1. Een vorstendom stichten

De begrippen vorstendom, vorst, vernietiging, wreedheid , dienen veel breder gelezen dan de gebruikelijke betekenis van deze woorden. Deze begrippen staan evenzeer voor machtsdragers, parlementen (in de oude betekenis van het woord en dus zowel wetgever, rechter als minister) wijsheid met kracht en realiteitszin ("De Wrede" of "De Vroede", de wijze beslistheid zonder aarzeling. Elke nieuwe regel vernietigt een vorige of heft deze op. Elke schepping wordt voorafgegaan door een vernietiging (Shiva). 

Vorsten (lees zij die de macht uitoefenen) komen en gaan, omdat het volk steeds hoopt dat nieuwe machtshebbers het anders en beter zullen doen en dus voor vernieuwing kiezen (vergelijk de verkiezingen overal ter wereld vandaag).

In werkelijkheid gaat het volk met elke machtswijziging erop achteruit (hedendaagse voorbeelden: Rusland, Polen (tijdens en na de tweede wereldoorlog), Italië, Congo, zovele staten in Afrika, Azië, miden en Zuid-Amerika).

De nieuwe gezagsdrager heeft zij die profiteerden van de macht van de vorige machthebber tot vijand en zij die thans kunnen profiteren door het nieuwe gezag, zijn volgens Machiavelli slechts lauwe verdedigers van deze macht. Elke nieuwe machtshebber dient daarom zijn macht te consolideren. Zij die de macht omver willen gooien gebruiken de term "vrijheid" als voorwendsel. De nieuwe politiek die de machtshebber uitvoert, brengt wreedheid, onrechtvaardigheid en ongemak mee.

2. Het vorstendom bewaren

Het bewaren van het vorstendom impliceert het vernietigen van de structuren die de vroegere machtshebbers in stand hielden (vb. bij de oprichting van België, uitsluiting van het Koningshuis van Oranje van de troonopvolging; totaal verbod van NAZI symboliek na de oprichting van de BRD; de diabolisering van de medegoden van Jahweh, de graangod bij de geboorte van het monotheïstisch judaïsme..).

Om het vorstendom (de machtsstructuur) dienen de machtshebbers de staat beleidvol in evenwicht te houden. Het is echter onmogelijk om iedereen tevreden te stellen. Verzwak de machtigen, ondersteun de minder machtigen zonder hen sterk te laten worden en laat geen machtige vreemdelingen (lees vreemde staten) potentiële  invloed krijgen (hedendaags voorbeeld:invloeden V.S. in de wereld en vroeger de USSR) .

Behou de zeden en gewoonten. Militaire machtsuitoefening is schadelijk en mag doch moet gebruikt worden wanneer er geen andere opties zijn.

Handel onmiddellijk zonder uitstel.

Hij die toelaat dat een ander machtig wordt, gaat zelf te gronde.

De vorst moet een bevoorrechte klasse rond zich scharen. Omdat ze de verantwoording op zich nemen en zich blootstellen aan gevaar, genieten ze van voordelen. Daarom voelen ze zich verplicht tegenover de vorst. Vorsten hebben meer trouw en nut gevonden bij hen die in de aanvang van hun regering verdacht waren, dan bij hen, die in het begin hun vertrouwen bezaten. Win daarom hen die tevreden waren met de vorige regering voor je en hou hen die zich aan je zijde schaarden in het oog. Alle wapens moeten in handen blijven van de eigen soldaten.

Een vorst moet zich laten omringen met een aantal wijze raadgevers. Hij wint raad in over het onderwerp dat hij wil en op het moment dat hij wil. De raadslieden worden aangemoedigd om vrijmoedig de waarheid te zeggen. Buiten zijn raadgevers moet de vorst niemand raadplegen. Het beschermt de vorst tegen de pest van de vleiers waarvan de hoven vol zijn. Ministers moeten tegen hun taak opwassen zijn en hun heer trouw blijven. Ze mogen niet meer aan zichzelf denken; ze moeten alles vanuit het staatsbelang bekijken. De eer en rijkdom van een minister mag hem niet naar nog meer doen streven.

Machiavelli gelooft niet in de strategie van verdeel en heers. Hij is niet van mening dat van verdeeldheid enig nut te verwachten zou zijn. Een krachtige vorst zal verdeeldheid in zijn gebieden niet dulden; het geeft blijk van zwakheid. In tijd van vrede kunnen onderdanen gemakkelijker beheerst worden; in oorlogstijd echter treedt het bedrieglijke karakter ervan aan de dag. Dan speelt de vijand de interne verdeeldheid uit tegen de vorst.

3. De krijgskunst machtig zijn

De begrippen krijgskunst, leger, strijd en oorlog zijn breder dan de gebruikelijke betekenis van het woord. Elke politicus voert een voortdurende strijd en bedrijft vele "oorlogen"

De vorst moet geheel zijn denken richten op de krijgskunst. De krijgskunst is machtig: door haar kan de vorst zich handhaven, terwijl velen zich door haar uit het particuliere leven tot heerser weten te verheffen. Zelfs in vredestijd moet hij voortdurend aan oorlog denken. Een vorst die geoefend is in de wapenkunde, wordt geacht door zijn troepen en kan op hen vertrouwen. Zijn lichaam moet gehard worden tegen ongemak en vermoeienis.

De vorst moet over voldoende mannen en geld beschikken. De soldaten van het eigen leger zijn in trouw en moed niet te overtreffen. Om een groot aantal soldaten in bedwang te houden, zal de vorst zich niet om de roep van wreedheid moeten bekommeren. Een leger kan slechts op die wijze eensgezind en tot de krijg bereid worden gehouden.

Hannibal wordt bewonderd voor zijn grote daden, maar het is zijn onmenselijke wreedheid die deze roemrijke verrichtingen mogelijk gemaakt heeft. Scipio Africanus was een voortreffelijk man, maar omwille van zijn te grote zachtmoedigheid werd hem verweten de militaire discipline te bederven.

Om zich te verdedigen tegen zowel binnenlandse als buitenlandse vijanden begint Machiavelli met twee principes, maar dat wordt onmiddellijk herleid tot één principe: een goed leger. De twee voornaamste grondslagen waarop staten berusten zijn goede wetten en goede wapenen. Waar voldoende krijgsmacht aanwezig is, bestaan ook goede wetten. Om zich te beschermen tegen buitenlandse gevaren, verdedigt hij zich het best met een goed leger en met goede vrienden. Wanneer hij een goed leger heeft, zal hij altijd goede vrienden bezitten.

Huurlingen zijn in de regel gevaarlijk en van weinig nut. Die troepen zijn nooit eensgezind, munten uit door heerszucht en gebrek aan discipline, zijn spoedig ontrouw en gedragen zich laf tegenover de vijand. Dat krijgsvolkeren trekt slechts in de oorlog ter wille van een loon dat niet voldoende is om hen voor u te doen sterven. Zodra de krijg ontbrandt, maken zij zich uit de voeten. Gehuurd krijgsvolk deugt niet. Gehuurde troepen brengen slechts nadeel en schade.

Vreemde hulptroepen zijn nog gevaarlijker dan huurtroepen. Dan kun je immers zeker zijn van je ondergang. Hulptroepen kunnen nuttig zijn voor hem die ze zendt, maar zij zijn bijna altijd funest voor de vorst naar wie ze gezonden worden. Overwinnen zij, dan is hij hun gevangene. Een kundig vorst zal daarom altijd vermijden zich van dergelijke troepen te bedienen.

Machiaveli concludeert dat een staat die geen eigen troepen bezit, niet veilig is; zij hangt geheel af van de fortuin en mist de kracht om zich in tijden van tegenspoed te verdedigen. Het was dan ook de mening van wijze mannen dat niets zo zwak en wankel is als de roem van een macht, die niet op eigen kracht rust. De vorst moet slechts bouwen op wat van hem en niet van anderen afhangt. Slechts die verdediging is dan ook goed en duurzaam die op eigen moed en kracht rust.

4 Wreed, gevreesd, geliefd en geroemd zijn

Wreedheid dient veel breder begrepen dan de gewone betekenis van dit woord, maar als wijze beslistheid zonder aarzeling met de wetenschap dat elke keuze pijn doet.Het begrip dient samengelezen met de vereiste van geliefdheid. Heden ten dage staat dit begrip ook voor besparingen, belastingen, begrotingen...

Goed aangewende wreedheden zijn daden die ineens, uit noodzakelijkheid om de heerschappij te vestigen, worden verricht. Alle wreedheden moeten ineens geschieden opdat zij als totaal minder krenken. Dan kan de vorst de mensen geruststellen en door weldaden voor zich winnen. De weldaden moeten echter mondjesmaat worden uitgedeeld. Een vorst moet zowel bemind als gevreesd worden, maar indien men tussen beide moet kiezen, is het beter gevreesd dan bemind te worden (vergelijk: een goede advocaat wordt gevreesd en niet bemind).

Al wint de vorst de liefde van het volk niet, hij moet erop bedacht zijn zich zodanig te doen vrezen dat hij toch niet door hen gehaat wordt. Want gevreesd en niet gehaat worden is zeer wel met elkaar te verenigen.

Iedere vorst, hoe sterk zijn legermacht ook moge zijn, heeft de gunst en medewerking van de bewoners nodig. Het is noodzakelijk dat de vorst het volk tot vriend heeft. De vorst moet trachten de volksgunst te winnen. Dit zal hem niet moeilijk vallen omdat het volk zich graag onder zijn bescherming stelt. Een vorst die op de volksgunst kan rekenen, heeft weinig te vrezen van samenzweringen.

Laat harde maatregelen door anderen uitvoeren, maar deel de weldaden zelf uit. De vorst kan het volk op verschillende wijzen voor zich winnen. In deze materie bestaan er geen vaste regels. Wees vrijgevig in het openbaar zodat iedereen het goed kan zien. Anders houdt men je voor gierig. Spreid veel pracht en praal ten toon, houd feesten en schouwspelen zonder het volk zware belastingen op te leggen.

Grote spaarzaamheid is een van de zekerste grondslagen van de heerschappij. Onderdanen moeten vreedzaam hun beroep, hetzij handel, landbouw of een ander bedrijf, kunnen uitoefenen. Wie zijn land grotere welvaart brengt, moet worden beloond.

Een vorst moet een open oog hebben voor voortreffelijke daden; hij moet voortreffelijke mannen onderdak verlenen en zij die uitmunten in een kunst, eren.

Om zijn onderdanen verenigd en in trouw gebonden te houden, moet een vorst zich om de schande die nu eenmaal altijd aan wreedheid verbonden is, niet al te zeer bekommeren. Door het laten uitvoeren van enkele gevoelige straffen zal hij toch veelal veel menslievender zijn dan zij die uit overmaat van zachtmoedigheid wanordelijkheden, waaruit doodslag en plundering ontstaan, toelaten.

5. Niet gehaat en niet veracht worden

Voor niets moet een vorst zo beducht zijn als voor de haat en verachting van zijn onderdanen. Een vorst moet alles vermijden wat hem gehaat of veracht zou kunnen maken.

Indien het volk hem haat, moet hij voor alles en iedereen beducht zijn. Het is onmogelijk dat zij die de wreedheid verkeerd gebruiken, zich staande kunnen houden. Moorden moeten geschieden met voldoende grond en rechtvaardiging. De vorst mag zich niet vergrijpen aan de vrouwen van de onderdanen, ze mogen niet vrezen voor roverij van hun eigendommen. Belastingen mogen de economie niet afremmen.

Agathocles van Sicilië liet alle senatoren en de rijkste ingezetenen vermoorden om koning van Syracuse te worden. Op deze wijze wordt wel macht, maar geen roem verkregen. Zijn onmenselijke wreedheden laten niet toe dat hij onder de werkelijk groten wordt gerangschikt. De wees Oliverotto da Fermo liet zijn oom en de voornaamsten van Fermo afmaken. Een schandelijke daad.

Veracht wordt de vorst wanneer hij veranderlijk, wisselvallig, besluiteloos, lichtzinnig, zorgeloos, verwijfd en laf is. Het volk zal de vorst niet achten, wanneer hij van lage afkomst is of handelingen stelt die weinig overeenstemmen met de vorstelijke waardigheid. Een vorst moet grootheid, sterkte van geest, ernst en kracht tonen. Zijn beslissingen moeten onherroepelijk zijn.

Een vorstendom bestaat uit de groten des lands, de soldaten en het volk. Een vorst moet de groten ontzien en mag zich bij het volk niet gehaat maken. Maar het is uitermate moeilijk tegelijkertijd de drie partijen tevreden te stellen. Als het onvermijdelijk is door een partij gehaat te worden, mag dat tenminste niet door de machtigste geschieden. Vroeger bouwden vorsten daarom liever op de soldaten dan op het volk. Tegenwoordig echter is het voor de vorst noodzakelijker het volk meer dan de soldaten te vriend te houden. De machtsverhouding is nu omgekeerd.

6 Edel schijnen

Van een vorst wordt verwacht dat hij vriendelijk, minzaam, menslievend, zachtmoedig, edelmoedig, kuis en waardig is. Het volk wil zo'n edel beeld van zijn vorst hebben en de vorst moet zich inspannen om die schijn op te houden. Je kunt van een vorst echter niet verwachten dat hij alleen maar deugden heeft.

Hij moet zich maar overgeven aan de ondeugden die zijn troon niet in gevaar brengen (vb. de Kennedy's). Hij moet wel oppassen voor de ondeugden die hem zijn troon kunnen kosten (vb. Bill Clinton).

Het is nu voor een vorst niet noodzakelijk dat hij al de door ons aangeduide eigenschappen bezit, maar wel dat hij ze schijnt te bezitten. Ik verstout mij zelfs te beweren dat zulke eigenschappen nadelig zijn indien de vorst ze werkelijk bezit en altijd in de praktijk brengt.

Het is dan ook veel nuttiger indien de vorst die eigenschappen schijnt te bezitten. Het is veel beter medelijdend, trouw, menselijk, eerlijk en godsdienstig te schijnen dan het werkelijk te zijn.

Men moet geest en gemoed zo ontwikkelen dat onder het mom der genoemde eigenschappen desgewenst het tegendeel ervan in praktijk kan worden gebracht. Duidelijk moet het zijn dat een vorst niet alles wat de mensen goed en deugdzaam noemen in acht kan nemen.

Om de staat in stand te houden is hij immers vaak gedwongen tegen barmhartigheid, menselijkheid en godsvrucht te handelen. Daarom moet hij een geest hebben die zich wenden kan naar de winden der fortuin en de wisselvalligheid der dingen.

Hij moet het goede doen wanneer hem dit mogelijk is, maar indien de noodzaak hem daartoe dwingt, niet aarzelen tot het kwade zijn toevlucht te nemen. De vorst dus moet er ten zeerste op bedacht zijn dat aan zijn mond geen woord dat niet vervuld is van de vijf genoemde deugden, ontsnapt. Als men hem ziet en hoort, moet hij dan ook een en al minzaamheid, trouw, eerlijkheid, menslievendheid en godsvrucht schijnen. Vooral de schijn van godsdienstigheid is in dit verband buitengewoon noodzakelijk.

De mensen oordelen in het algemeen meer met de ogen dan met een van de andere zintuigen. Ieder ziet wat gij schijnt te zijn, maar weinigen bemerken hoe gij in werkelijkheid zijt. Deze weinigen nu wagen niet zich te verzetten tegen de mening van de velen die steunen op de macht van de staat en op hun beurt door hem gesteund worden.

Ook breke hij zich niet het hoofd over die ondeugden, zonder welke een staat nu eenmaal niet in stand kan worden gehouden. Daarbij is dan nog in het oog te houden dat er daden zijn die goed en moedig lijken, maar toch de ondergang van de vorst ten gevolge hebben, terwijl andere handelingen die misdadig schijnen, zijn veiligheid en geluk verzekeren.

7. Sluw zijn als een vos en krachtig als een leeuw

De vorst moet beschikken over de sluwheid van de vos en de kracht van de leeuw. Daar de vorst met het beest in de mens vertrouwd moet zijn, moet hij zich vos en leeuw ten voorbeeld stellen. De leeuw kan de vallen niet ontgaan; de vos kan zich niet tegen de wolven verdedigen.

Men moet dus vos worden om de vallen te leren kennen en leeuw om de wolven schrik aan te jagen. Zij die slechts de leeuw willen nabootsen, verstaan hun zaak niet.

Voor een vos is woordbreuk geen probleem. Een verstandig vorst kan, noch mag zijn woord houden als dit voor hem te nadelig zou worden. Hij die het best voor vos speelt, slaagt ook het best. Noodzakelijk is het evenwel de vossenaard goed te kunnen kleuren en meesterlijk te kunnen nabootsen en verbergen.

Een vos weet zijn allianties goed te kiezen. Als je een prooi van de overwinnaar dreigt te worden, is meevechten altijd nuttiger dan neutraal te blijven. Wie openlijk aan een krijg deelneemt, heeft altijd een bondgenoot. Als je de overwinnaar niet hoeft te vrezen, is het wijzer geen kleur te bekennen.

Een vorst roept echter nooit de hulp van een machtiger bondgenoot in om een derde te beoorlogen. Als hij overwint, bevindt hij zich in hun macht. Geen regeerder moge zich inbeelden dat er in partij kiezen zekerheid kan bestaan. Hij moet gedurig rekenen met de wisselvalligheid van alle dingen. Je kunt nooit een moeilijkheid ontvluchten zonder een andere op je weg te ontmoeten. Kies de minst gevaarlijke oplossing.

8. Grote voorbeelden volgen

Een verstandig man moet steeds de weg der grote mannen volgen, zoals Mozes, Cyrus de Grote, Romulus, Theseus, Alexander de Grote, Hannibal en Julius Caesar. Zij hebben grote daden verricht, rijken gesticht, orde geschapen en hun vaderland beroemd gemaakt. Die mannen moeten wij bewonderen. Alles draait om uitblinkende daden, roemrijke ondernemingen, grote en uitmuntende mannen.

Machiavelli voert Cesare Borgia op als de ideale vorst. Er is geen beter voorbeeld voor een vorst dan Cesare Borgia. Ik zou niet weten wat ik op hem zou moeten aanmerken. Machiavelli noemt hem een verstandig, beleidvol en moedig man die de Italiaanse regio van de Romagna veroverde, een krachtig bestuur invoerde, het tot eenheid, vrede en trouw bracht en Toscane aanviel.

Cesare Borgia

Hij wilde niet langer militair afhankelijk zijn van Frankrijk en richtte zich eigen troepen op. Cesare Borgia was de zoon van paus Alexander VI de Borgo. Dankzij de pauselijke steun kon hij het zo ver schoppen. Het was een meedogenloze tiran die er niet voor terugschrok om in de veroverde steden de vorstelijke geslachten te verdelgen, in het Vaticaan zijn rivalen om te brengen en zijn eigen beul Ramiro de Lorca terecht te stellen om het volk te kalmeren. Toen de paus stierf in 1503, was het afgelopen met Cesare Borgia (de geschiedenis wordt steeds geschreven door de overwinnaars en was voor hem en zijn familie ongenadig).

De heerser in een nieuw vorstendom die het nodig oordeelt zich tegen vijanden te beveiligen, vrienden te verwerven, door geweld of list te overwinnen, zich door zijn volk te doen beminnen en vrezen, zich door zijn krijgslieden te laten volgen en eerbiedigen, hen te vernietigen die hem kunnen of noodzakelijkerwijs zouden moeten benadelen, de oude instellingen te vernieuwen, streng en dankbaar, grootmoedig en vrijgevig zijn, ontrouw krijgsvolk te vernietigen en nieuw aan zich te verbinden, de vriendschap van koningen en vorsten te verwerven, zo dat zij u liever als bondgenoot dan als vijand hebben, kan geen beter voorbeeld vinden dan de handelingen van de Hertog Cesare Borgia.

Realpolitik

Realpolitik is een wijze van politiek bedrijven waarbij op een nuchtere manier de kosten en de baten van een bepaald beleid worden bekeken. Ideologie, politiek-filosofische overwegingen of ethiek worden achterwege gelaten. Realpolitik is dan ook een vorm van realisme. Het wordt over het algemeen gebruikt in een pejoratieve betekenis. Politieke principes achterwege laten en enkel bestuurlijke overwegingen maken wordt vaak ook omschreven als machiavellisme. 

Alles moet het landsbelang dienen. Er is traditioneel volgens deze ideologie geen ruimte voor ethische of morele overwegingen wanneer politieke beslissingen genomen dienen te worden. De politicus in kwestie dient zodanig te werk te gaan, dat alle omringende landen vrienden zijn of in toom worden gehouden. De relatie van de buurlanden onderling is slechter dan de relatie tussen het land van de politicus in kwestie en de buurlanden. Dit was een werkwijze die Otto von Bismarck uitzonderlijk goed beheerste.

Een grote kritiek op de huidige heersende politieke klasse is dat er te veel aan realpolitik wordt gedaan en ideologie begraven is. De grote ideologische discussies zoals men die kende in onder andere het Verenigd Koninkrijk met Margaret Thatcher in de jaren '80 of in België met Guy Verhofstadt in de jaren '80 en '90 zijn voorbij. Dossierkennis en strategisch machtsdenken hebben politieke en ethische principes vervangen.

bronnen vrij naar Wikipedia

Nuttige tips: 

Nederlandse vertalingen van Il Principe 

Il Principe online lezen in het Italiaans

Recente Nederlandse vertalingen:

Niccolò Machiavelli, De heerser, vertaald door Frans van Dooren. Amsterdam, Polak & Van Gennep, 1975 (vele herdrukken).
Niccolò Machiavelli, ''Discorsi. Gedachten over Staat en Politiek'. Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Paul van Heck. Amsterdam, Ambo, 1997 (5e dr. 2007)).
Niccolò Machiavelli, "Il Principe en andere politieke geschriften". Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Paul van Heck. Amsterdam, Ambo, 2006 (5e dr. 2009).
Niccolò Machiavelli, De heerser (geïllustreerde editie), Nederlandse vertaling van Gert-Jan Kramer en Chris Mouwen. Kerkdriel: Librero, 2007. ISBN 978-90-5764-867-04
Niccolò Machiavelli,"Toneel en verhalend proza. Mandragola, Clizia, Belfagor". Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door Paul van Heck. Leiden, Primavera Pers, 2010.

Bibliografie

  • Maurizio Viroli, Il Sorriso di Niccolò: Storia di Machiavelli
  • Steven Kreis, Niccolo Machiavelli, 1469-1527, Lectures on Early Modern European History/historyguide.org.
  • Cary Nederman, Niccolò MachiavelliStanford Encyclopedia of Philosophy, 2005.
  • Miles J. Unger, Machiavelli. A Biography, Simon&Schuster, 513 blz, 2011
  • Niccolò Capponi, An Unlikely Prince. The Life and Times of Machiavelli, Da Capo Press, 2010
  • John M. Najemy (ed.), Cambridge Companion to Machiavelli, Cambridge University Press
  • Paul Oppenheimer, Machiavelli: A Life beyond Ideology, Continuum, 2011

 

Niccolò Machiavelli in de hedendaagse cultuur

Literatuur

Hij speelt een grote rol in de boeken van Michael Scott in de reeks van de onsterfelijke Nicolas Flamel. Hij is daarin het onsterfelijke hoofd van de Assemblé Nationale. In het begin van de reeks dient hij de duistere Alouden, maar later gaat hij twijfelen over zijn rol.

Video

- Documentaire "Machiavelli of Hoe de wereld haar onschuld verloor", Hans Keller 1975

 

 

 

 

Gerelateerd
0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: do, 06/11/2014 - 15:48
Laatst aangepast op: vr, 07/11/2014 - 00:48

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.