-A +A

Verantwoordelijkheden en rechtsgevolgen van de handelingen gesteld door een curator van de onbeheerde nalatenschap

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

De taak van de curator van de onbeheerde nalatenschap begint met deze omschreven in artikel 813, 1e lid, B.W., inhoudende opstelling van een staat van de nalatenschap door een boedelbeschrijving te doen vaststellen.

Krachtens het 2de lid beheert de curator de nalatenschap en zijn de bepalingen van de afdelingen III van hoofdstuk IV betreffende de te gelde making van het actief en de betaling van het passief door de onder voorrecht van boedelbeschrijving aanvaarden de erfgenamen, van toepassing op de afdeling IV met als opschrift “onbeheerde nalatenschappen”.

Hieruit volgt dat de nalatenschap, en in het bijzonder de erfgenamen die de nalatenschappen alsnog aanvaarden, gebonden zijn door de handelingen die de curator wettig heeft verricht.

Wanneer de curator een aanbod tot verkoop van een welbepaald goed heeft geformuleerd tegen een welbepaalde prijs is dit bindend voor de nalatenschap waarvoor de curator als vertegenwoordiger optrad, gedurende de in het aanbod gepreciseerde termijn, of bij gebreke daarvan, gedurende een redelijke termijn.

De omstandigheid dat de opdracht van de curator nadien werd beëindigd, heeft niet tot gevolgd dat een door hem namens de nalatenschap rechtsgeldig geformuleerd aanbod vervalt.

Op grond van de artikelen 1101, 1108 en 1134 B.W. volstaat in beginsel de aanvaarding van het aanbod door de bestemmeling ervan om de overeenkomst tot stand te brengen.

Zijn partijen of hun vertegenwoordigers in de tijd of in de ruimte van elkaar verwijderd, dan wordt de overeenkomst geacht tot stand te komen op het tijdstip en de plaats waarop de aanbieder van de aanvaarding door de wederpartij kennis neemt of daarvan redelijkerwijze kennis had kunnen nemen.

De omstandigheid dat de contractpartij die het aanbod van de curator aanvaardt, die aanvaarding verkeerdelijk richt aan de niet langer bevoegde curator, belet niet dat er een overeenkomst tot stand komt met de nalatenschap indien de personen die de nalatenschap op dat moment vertegenwoordigen van de aanvaarding kennis hebben genomen of hiervan redelijkerwijs kennis konden nemen.

 

Rechtspraak:

• Cassatie, 14.05.2011, RABG 2012/5, pagina 321.

Rechtsleer:

• M. Govaerts, de aanstelling en de taken van de curator van de onbeheerde nalatenschap, RABG 2012/5, pagina 324.
 

Rechtspraak: 

Hof van Beroep te Gent, 11e Kamer – 28 mei 2015, RW 2016-2017, 1311

Samenvatting:

De curator, die als zodanig de hoedanigheid mist om een pauliaanse vordering in de zin van art. 788 BW in te stellen, op basis van het algemene rechtsbeginsel fraus omnia corrumpit kan de niet-tegenwerpbaarheid een door een verwerping van de nalatenschap door een erfgenaam, vorderen.

Tekst arrest

B. t/ Onbeheerde nalatenschap D.

...

I. Relevante feitelijke en procedurele elementen

1. Maria B. was gehuwd met Remi D. onder een bij huwelijkscontract bedongen stelsel tot scheiding van goederen. Zij hebben vier zonen: Tom, Aloïs, Paul en Frank D.

Remi D. is overleden op 7 april 2006. Alle erfgerechtigden, in de eerste plaats zijn weduwe en vier kinderen, hebben zijn nalatenschap verworpen.

2. Met een notariële schenkingsakte van 6 april 2006 en zodoende daags vóór zijn overlijden heeft Remi D. aan Maria B. de gezinswoning te Dendermonde geschonken.

Met notariële akte van 26 oktober 2006 heeft Maria B. deze woning verkocht aan een (aangetrouwd) familielid en diens vennootschap tegen de prijs van 150.000 euro.

3. Bij vonnis van 9 juni 2009 is, op verzoek van de Belgische Staat als belastingschuldeiser, advocaat K. aangewezen als curator over de onbeheerde nalatenschap van Remi D.

Tijdens de werkzaamheden stelt de curator vast dat de nalatenschap in essentie enkel nog vervuilde gronden bevat, waarvan de saneringskosten de verkoopwaarde (ruimschoots) overtreffen. Het enige waardevolle vermogenselement van Remi D. was de daags vóór zijn overlijden geschonken woning.

Op grond van deze gegevens heeft de curator op 22 juni 2011 klacht met burgerlijke partijstelling neergelegd in handen van de onderzoeksrechter te Dendermonde, en dit tegen Maria B. en de vier zonen wegens het volgens de curator bedrieglijk gecreëerde onvermogen. Bij beschikking van 4 mei 2012 beslist de raadkamer te Dendermonde tot de buitenvervolgingstelling.

4. Bij vonnis van 31 maart 2011 beslist de Rechtbank van Eerste Aanleg te Dendermonde (...) op eenzijdig verzoekschrift van de curator (1) dat de nalatenschap van Remi D. geen onbeheerde nalatenschap in de zin van art. 811 BW uitmaakt en (2) dat Maria B. als erfgenaam gehouden is tot betaling van de kosten- en ereloonstaat van de curator ten bedrage van 519 euro.

5. Bij dagvaarding van 29 april 2011 aan de curator stelt Maria B. derdenverzet in.

II. Beroepen vonnis

Bij vonnis van 28 februari 2013 (...) wijst de Rechtbank van Eerste Aanleg te Dendermonde het derdenverzet af als ontvankelijk maar ongegrond, om zodoende het bestreden vonnis van 31 maart 2011 te handhaven.

...

III. Hoger beroep

1. Bij verzoekschrift van 10 april 2013 stelt Maria B. hoger beroep in tegen voormeld vonnis van 28 februari 2013. Zij beoogt daarbij, met hervorming van het beroepen vonnis, de inwilliging van haar oorspronkelijke derdenverzet (ten gronde) en zodoende de intrekking van het bestreden vonnis van 31 maart 2011.

...

2. De curator neemt conclusie tot afwijzing van het hoger beroep (...).

...

IV. Beoordeling

1. Het tijdig en regelmatig ingestelde hoger beroep is ontvankelijk.

Ten gronde kan het geenszins slagen.

2. Met de eerste rechter is ook het hof van oordeel dat:

– Maria B., in samenspraak met Remi D. en de vier zonen, manifest te kwader trouw en bedrieglijk handelde door kort vóór het overlijden van Remi D. het enige waardevolle vermogenselement (door middel van een schenking) uit zijn (alsdan toekomstige) nalatenschap te lichten, zodat die nalatenschap in essentie enkel nog vervuilde gronden bevat, waarvan de saneringskosten de verkoopwaarde (ruimschoots) overtreffen;

– Maria B. op die manier, samen met anderen, een kunstmatig onbeheerde nalatenschap heeft gecreëerd, met alle gevolgen van dien, zodat (1) schuldeisers, zoals de Belgische Staat als belastingschuldeiser, voor schut werden gezet en (2) een curator over de kunstmatig onbeheerde nalatenschap van Remi D. is aangewezen;

– Maria B. zich daarbij niet kan verschuilen achter een beweerde onwetendheid en een gebeurlijke verwarring aan haar zijde;

– een en ander zich met kennis van zaken afspeelde nadat Remi D. sinds begin 2006 ernstig ziek is geworden en problemen met de vervuilde gronden waren gerezen, terwijl zijn overlijden op 7 april 2006 mogelijk (enigzins toevallig) “plots” na de litigieuze schenking van 6 april 2006 is tussengekomen;

– de curator, die als zodanig de hoedanigheid mist om een pauliaanse vordering in de zin van art. 788 BW in te stellen, op basis van het algemene rechtsbeginsel fraus omnia corrumpit terecht de niet-tegenwerpbaarheid van de door Maria B. (door middel van een verklaring ter griffie op 26 juli 2006) gemaakte erfkeuze tot verwerping van de nalatenschap van Remi D. nastreeft;

– de door Maria B. gemaakte erfkeuze tot verwerping van de nalatenschap van Remi D. derhalve niet tegenwerpbaar is aan de curator;

– de curator bijgevolg de kosten- en ereloonstaat ten bedrage van 519 euro ten laste van Maria B. kan verhalen;

– de inwilliging van die vordering niet wordt verhinderd door voormelde beschikking tot buitenvervolgingstelling van 4 mei 2012 van de raadkamer te Dendermonde, waaraan al zodanig geen gezag van gewijsde kleeft ten aanzien van onderhavige burgerlijke procedure.

...

Gerelateerd
0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: di, 10/04/2012 - 16:39
Laatst aangepast op: di, 09/05/2017 - 11:19

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.