-A +A

Rechtszekerheidsbeginsel regels van behoorlijk bestuur en legaliteitsbeginsel

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

De algemene beginselen van behoorlijk bestuur sluiten het recht op rechtszekerheid in. Dit houdt onder meer in dat de burger moet kunnen vertrouwen op de openbare diensten en erop moet kunnen rekenen dat zij regels in acht nemen en een standvastig beleid volgen dat de burger niet anders kan opvatten.

Het recht op rechtszekerheid kan echter door de burger niet worden ingeroepen indien dat beginsel leidt tot een beleid dat tegen de wettelijke bepalingen ingaat.

Wanneer het bestuur de onwettigheid opwerpt van een besluit waarop de rechtzoekende zich baseert tot staving van de door hem ingeroepen rechtszekerheid, moet de rechter nagaan in welke mate dit besluit redelijke verwachtingen heeft gecreëerd. De wettigheid van het betrokken besluit moet hij hierbij in zijn beoordeling betrekken.

Het recht is instrument van mens en maatschappij. Dit impliceert dat het niet alleen afhankelijk is van plaats en tijdstip, maar zelfs ook van perceptie. Meer zelfs aanleiding kan geven tot verschillende interpretaties, tegenstrijdige opvattingen of toepassingen en lacunes.

Het recht is vervat in verdragen, wetten, rechtspraak, rechtsleer en zelfs ongeschreven gewoonten, gebruiken en algemene rechtsbeginselen.

Daarrnaast wordt het recht getoest aan idelaen. Idealen die weliswaar nooit volledig kunnen bereikt worden door de menselijke beperkingen. Eén ervan is rechtszekerheidsbeginsel.

Dit beginsel behelst:

• dat de burger in elke situatie het recht kan kennen dat op zijn zaak of handelen toepasselijk is
• dat hij het vertrouwen kan hebben in medeburger of overheid dat dit recht zal gerespecteerd worden en bij gebreke hieraan door de rechterlijke macht kan afgedwongen worden
• dat hij in alle redelijkheid door de toegankelijke kennis van het recht de uitspraak van de rechter kan voorspellen

De rechtszekerheid is inherent aan de rule of law en staat tegenover rechtsonzekerheid of willekeur.

Rechtsleer: 

Bart Van Den Bergh, Recht zoekt zekerheid, RW 2010-2011, 346.
NOOT – Beginselen van behoorlijk bestuur: eindelijk grondwettelijke waarde? Werner Vandenbruwaene, RW 2010-2011, 1092

Rechtspraak: 

• Cass. 01/03/2010, RW 2010-2011, 1092

Samenvatting: 

Het recht op rechtszekerheid kan principieel door de burger niet worden ingeroepen contra legem. Het legaliteitsbeginsel als uitgedrukt in art. 159 GW heeft een relatieve waarde, en impliceert dat er een afweging gemaakt moet worden ten aanzien van andere toepasselijke beginselen, waaronder het beginsel van rechtszekerheid en het vertrouwensbeginsel. De werking van algemene beginselen van behoorlijk bestuur is niet beperkt tot loutere aanvulling.

• Cass. 10/03/2016, A.R. F.14.0105.juridat

samenvatting

De algemene beginselen van behoorlijk bestuur, welke bindend zijn voor de belastingadministratie, omvatten het recht op rechtszekerheid, dat inhoudt dat de burger moet kunnen vertrouwen op wat hij niet anders kan opvatten dan als een vaste gedrags- of beleidsregel van de overheid, zodat de door de overheid opgewekte gerechtvaardigde verwachtingen van de burger in de regel moeten worden gehonoreerd; het recht op rechtszekerheid van een individuele belastingplichtige is evenwel geen onbeperkt recht en moet onder omstandigheden wijken voor het legaliteitsbeginsel dat de rechtszekerheid en gelijkheid verzekert ten bate van alle belastingplichtigen: de verwachtingen van de burger mogen niet gegrond zijn op een onwettige praktijk en het recht op rechtszekerheid kan aldus niet worden ingeroepen indien dit leidt tot een beleid dat tegen de wettelijke bepalingen ingaat (1). (1) Zie Cass. 20 november 2006, AR F.05.0059.F, AC 2006 nr. 578; Cass. 30 mei 2008, AR F.06.0083.F, AC 2008, nr. 334; Cass. 11 februari 2011, AR F.09.0161.N, AC 2011, nr. 123.

Tekst arrest
Nr. F.14.0105.N
1. A. B.,
2. N. V.,
eisers,

tegen
BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Financiën, met kabinet te 1000 Brussel, Wetstraat 12,
verweerder,

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen van 25 juni 2013.

II. CASSATIEMIDDELEN

De eisers voeren in hun verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, drie middelen aan.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

Eerste middel

1. De eisers voerden in hun syntheseconclusie voor de appelrechters aan dat:
- de realiteit van de bedreigingen en het causaal verband met het dossier World Online International vaststaat, onder meer op grond van het strafdossier gekend onder notitienummer DE11.99.30/05 en OR nummer 127/05 in handen van onderzoeksrechter De Breuker te Dendermonde;
- het strafdossier ondertussen is afgerond en de in verdenking gestelde personen doorverwezen zijn naar de correctionele rechtbank door een recente beslissing van de raadkamer;
- op grond van het aan de eiseres toegekend inzagerecht thans reeds kan gesteld worden dat de inverdenkinggestelden toegaven dat zij optraden uit rancune in-gevolge de zaak World Online International.

2. Door te oordelen dat er geen objectief bewijs voorligt van bedreigingen uit-gaande van ontevreden aandeelhouders of van een inbraak, die van die aard zou-den geweest zijn dat zij een onmiddellijk en ernstig kwaad voor de eiseres of haar familie doen vrezen en vast te stellen dat de eisers weliswaar een kopie voorleggen van door hen ingediende strafklachten, doch geen strafdossier of gegevens omtrent het aan de klachten gegeven gevolg voorbrengen, zodat er geen enkel be-wijs voorligt van de onmogelijkheid voor Kalexer bvba om zonder deze kosten verder als managementvennootschap te functioneren, geven de appelrechters van voormelde conclusie geen uitleg die met de bewoordingen ervan onverenigbaar is en miskennen zij mitsdien de bewijskracht ervan niet.

Het middel mist feitelijke grondslag.

Tweede middel

3. De algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn bindend voor de belas-tingadministratie. Zij omvatten het recht op rechtszekerheid, dat inhoudt dat de burger moet kunnen vertrouwen op wat hij niet anders kan opvatten dan als een vaste gedrags- of beleidsregel van de overheid, zodat de door de overheid opge-wekte gerechtvaardigde verwachtingen van de burger in de regel moeten worden gehonoreerd.

Het recht op rechtszekerheid van een individuele belastingplichtige is evenwel geen onbeperkt recht en moet onder omstandigheden wijken voor het legaliteits-beginsel dat de rechtszekerheid en gelijkheid verzekert ten bate van alle belasting-plichtigen.

De verwachtingen van de burger mogen niet gegrond zijn op een onwettige prak-tijk en het recht op rechtszekerheid kan aldus niet worden ingeroepen indien dit leidt tot een beleid dat tegen de wettelijke bepalingen ingaat.

4. De appelrechters die oordelen dat de toepassing van artikel 32, tweede lid, WIB92, dat de voordelen van alle aard verkregen uit hoofde of naar aanleiding van het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid als bezoldigingen van de be-drijfsleider bepaalt, een juridische kwestie is en dat het feit dat de administratie in voorgaande aanslagjaren deze kosten als aftrekbare beroepskosten zou aanvaard hebben, in hoofde van de eisers geen gewettigd vertrouwen kan gewekt hebben dat deze kosten ook voor elk daaropvolgend jaar aftrekbaar zouden zijn, verant-woorden hun beslissing naar recht.

Het middel kan niet worden aangenomen.

Derde middel

5. De appelrechters oordelen dat het ten laste nemen van bewakings- en bevei-ligingskosten geen vrijgesteld sociaal voordeel is ook omdat het voordeel geen uitgesproken sociaal oogmerk heeft .

6. Deze zelfstandige niet-bekritiseerde reden schraagt de bestreden beslissing.
Het middel dat niet tot cassatie kan leiden is, bij gebrek aan belang, niet ontvanke-lijk.

Dictum
Het Hof,
Verwerpt het cassatieberoep.
Veroordeelt de eisers tot de kosten.
Bepaalt de kosten voor de eisers op 637,43 euro.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer

Wetgeving: 

 

 

Gerelateerd
0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: do, 01/12/2016 - 16:11
Laatst aangepast op: do, 01/12/2016 - 16:11

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.