-A +A

Mindfullness

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

In een zeer eenvoudige uitleg komt mindfullness erop neer dat we eerst ons zelf tot innerlijke rust brengen terwijl we ons blijven bewust zijn van allerlei gedachten, gewaarwordingen, en innerlijke en externe omstandigheden zonder deze te verdringen.

Hierbij wordt ingezien, dat onze identiteit niet bepaald wordt door gedachten, ook niet door fysieke gewaarwordingen. Wij zijn onze gedachten niet. We laten gedachten en gewaarwordingen als gasten in onze geest binnen komen, heten ze welkom als passanten en laten ze vervolgens los zodat ze als wolkjes aan de hemel verdwijnen en plaats maken voor nieuwe gedachten of voor stilte en misschien zelfs de ultieme leegte, waarbij onze geest hyperallert blijft en onze gelaatsuitdrukking rust en een glimlach uitstraalt.

Mindfulness of achtzaamheid is een uitdrukking die afkomstig is uit het angelsaksisch taalgebruik, waarvan de oorsprong in het boeddhisme ligt.

Volgens de strikte opvatting is mindfullness een onderdeel van het zogenaamde achtvoudige pad (in Pali en Sanskriet: atthangika magga) en heet dan sati in Pali of als smṛti in Sanskriet. Het wordt al duizenden jaren toegepast door aanhangers van allerlei vormen van boeddhisme.

Deze achtzaamheidstraining vipassana wordt beschouwd als specifiek Boeddhistisch en voert de beoefenaar tot de visie en kennis van het bestaan zoals dit werkelijk is.

In het Westen is het bekend geworden door het werk van onder anderen Thich Nhat Hanh[1], een Vietnamese monnik die verbannen is en nu in Frankrijk woont en daar onder andere les geeft. Talrijke Boeddhistische monniken uit Thailand en Myanmar hebben de Vipassana in zijn zuivere vorm onderwezen wat geleid heeft tot duizenden beoefenaars in de westerse wereld. Ook de Indiase leraar U Ba Khin heeft veel volgelingen in Europa en Amerika. Mindfulness wordt toegepast in, onder andere, MBSR en MBCT 

Mindfulness verwijst naar:
een vorm van meditatie waarin men zich op een niet-reactieve manier bewust is van de fysieke en geestelijke sensaties en situaties van het moment ("Een zachtmoedige relatie aangaan met wat er zich nu aanbiedt"): bewuste aandacht.
een levenshouding die zich kenmerkt door acceptatie van onvermijdelijke negatieve en positieve ervaringen: aanvaarding.
juiste indachtigheid of bewustzijn in de Boeddhistische leer.

Hoewel de term mindfulness verbonden is aan het Boeddhisme, zijn er zeer oude Christelijke mystieke tradities die vergelijkbare (meditatie-)technieken lijken te hanteren en in de aanvangsfasen ook vergelijkbare ervaringen beschrijven.[2] Vipassana training is echter een specifiek Boeddhistische meditatie techniek, waarvan de uiteindelijke verworvenheden niet in andere tekstboeken voorkomen.

Sinds enkele jaren wordt mindfullness ook los van het Bhoedisme (dat overigens geen godsdienst maar een levenswijze is) beoefend als methode en therapie om geluk te vinden en te leren omgaan met spanningen, stress en tegenslagen. Om een gemoedstoestand van rust en aanvaarding te vinden. 

Mindfulness based stress reduction (MBSR)

De Amerikaan Dr. Jon Kabat-Zinn, Emeritus Hoogleraar aan de University of Massachusetts Medical School heeft als eerste het begrip mindfulness uit zijn boeddhistische context gehaald en een acht weken durende training ontwikkeld, mindfulness based stress reduction (MBSR). Hij heeft de basis gelegd voor het gebruik van mindfulness door artsen en/of psychotherapeuten in de Verenigde Staten en Europa. MBSR, in het Nederlands ook wel aandachttraining genoemd, wordt door therapeuten gebruikt ter bestrijding van piekeren, depressie of burn-out. Kabat-Zinn heeft bij de ontwikkeling van zijn methode veel ontleend aan de praktijk van Zen.

Mindfulness based cognitive therapy (MBCT)

MBCT wordt in het Nederlands ook wel aandachtgerichte cognitieve therapie[3] genoemd. In MBCT wordt mindfulness als vaardigheid aangeleerd bij de behandeling van met name chronische en recidiverende depressies, maar ook bij fobieën en chronische pijn.
Andere toepassingsgebieden

Daarnaast vormt mindfulness een essentieel element in de zogenaamde Derde Generatie Gedragstherapie, waaronder de Acceptance and Commitment Therapy (ACT)[4][5]. Binnen deze gedragstherapieën wordt mindfulness op een minder strikte en meer pragmatische wijze toegepast dan bij MBCT. Mindfulness wordt theoretisch gezien als één van de zes kernprocessen van ACT, naast onder andere acceptatie en defusie.

Gezondheidsclaims

Voor gezondheidsclaims met betrekking tot de werking van mindfulness bestaat geen wetenschappelijk bewijs, enkel de vastelling dat vele mensen hierdoor geluk en rust vinden. Mindfullness dient derhalve ofwel axiomatisch ofwel als hypothetisch benaderd te worden.

Informatie over mindfulness en onderzoek naar mindfulness van de Universiteit Leiden

Bronnen, noten en/of referenties

Wikipedia

1. Thich Nhat Hanh (1975). The Miracle of Mindfulness

2. De Groot F. (2009). Van Zelf tot Mystiek. Een ontmoeting tussen psychologie en spiritualiteit. Averbode: Uitgeverij Altiora Averbode

3. Segal, Z.V., Williams, J.M.G. & Teasdale J.D. (2004). Aandachtgerichte cognitieve therapie bij depressie. Een nieuwe methode om terugval te voorkomen.

4. Hayes, S.C., Strosahl, K., Wilson, K. (1999). Acceptance and commitment therapy. An experiential approach to behavior change

5. A-Tjak, J. & De Groot, F. (2008). Acceptance and Commitment Therapy. Een praktische kennismaking voor hulpverleners. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum

 

Nuttige tips: 

 

 

Gerelateerd
0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: za, 17/08/2013 - 12:55
Laatst aangepast op: ma, 02/12/2013 - 02:24

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.