-A +A

Kurios

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

De kurios, (in Rome Pater Familias) was het hoofd van het gezin in het antieke griekenland, de schakel met de polis, waar slechts mannelijke vrije burgers lid van konden zijn.

In een breder begrip werd met oikos het bezit van een man bedoeld. Dit kon dan ook buiten het fysieke huis of oikia liggen. Volgens Aristoteles was de oikos autpcratisch (zelfvoorzienend) met een despotische heerser. Hij zag geen voordelen in het uitwisselen van goederen.

Kyrie is de vocativus of aangesproken vorm van het Griekse woord κύριος (kurios, "Heer") vandaar "Kyrie eleison"
 

 
The Household as the Foundation of Aristotle's Polis
 
De oikos, meervoud oikoi (Oudgrieks: οἶκος, meervoud: οἶκοι) Staat in het klassiek Grieks voor  huis, familie, gezin, huishouden (cf. economie) en landgoed.
De oikos werd aanzien als hoeksteen van de samenleving in de oudheid.
In het Klassieke denken werd de oikos geplaats tegenover het overheidsgezag, (polis in Griekenland en Imperium in Rome). Polis en oikos hadden overeenkomsten, maar ook soms tegenovergestelde belangen.
Het woord "economie" is overigens afgeleid uit de samenstelling van de woorden "oikos" en "nomos" (verdelen, beheren)
 
Griekenland
 
De term oikos is vooral bekend uit literatuur uit Athene, waardoor het niet goed duidelijk is in hoeverre het begrip voor heel Griekenland gold. Als sociale eenheid bestond de oikos uit de inwoners van een huis. Dit waren man en vrouw met hun kinderen, maar eventueel ook grootouders en vrouwelijke familieleden. de slaven, de grond, de gebouwen, het landbouwmateriaal, de opslagplaatsen, de graven,  vrienden die langere tijd logeerden en concubines van het gezinshoofd konden ook deel uitmaken van een oikos. Samenstellingen van de oikos konden veranderen, maar de basis bestond uit de man en vrouw. De man was hierbij als kurios, (in Rome Pater Familias) hoofd van het gezin, de schakel met de polis waar slechts mannelijke vrije burgers lid van konden zijn.

In een breder begrip werd met oikos het bezit van een man bedoeld. Dit kon dan ook buiten het fysieke huis of oikia liggen. Volgens Aristoteles was de oikos 
autpcratisch (zelfvoorzienend) met een despotische heerser. Hij zag geen voordelen in het uitwisselen van goederen.

Polis en oikos


Het verband tussen de politieke staat en het publiek komt tot uiting in de Griekse begrippen polis en oikos, maar ook in het res publica en res privata, de publieke zaak en het privé-eigendom van de Romeinse Republiek. Waar eerder de oikos werd gezien als onderdeel van de polis, zag Aristoteles in Politika vooral een tegenstelling tussen deze twee. Dit onderscheid werd door tijdgenoten van Aristoteles echter niet zo scherp gemaakt. Volgens Oeconomica is de oikos een monarchie, terwijl de polis bestaat uit vele heersers, waarbij er in de polis geen onderscheid is tussen heersers en onderdanen.
 
Oikos-controverse
 
De term oikos is vanaf de negentiende eeuw gebruikt in een wisselende context, maar vooral in het kader van de staat. Rodbertus zag naar voorbeeld van Aristoteles de gehele economie tijdens de oudheid als een oikos-economie en ook Bücher zag de oikos als de basis van de economie van die tijd. Productie vond plaats binnen de oikos, uitgevoerd door slaven, waarbij de nadruk lag op zelfvoorziening en handel een zeer kleine rol speelde. De oikos-economie was hierbij een eerste primitieve stap in een evolutionair proces richting kapitalisme. Beide economen werden weersproken door historici onder leiding van Meyer die een cyclisch beeld zagen waarbij de opkomst van het klassieke Athene als ontwikkelde markteconomie en ook Rome vergeleken kon worden met die van moderne Europese staten.
 
Weber
 
Voor Max Weber zowel historicus als econoom, stond tussen beide partijen in de oikos-controverse. Hij beslechtte de zaak door aan te geven waar beide partijen gelijk hadden. De historici hadden in zoverre gelijk dat er in de oudheid een cyclische opkomst en neergang was waar te nemen, maar vergeleken met het moderne kapitalisme was dit slechts een primitieve eerste fase. De economen hadden dus gelijk in de zin dat er een lineaire ontwikkeling was waar te nemen en er verschillen waren tussen de feodale en kapitalistische fases van de oudheid en die van de Middeleeuwen en de moderne tijd.
Weber verfijnde zo de definitie die Rodbertus eerder had gebruikt. Volgens zijn tegenwoordig in de sociologie gebruikelijke definitie is de oikos:
- een autoritair huishouden;
- gericht op behoeftebevrediging van de heer, niet op kapitalistische verwerving, ook al is er een marktgerelateerde onderneming aan verbonden;
-in zijn meest pure vorm autarkisch.
 
Verdeling van arbeid en specialisatie en daarmee de mogelijkheden tot handel blijven daarmee volgens Weber beperkt.
De oikos is hierbij niet beperkt tot het huishouden van een enkel gezin. Zo was de klassieke stadstaat zelf in grote mate autarkisch en waren zelfs bepaalde rijken te beschouwen als oikos. Zo vormde 
Diocletianus het Romeinse Rijk om tot een enorme bureaucratie waarbij de behoefte tot uitwisseling minimaal was en in de meeste behoeftes werd voorzien door de staat.

 
Commentaar: 


Gerelateerd
0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: ma, 27/07/2015 - 12:38
Laatst aangepast op: ma, 27/07/2015 - 12:41

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.