-A +A

Draconische maatregelen

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Harde niets ontziende wetten of regels, met weinig of geen tolerantie en zeer strenge bestraffing.

Een draconische straf is een ongematigde al te harde straf.

Een draconisch pleidooi is een al te hard ongenuanceerd beschuldigend en beschimpend pleidooi.

Draconische besparingen zijn besparingen die bijzonder pijnlijk zijn voor de bevolking.

Draconische maatregelen zijn harde niets ontziende maatregelen.

De naam Draco betekent: “slang” of “draak”.

Toen Athene in de 682 eeuw voor Christus het Koninkrijk in het verval raakte, werd het bestuur van de stadstaat waargenomen door archontes (Archont (Grieks ἄρχων, mv. ἄρχοντες = heersende, bestuurder). Zij waren verenigd in een college met wetgevende, rechtsprekende en uitvoerende bevoegdheid. Draco (archont van 622-621 v.Chr.) was één van eerste archonten die van de adel buitengewone volmachten had gekregen. de eerste schrijver van een reeks wetten, de zogeheten draconische wetten die de ongeordende samenleving tot een geordend geheel maakten en de weg effenden voor de latere Atheense democratie.

Zijn wetten verschenen in 621 v.Chr. en bevatten twee strafrechtelijke noviteiten: het onderscheid tussen moord met voorbedachten rade, doodslag en per ongeluk doden, én het doorverwijzen van bepaalde zaken naar gespecialiseerde gerechtshoven. Veel van wat de traditie aan hem toeschrijft behoort echter tot het rijk der legenden.

De codificatie door Draco betekende een belangrijke vooruitgang:

1° stond het recht voortaan objectief vast, en was het onttrokken aan de willekeurige interpretatie van een klassenjustitie (d.i. een belangrijke stap in de richting van verdere democratisering)

2° werd er een einde gemaakt aan de bloedwraak, waardoor de grote invloed van de (aristocratische) familieraden werd gebroken.

De wetten van Draco waren van een spreekwoordelijke strengheid. Zelfs op kleine vergrijpen stond de doodstraf. Daarom is het van zijn naam afgeleide woord draconisch in de huidige tijd nog altijd synoniem voor zeer streng. De term draconische maatregel, die aangeeft dat er een zeer zware sanctie komt op een gesignaleerde misstand die dan ook punctueel wordt uitgevoerd, verwijst hier nog naar. Hierbij wordt echter wel voorbijgegaan aan het feit dat Draco voornamelijk reeds bestaande wetten heeft gecodificeerd.

Een en ander doet ons denken aan de dictatuur van het proletariaat als voorbereiding van het echte socialisme in de filosofie van Marckx. Zo waren de wetten van Draco onverbiddelijk met doodstraffen voor de kleinste vergrijpen. Zij maakten nadien plaats voor de noodzakelijke hervormingen die de Atheense democratie verder konden doen overleven, met name de hervormingen van Solon.

 

 

Rechtsleer: 

VERSTRAELEN, J., (Draconische) Beperking van fiscaal overdraagbare verliezen bij belastingneutrale moeder-dochter fusie, TFR 2003, afl. 247, 791-794 en http://tfrnet.larcier.be (27 oktober 2003).
 

Commentaar: 

Archont (Grieks ἄρχων, mv. ἄρχοντες = heersende, bestuurder) was in het oude Griekenland een algemene titel voor een hoge gezagsdrager.

Speciaal te Athene werd na het verval en in plaats van de monarchie (7e eeuw v.Chr.) het bestuur uitgeoefend door een aantal archontes verenigd in een college. In beginsel bestaande uit drie en later negen archonten, onder wie de verschillende functies van de vroegere koning verdeeld waren.

Tot de democratische hervormingen van Clisthenes werden deze archonten elke tien jaar door middel van verkiezingen uit de aristocratische landadel verkozen. Omstreeks 700 v.Chr. waren er negen archonten.
zes ervan werden archontes thesmothetai of Thesmotheten genoemd (wetgevers, die de uitspraken van het gewoonterecht optekenden),

verder waren er:

• één archon eponymos (ἄρχων ἐπώνυμος, theoretisch de belangrijkste, een soort president/staatshoofd, naar wie de regeringsperiode benoemd werd; vb. "onder het archontaat van ......"),
• één archon polemarchos (opperbevelhebber van de strijdkrachten) en
• één archon basileus (in wie de religieuze waardigheid van de voormalige koning was belichaamd en verder leefde)...

Na 683 v.Chr. waren ze slechts in functie gedurende één jaar, dat werd genoemd naar de archon eponymus. Vanaf 487 v.Chr. kon elke burger archont worden. De archonten hielden zich aanvankelijk bezig met rechtspraak, religie en het leger. De taken van de polemarchos werden grotendeels overgenomen door een groep generaals genaamd strategen (Grieks strategoi). De archon eponymus bleef het theoretische staatshoofd, gedurende de gehele democratische periode.

Het ware bestuur lag overigens vooral bij de volksvergadering en de zogenaamde Raad van Vijfhonderd of Boulè, terwijl de bevoegdheden van de archonten werden beperkt tot het terrein van de rechtspraak.

Enkele bekende archonten:

• Creon (682-681 v.Chr.)
• Draco (622-621 v.Chr.)
• Solon (594-593 v.Chr.)
• Aristides (489-488 v.Chr.)
• Keizer Hadrianus (112-113 n.Chr.)
• Keizer Commodus (188-189 n.Chr.)
 

Gerelateerd
Nog dit: 

 

 

 

 

0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: do, 17/05/2012 - 14:35
Laatst aangepast op: do, 17/05/2012 - 14:36

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.