-A +A

Chaque baron est souverain en sa baronnie

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

"Chaque baron est souverain en sa baronnie, mais le roi est souverain par dessus".

Hedendaagse vertaling:
Op eigendom is de eigenaar heer en meester, behoudens de wetten en het gezag van de overheid.

Verwijzing burgerlijk wetboek naar de definitie van eigendom in art. 544:
Eigendom is het recht om op de meest volstrekte wijze van een zaak het genot te hebben en daarover te beschikken, mits men er geen gebruik van maakt dat strijdig is met de wetten of met de verordeningen.

Letterlijk:
Elke baron is heer en meester over zijn baronie, maar de koning is boven hem heer en meester.

Onverminderd de soevereiniteit van de koning over het hele grondgebied is de baron soeverein van zijn baronie.

De feodale verhoudingen waren in middeleeuwen en ancien regime bijzonder subtiel.

De bestaanbaarheid van de soevereiniteit van de baron versus de superlatieve soevereiniteit van de vorst, kan enkel begrepen worden, doordat de superlatieve soevereiniteit een horizontale soevereiniteit is, die beperkt blijft tot specifieke bevoegdheden.

Zo is de absolute macht beperkt tot een attributie gegeven aan de autoriteit die de grenzen van deze materiële bevoegdheid (macht) niet kan overschrijden en die al evenzeer in tijd en in ruimte beperkt is, tot het leven, de erfopvolging, het dulden van de monarch en tot het grondgebied waarover zijn autoriteit strekt.

De soevereiniteit zoals elke uitoefening van macht geldt aldus:

ratione loci
ratione personae
ratione materiae
tatione temporis

Elke absolute macht is derhalve relatief en de relativiteit van de macht van de tiran of dictator, bestaat uit de vaststelling dat zonder nomenclatura, zonder ridders, edelen, hielenlikkers, uitvoerders en zonder een volk die deze macht blijft ondergaan, de macht verdwijnt.

Een baronie is een feodale machtsstructuur waarbij de macht bij rond de baron wordt gecentraliseerd en door hem of namens hem wordt uitgeoefend. 

Een baronie bestond ​​uit landgoederen, velden, bossen, gehuchten, boerderijen, vaak gecentraliseerd en aaneengesloten, maar zoms ook verspreid over het land of in verschillende regio's.

De baron was leider van het land, en had soldaten die hem ondersteunden. Een middeleeuwse baronie bestond meestal slechts uit landgoederen, terwijl de belangrijkste baronnen vaak een kasteel hadden.

Een graafschap telde verschillende baroniën.

Zo was het land van Aalst een graafschap van 1046, 1146 (voorheen het markgraafschap Ename, bestaande uit Ename, Aals, Oudenaarde en Geraardsbergen).
Het land van Aalst kende vijf grote baronieën van het Land van Aalst, en bestond uit de eigenlijke baronie, met Goeferdinge, Idegem, Nederboelare, Nieuwenhove, Onkerzele, Overboelare, Smeerebbe, Vloerzegem en Waarbeke), 4 parochies waar de baron dorpsheer was (Aspelare, Deftinge, Nederhasselt en Schendelbeke) en 6 parochies waar de baron bepaalde heerlijke rechten bezat (Oombergen, Ophasselt, Outer, Parike, Sint-Lievens-Esse en Zandbergen).

Nadat graaf Boudewijn V van Vlaanderen in 1046 de burcht van Ename wist in te nemen en de rechter Schelde-oever met het markgraafschap had veroverd, werd de zuidelijke, Romaanse helft aan de graaf van Henegouwen afgestaan, in ruil voor een deel van Vlaams-Brabant.

De nieuwe heerser verplaatste daarop het centrum van Ename naar Aalst, aan de nieuwe oostgrens van Vlaanderen. Hij bouwde er een burcht waarna Aalst een burggraafschap werd.

De baronie van Gavere, in de kasselrij en het Land van Aalst, was eerst een allodium (goed in volle eigendom), maar werd later van de graaf van Vlaanderen in leen gehouden ingevolge een overeenkomst in de 13e eeuw gesloten met Gwijde van Dampierre. Aan dit leen was de functie van hofschenker van de Vlaamse graaf verbonden.

De baronie omvatte de parochies Baaigem, Dikkelvenne, Gavere, Hermelgem, Meilegem, Nederzwalm, Paulatem, Semmerzake, Sint-Maria-Latem, Vurste en Wassene (een verdwenen parochie, grondgebied Vurste).

De baronie van Rode, in het Land van Aalst had als foncier (het deel dat de heer rechtstreeks in eigendom had) de dorpsheerlijkheid van Schelderode en omvatte verder de parochies en heerlijkheden van Balegem, Bavegem, Beerlegem, Bottelare, Gentbrugge, Gijzenzele, Gontrode, Landskouter, Letterhoutem, Melle, Melsen, Moortsele, Munte, Oosterzele, Scheldewindeke en Vlierzele die er van in leen werden gehouden. Al deze heerlijkheden waren gerechtelijk zelfstandig, maar stonden fiscaal en bestuurlijk onder de baronie, die in 1682 tot markizaat verheven werd.

Schorisse was een baronie (land van de baron) en onafhankelijke heerlijkheid in het Land van Aalst. Het gebied bestond uit de parochies Mater, Rozebeke, Schorisse, Sint-Blasius-Boekel, Sint-Kornelis-Horebeke, Sint-Maria-Horebeke, Welden, Zegelsem en een klein landelijk deel van Elst.

De baronie van Zottegem in het Land van Aalst omvatte de parochies en heerlijkheden van Erwetegem, Godveerdegem, Grotenberge, Michelbeke, Roborst, Sint-Goriks-Oudenhove, Sint-Maria-Oudenhove, Strijpen, Velzeke, Wassenhove (te Grotenberge) en Zottegem zelf. Geen enkele van deze parochies had een burgemeester, omdat het Land van Zottegem in zijn geheel maar één burgemeester had, waarvan het ambt erfelijk was.

Gerelateerd
Nog dit: 

Michelbeke, een deelgemeente van Brakel wordt soms ook een baronie geheten, weze het als milde spot, dan wel compliment voor het geslacht De Croo, die niet alleen sinds mensenheugenis voor de burgemeester zorgen, er vele landeigendommen hebben en de zo aan een baronnie typische grafkelder vlak aan de torenspits van de kerk.

0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: ma, 02/11/2015 - 11:39
Laatst aangepast op: za, 04/02/2017 - 15:09

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.