-A +A

Chance hebben

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Geluk hebben betekent een gunstig resultaat bekomen terwijl vele/alle/meerdere omstandigheden tegenziten of men niet alle omstandigheden in de hand heeft.

Geluk staat voor onvoorziene gebeurtenissen, resultaten of omstandigheden, in de zin van voorspoed die iemand ten deel valt en staat tegenover tegenspoed waarop de mens evenmin invloed op heeft.

Geluk hebben betekent door een onvoorziene gebeurtenis begunstigd te zijn. In die betekenis betekent geluk voorspoed die iemand ten deel valt zonder dat hij daar invloed op heeft.

In het Nederlands en het Duits wordt er voor het geluk als toevallige omstandigheid (sjans [fr: chance -> kans]) een zelfde woord gebruik als voor de emotie van geluk. In de meeste andere talen is dit niet het geval. 

Taal
geluk als
emotie of toestand
"toevalsgeluk"
Engels
happiness
luck
Frans
le bonheur
la bonne chance
beatitudino
fortuna
μακαριότης (makariotes)
εὐδαιμονία (eudaimonia)
εὐτυχία (eutychia)
Hebreeuws
אשׁר (asher)
גּד (gad)
Arabisch
سعادة (sa'ad)
حظ (HaZZ)

 

The happy moment - James Goodwyn

Het recht heeft niets met geluk te maken. Een rechterlijke uitspraak daarentegen staat niet los van geluk omdat rechterlijke uitspraken vragen van mensen door mensen beantwoordt met alle mogelijke menselijke beperkingen, fouten en vooroordelen, aan de hand van percepties eerder dan aan de hand van waarheden, onvolledige percepties, foute percepties en soms zelfs regelrechte leugens, gesteund op algemene regels die eerder een benadering dan een oplossing geven, regels eerder als orakels dan als pasklare oplossingen.

En dan blijven de andere open vragen waarbij geluk een rol speelt:

• Is de procedure degelijk gevoerd (werd de procedure juist ingesteld, werden de juiste rechtsregels ingeroepen, werden de juiste pertinente feiten ingeroepen)?
• Kan het bewijs geleverd worden van de feiten die men inroept?
• Luistert de rechter? Heeft de rechter het begrepen? Heeft de advocaat het begrepen? Heeft de advocaat het goed uitgelegd?

Vergeten we niet dat recht los staat van ethiek, los staat van rechtvaardigheid en zelfs los van waarheid.
Rechtsregels onderscheiden zich van ethische regels.
Universele rechtvaardigheid is zeer moeilijk te bereiken en rechtvaardigheid is al te vaak een subjectief gevoel.
Rechtsregels trachten een maatschappij te ordenen met algemeen aanvaarde of aanvaardbare regels die echter per definitie bij sommigen op tegenstand stuiten.
Rechters zijn niet opgeleid in waarheidsvinding en dit is spijtig. Erger is dat zij deze wetenschap menen te beheersen maar in werkelijkheid van de wiskundige hogere logica en argumentatieleer geen kenniss of opleiding hebben, laat staan iets wat vergelijkbaar is met de waarheidsanalyses van wetenschappers.

Meer dan 2300 jaar na de dialoog "De Sofist (Σοφιστης)" van Plato stellen we vast dat het recht in het algemeen en rechters in het bijzonder, niet immuun zijn voor sofisten en sofismen en dat de retorica, de welsprekendheid, de gave van het woord, de voorstelling en de captatio benevolentiae het maar al te vaak halen op de logos (λόγος).

De betere jurist begint zijn betoog met de verfijnde juridische constructie, versus de geparafraseerde feiten herleid tot het bewijsbare in een zoektocht naar verder bewijs. Hij past hierop de regels van Ockhams scheermes toe en legt hierop als een sausje dan wel een glijmiddel, de captatio benevolentiae, dan wel mijdt hij deze (vaak terecht trucs geheten) zeer bewust en demonstreert hij dat zijn zaak zo klaar en helder is dat zij geen kwaadheid, traan, droefnis of stemverheffing behoeft.

Hierna geneest hij de rechter van de hem door de tegenpartij voorgeschotelde sofismen en logische fouten, of maakt hij de rechter immuun tegen geanticipeerde replieken met die strekking van de wederpartij. Elk onderdeel van het tegenargument wordt ontmoet, waarbij negeren een sterke manier van "ontmoeten is", het weze chirurgisch verwijderd, het weze weggeaborteerd, het weze met humor uit de rechterlijke overweging gelaxeerd ter ontlasting van zijn oordeelsverwarring. Als het kan wordt logos en recht gebruikt als chirurgisch staal, als het niet anders kan gebruikt hij het buikgevoel en de empathie; in uiterste nood wendt hij de emotie dan wel het zelfde botte brood- of botermes van de captatio benevolentiae aan. Wie niet kan scheren moet smeren.

Maar de het meest verhevene (maar daarom niet steeds het meest succesvolle) is de kunst blijft bij de zuivere logos, het zuivere recht, de zuivere techniek te blijven, minstens de perceptie hiervan te wekken. De redenaar plaatst tegenover de lange redevoering de nog langere, dan wel de bijzonder korte, ja zelfs het argument van 3 zinnen en een retorische vraag en een cynische glimlach, dan wel de overtuigende glimlach van het gelijk. Hij gebruikt zelfde wapens of andere, sterkere wapens of opzettelijk zwakkere waarvan hij de kracht demonstreert. In alle gevallen is hij onvoorspelbaar en weet hij de aandacht van de rechters te houden, inspelend op hun nieuwsgierigheid, sensatiezucht, intellectualisme, weetgierigheid, interesse (maar ook op desinteresse en onverschilligheid), kwaadheid en vermoeidheid, enthousiasme, overtuiging, missie, frustratie, oordelen en voordelen... kortom op alle menselijke factoren (en dus zoveel meer dan verstand en kennis alleen) die voortdurend inspelen op elke mens en invloed hebben op de besluitvorming

Dit stemt tot droefnis. Maar zelfs de grote Aristoteles diende in zijn werk de retorica te wijzen op de tegenstrijdigheid tussen rede en gevoel, tussen het abstracte gelijk en het concrete resultaat, tussen inhoud en luisteren, tussen waarheid en perceptie. Waar hij eerst in zijn werk de zuivere rede aanprijst die moet ontdaan zijn van alle trucs en franje, van alle gevoel, van het (valse) opwekken van sympathie, met het benadrukken van dit feitelijk bedrog van de geest en belediging van het verstand, besluit hij nadien zijn werk met het ondderstrepen van het belang van de captatio benevolentiae. 

Gerelateerd
0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: do, 14/09/2017 - 11:18
Laatst aangepast op: do, 14/09/2017 - 11:41

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.