-A +A

Allegorie met Venus en Amor

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Agnolo di Cosimo 1503 - 1572, ook bekend als Il Bronzino of Agnolo Bronzino: ‘Allegorie van de Triomf van Venus’ of ‘Venus, Cupido, Dwaasheid en Tijd’ 1540 - 1545. Olie op hout, 146 × 116 cm. National Gallery, London, Yorck Project, Directmedia, Eugene a commons.wikimedia:

De triomf van Venus. Agnolo Bronzino (1546-1550?)

Agnolo Bronzino:
Agnolo Bronzino
(aka Agnolo di Cosimo)


 

Dit is een werk van Agnolo Bronzino (°Florence 17/11/1503 en aldaar overleden op 23 november 1572)  De opdracht werd gegeven in 1546: “Allegorie met Venus en Amor/Cupido [Eros in het Grieks]" (National Gallery, Londen).Olie op hout, 146 × 116 cm.

 

Het 'ronde’, Gouden appel:

Merk de centrale triomferende Venus op met de gouden appel (gift van Paris voor de mooiste).

Venusrozen:

Rechts, het zotte jonge ventje, een putto, (vermoedelijk symbool voor de zotte vrolijke kant van de liefde, dan wel de vreugde voor de liefde) die rozen met doornen strooit (symbool voor de pijn en het verdriet die gepaard gaan met de liefde).

Aan zijn linkervoet heeft hij belletjes.

Van 'Op rozen gaan' via 'Geen roosje zonder doornen' naar 'Hoe groter de roos...':

Hij staat echter met zijn rechtervoet op doornen die zelfs zijn voet doorboren. Hij lijkt de overwinning van de liefde te loftuiten (het tuiten/blazen van een trompet waarmee lof wordt geuit).

 

Maskers:

De maskers rechts staan vermoedelijk voor bedrog en schijnheiligheid of voor de afgeworpen maskers (het toneel is voorbij), waarbij nu de waarheid wordt getoond. Eén masker is een jong gezicht, het andere een oud gezicht

De tijd met vleugel, zandloper en laurier:

 

De oude kale getaande man staat voor de tijd, die elke schoonheid doet verdorren (zie zandloper op zijn schouder). Met het blauwe gordijn (symbool voor chaos) verbergt de tijd iets (zichzelf, de figuur links...?), of onthult hij juist het verborgen gebeuren?. Achter de oude man staat de laurier, symbool van de zege. Overwint de tijd alles? Onthult de tijd, Of is de tijd zelf de ultieme overwinnaar?

Verontwaardiging:

De figuur midden links die krijsend haar hoofd vasthoudt met bloedende vingers, kan de wanhoop en de jaloezie verbeelden die met de liefde gepaard gaan of symboliseert zij syfilis die toen zo hard in Italië toesloeg, dan wel de wanhoop van de niets ontziene ouderdom?).

Vergetelheid of verziende wijsheid?:

Het hoofd bovenaan links is een wezen zonder hersenen en alweer een masker. Is dit een symbool van de dwaasheid die met liefde samengaat, dan wel de symbolisering dat liefde niet te vatten is met het verstand? Ook zij houdt het blauwe doek hoog en verbergt of onthult. Haar mond lijkt opengesperd door het masker (is het wel een masker?).

Het meisje is...:

Het wezen rechts midden heeft een wezenloos gezicht van een lief meisje. Zij staart met uitdrukkingsloze blik, los van het gebeuren zelf rechtsreeks naar de aanschouwer van het werk.

 

Pas wanneer we zeer goed blijven kijken zien we dat ze een geschubd reptielenlijf heeft met de poten van een leeuw, verborgen achter haar groen kleed. Staat zij voor de sfinx of voor de Perzische ‘Mantikor’, een hybride levensvorm met menselijk gezicht, lichaam van een leeuw en de staart van een schorpioen? Maar vanwaar de schubben? Staan die voor Ningizzida, Heer van de levensboom, vermeld in de Gilgamesh met link naar de waterslang Hydra? Naar Typhon, de vader van alle monsters in de Griekse mythologie, die van hoofd tot middel mens was en onder de middel slang, of naar zijn vrouw Echidna?

Maar de leeeuwenpoten verwijzen dan weer naar de Griekse sfinx, als steeds van gedaante wisselend wezen, moeder van alle raadsels, waarbij het antwoord steeds verwijst naar de mens, met de poten op aarde en niet in de hemel. De sfinx staat ook voor de verschrikkelijke en verscheurende moeder, zijnde een andere gedaante van de moedergodin Venus, die de liefde baarde en met wie ze in dualiteit leeft. Schepping en vernietiging in een cyclus (misschien onder invloed van de ontdekking van het Oosten en de godin Shiva).

Schorpioenangel:

Dit mengwezen heeft de een staart van een schorpioen met gifkklier voor de dreigende angel die ze in haar ene anatomisch verwrongen hand vasthoudt

Honingraat:

Hetelfde wezen met in de ene hand haar linker verwrongen hand de gifangel van een schorpioen reikt in haar in haar rechterhand zoete honing aan (een honingraat)..

De god Cupido kust de moedergodin Venus:

Cupido of Amor (Grieks Eros) is de zoon van Venus. Hij kust haar als jong volwassene op de mond, terwijl hij de tepel van zijn moeder seksueel en dus incestueus vastneemt en terwijl Venus een pijl van hem afneemt (hem ontwapent) en haar lippen opent en zelfs een stukje tong ten beste geeft. Incest? Onvoorwaardelijke moederliefde? Oedipus relatie? Verboden liefde? Taboe? Of de liefde die de schoonheid kust? Dan wel de allesoverstijgende taboeloze onvoorwaardelijke liefde?

Tortelduiven:

Eros vertrapt het attribuut van Venus, het symbool van de liefde, maar ook het symbool van trouw en zelfs van de Heilige geest. Dit werk dat zeker geen reiligieus thema kent, schopt als het ware, de trouw, de kerk (of een attribuut van de liefde dan wel de goddelijkheid) uit het schilderij weg. Liefde/leven is niet goddelijk, maar vol van pijn, verraad, jaloersheid en bedrog.

Of wordt hier verbeeld hoe precies seksualiteit kan bestaan zonder liefde, dan wel de verbeelding van het kwaad van het bedrijven van "eros" in de taboesfeer en buiten de liefde om. Zo is misschien deze bijna vertrapte duif de sleutel van het raadsel.

In die (niet bewezen interpretatie) begint het verhaal begint bij de verschopte duif links onder. In de diagonaal naar rechts boven, ontdekken we de onderwerping aan de drift (gebogen knie) de clittoris van Venus, de zoete verradelijk honing, de penis van de putto, de rozen in zijn hand tot het einde van de diagonaal, de tijd.

De zowel het lichaam van Eros, de rechterhand van Venus als de pijl in haar hand, verwijzen misschien naar de te volgen kijkrichting. Zowel de ogen als de rechterhand van de tijd maken een horizontale beweging naar links, zijnde het vervolg van het verhaal. Aldaar zien we in de hoek links bovenaan de hersenloze dwaasheid, die onder haar de miserie en de ellende toont om dan van links boven tot rechts in de diagonaal aangewezen door de de ogen en mond van Venus en Eros, de linkerarm van Venus, met de aandachttrekkende appel, het verhaal te voltooien met de ontdekking en het inzicht van de valsheid van de verradelijke vrouw met reptielenlijf, raadsels, leewenpoten en een giftstaart, na de afgevallen maskers en de appel der schoonheid die enkel maar oorlog en verderf bracht, tot terug bij de voeten op de grond, om terug (linksonder horizontaal terug te keren bij de duif, waarna het verhaal gewoon herbegint.

zandloper - Google zoeken:

Wanneer we deze hierboven vermelde lijnen uittekenen (Linkerdiagonaal, rechter boven zijde, rechter diagonaal en rechter onderzijde) krijgen we twee gelijkzijdige driehoeken die loodrecht op mekaar staan met de punt naar mekaar. Aldus vertoont het schilderij het enorme symbool van een zandloper.

zandloper - Google zoeken:

Draaien we de zandloper om (het schilderij op zijn kop) dan zien we alle figuren, behudens de tijd en de waanzin, vallen, maar worden ze opgevangen in de mantel van de chaos (blauwe doek, waarbij blauw voor chaos staat) door de tijd en door de hersenloze waanzin (van de terugkeer van alle dingen en dwaasheden).

De beweging die de tijd lijkt te maken wanneer het schilderin op de kop staat is dat hij met het doek juist weer alle figuren achter zijn mantel weer rechtzet, waarbij we dan de achterzijde kunnen zien, net als in het werk "De dwerg Morgante" van dezelfde schilder Bronzino enkele jaren later, waarin hij dan voor het eerst een achterzijde van een schilderij schildert (zie verder op deze pagina).

 

Venus' kroon:

Het strelen van de tepel kan ook "gelezen" als de verheerlijking van de gespeende en destijds voedende tepel. Terwijl de ene hand de moedertepel streelt, reikt de andere reeds naar de kroon (bezit/macht) van de moeder of reikt eros/amor steeds naar de ultieme schoonheid/harmonie.

Bronzino was de Hofschilder van de De Medici.

Agnolo Bronzino:
Cosimo I de Medici in wapenuitrusting: 1545


 

Het schilderij werd geschilderd in opdracht van Casino I De Medici als geschenk voor aan Koning Frans I van Frankrijk. Het zigzag patroon duidt ook op de echte bedoeling, namelijk een verborgen boodschap, een puzzel, waarvan we tot op heden de boodschap niet kennen en enkel kunnen raden.

Francis1-1.jpg:

Frans I ((12 September 1494 – 31 March 1547).

Frans I was een kunstmecenas die de Italiaanse Renaissance naar Frankrijk bracht. Hij bracht ook de Mona Lisa naar Frankrijk. Maar dit werk heeft hij door zijn overlijden in 1547 vermoedelijk noot gezien.

Rond de "Allgorie met Venus en Amor", dan wel één van de vele andere titels van dit werk, blijven zovele vragen onopgelost. Misschien was dit juist de bedoeling, met name de boodschap dat we het verleden in alle complexiteit nooit kunnen begrijpen en onze zintuigelijke waarneming van gebeurtenissen slechts een weergave en perceptie is van een mogelijke totaal andere werkelijkheid waarin zeer veel verborgen blijft.

Merk ook op de duidelijke invloed van Michelangelo. Ook in diens werken liggen heel wat raadsels verborgen. 
 

Commentaar: 

De voet van Cupido (die de duif wegduwt) is het logo geworden van Monty Python's Flying Circus. Ook daar stampt deze voet alles weg.

monty Python foot - Google zoeken:

In Monty Python wordt de voet ook gebruikt om kleinburgerlijke waarden, de mentaliteit van het klootjesvolk en de kerk de gond in te stampen.

monty Python foot - Google zoeken:

 

Gerelateerd
Nog dit: 

Angelo_Bronzino_003.jpg (2536×3104):

onvoldoende opgemerkt fragment van dit werk

Wannneer we het hebben over Bronzino is het meer dan verleidelijk om het in 2010 gerestaureerde werk van zijn hand toch even te vermelden

Agnolo Bronzino, Nano Morgante, 1552, fronte:

De dwerg Morgante van Bronzino 1553

Agnolo Bronzino, Nano Morgante, 1552 ca, fronte e retro, Galleria degli Uffizi:

De voor en achterzijde van het paneel de dwerg
als antwoord op de vraag van destijds die ook Michelangelo en Leonardo stelde : "is schilderkunst geen hogere kunst dan beeldhouwkunst?"

0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: zo, 13/09/2015 - 15:56
Laatst aangepast op: ma, 14/09/2015 - 17:57

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.