-A +A

Afschaffing van het notariaat

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

In heel veel landen zijn er geen notarissen. Het werk van de notarissen wordt er gedaan door advocaten met kennis van het notarieel recht en door de administratieve diensten.

Sinds een tiental jaar wordt openlijk de vraag gesteld naar de zin van het notariaat in België, naar hun werking, de eraan verbonden kosten,  vooral de zin en onzin van het instandhouden van het notariaat zoals het vandaag bestaat.

Nieuw hierbij is dat de publieke opinie via internetfora tal van klachten heeft over het notariaat.

De SP.A heeft de afschaffing van het notariaat in haar partijprogramma van 2014 geschreven. Er wordt vastgesteld dat dit bijzonder goed aanslaat bij de bevolking.

De SPA motiveert de afschaffing van het notariaat door te stellen dat de afschaffing een gigantische kostenbesparing voor de burger en de bedrijven zou zijn.

Het huidige werk van de notaris kan worden overgenomen door ambtenaren, zelfs zonder verhoging van de werklast, gezien heel wat administratief werk reeds door hen wordt gedaan en de noatris gewoon overneemt. Wanneer de staat hoge registratierechten vordert op allerhande transacties is het ook niet meer dan rechtvaardig dat zij instaat voor de administratie van deze registraties en kan de overheid haar kerntaak van ordening en officialisering vanuit haar autoriteit overigens beter zelf waarnemen.

In een tussenfase ziet de SPA de notarissen nog even bestaan louter voor complexe juridische zaken ter ontlasting van de rechtbank. Er wordt evenwel vastgesteld dat deze juridisch complexe zaken door notarissen in de perceptie van de burger veel te traag en zeker niet tot tevredenheid van de burger worden uitgevoerd. De SPA visie is om op termijn deze zaken ook aan gespecialiseerde ammtenarij over te dragen. De notaris is overigens ook een ambtenaar. Hij is evenwel een ambtenaar van een unieke soort. Hij staat niet onder gezag, leiding en toezicht van een andere ambtenaar, er is geen kwaliteitscontrole en de notaris oefent daarnaast deze ambtenarij uit als een vrij beroep en dus als een onderneming met winstbejag, waarbij hij voor de uitvoering van overheidstaken als bijna enige ambtenaar honoraria aanrekent.

Indien de afschaffing van het notariaat een feit wordt dient natuurlijk de vraag gesteld wat er dient te gebeuren met de bestaande notarissen. Een optie is hen toe te laten tot de ambtenarij om daar als ambtenaar hun bestaand werk voort te zetten.

Anderzijds zullen zij net als de notariële juristen waarmee ze samen werken, notarieel jurist blijven en hun diensten als vrij beroeper, notarieel jurist, of binnen de advocatuur kunnen uitoefenen, zoals in een zeer groot aantal landen. De afschaffing van het notariaat dient in elk geval te gebeuren met voldoende begeleidende maatregelen, zodat de notarissen niet in een zwart gat vallen. Wellicht zal wel de overnameprijs van het cliënteel niet in aanmerking kunnen worden genomen, aangezien de goodwill van diensten die een ambtenaar uitvoert per definitie toekomt aan de overheid.

Zowel de diensten van het kadaster, de hypotheekdiensten, de registratiediensten als tal van andere diensten binnen onze bestaande adminitratie kunnen perfect instaan voor de opstelling van huwelijkscontracten, de verkoop van onroerende goederen, het certifiëren van statuten, het bijhouden van de minuten van de akten.

En waarom ook niet de advocaten afschaffen?

Goed idee, indien de rechten van verdediging dan op een even goede manier kunnen worden verzekerd door ambtenaren die onder het strengste toezicht kwaliteitswerk leveren en waarbij dus de facto advocaten, een soort magistraten zijn, die een loon van de overheid bekomen in plaats van honoraria van hun cliënten. Is dit onbetaalbaar? Niet noodzakelijk. Het werk van de advocaten wordt dan begroot door een onafhankelijke rechter en deze kosten worden dan bepaald in het vonnis waarbij de rechter in functie van de zaak en het vermogen van de partijen de kosten verdeelt, ten laste legt van de ene of de andere of geheel of tendele ten laste legt van de staat.

In de praktijk echter niet haalbaar:

De advocatuur heeft immers anders dan het notariaat het kenmerk van onafhankelijkheid. Zij moet zich kunnen richten tegen elke andere burger, instelling of overheid, zelfs tegen de Belgische staat en tegen haar ambtenaren. Zij moet in alle vrijheid niet alleen het recht van verdediging, maar ook het spreekrecht van de burger kunnen verzekeren. Deze onafhankelijk is een hoeksteen van de democratie waarin de vrije keuze centraal staat om beroep te doen van een rechtgeleerde-advocaat naar eigen keuze van de burger om elk standpunt, elke verdediging, elke eis in rechte zonder enig toezicht of beperking van de overheid te kunnen uitoefenen. Deze vereisten bestaan niet voor het notariaat.

Een advocaat ambtenaar of magistraat staat onder gezag, leiding en toezicht van de overheid die hem terwerkstelt en kan deze eigen overheid nooit aanvallen. Bovendien zou de vrije keuze van advocaat wegvallen. 

Een heikel punt blijft de honoraria van de advocaten. Dat voor goed advies en opstelling voor goede contracten, begeleiding in onderhandelingen betaald worden is normaal. Maar waarom zou men moeten betalen om een recht te verkrijgen door de wet verleend en door derden miskend, of om een vrijspraak te bekomen van een onterechte beschuldiging. De eerste en tweede lijnshulp faalt in de kwaliteit van de dienstverlening. De rechtsplegingsvergoeding is een pleister tegen het bloeden. Een rechtsbijstandsverzekering eventueel verplicht opgelegd betaalt enkel standaard-advocatuur aan eigen opgelegde lage tarieven waaraan topadvocatuur niet kan werken. Zoals elke patiënt het recht heeft op de beste arts, zo heeft elke rechtsonderhorige, recht op de beste advocaat. Deze beste advocaten werken op een georganiseerde wijze, met zeer uitgebreide bibliotheken, met intern overleg en bespreking in elk dossier, met studie van nieuwe wetgeving tot meer dan gemiddeld 2 uur per dag. Volgens diverse berekeningen is de kostprijs van de dienst van een standaard advocaten kantoor (en dan spreken we nog niet over topadvocatuur) om leefbaar te blijven 125 euro per uur meer de BTW, hetgeen voor menig burger en ook voor menige kleine zaak onbetaalbaar dreigt te worden. De overheid heeft niet de middelen om deze kosten ten laste te nemen. De rechtsbijstandsverzekeraars willen deze kosten slechts ten dele ten laste te nemen.

Op dit ogenblik en bij gebreke aan betere oplossing lijkt de verhoging van de rechtsplegingsvergoeding de beste oplossing te zijn. 

Rechtspraak: 


Gerelateerd
0
Uw beoordeling Geen
Aangemaakt op: vr, 21/02/2014 - 23:22
Laatst aangepast op: wo, 28/05/2014 - 14:39

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.