-A +A

De niet-inschrijving in de kruispuntbank der ondernemingen en de ontvankelijkheid van de vordering

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Wie geen hoedanigheid als handelaar heeft of niet het aangepaste ondernemingsnummer heeft of niet over de vereiste aansluitingen of machtigingen beschikt kan geen betaling afdwingen voor een commerciële transactie

Wie niet ingeschreven is in de KBO en geen ondernemingsnummmer heeft of geen nummer voor de betreffende activiteit, kan geen vordering tot betaling instellen voor deze activiteiten. Zie ondermeer Gent 12 april 2012, NJW 2013, 79 

De niet-inschrijving in de kruispuntbank der ondernemingen en de ontvankelijkheid van de vordering.

Elk op verzoek van een handels- of ambachtsonderneming betekend deurwaardersexploot vermeldt steeds het ondernemingsnummer.

Bij gebreke aan vermelding van het ondernemingsnummer op het deurwaardersexploot verleent de rechtbank uitstel aan de handels- of ambachtsonderneming om haar inschrijving in de kruispuntbank van ondernemingen op de datum van het inleiden van de vordering te bewijzen.

Indien de handels- of ambachtsonderneming haar inschrijving in deze hoedanigheid in de kruispuntbank van ondernemingen op de datum van het inleiden van haar vordering niet bewijst binnen de door de rechtbank gestelde termijn of indien blijkt dat de onderneming niet ingeschreven is in de kruispuntbank van ondernemingen verklaart de rechtbank de vordering van ambtswege onontvankelijk.

Rechtspraak:

• Grondwettelijk Hof 14/12/2016, RW 20116-2017, 1219

Samenvatting

Het vereiste dat de ingestelde vordering, wil zij ontvankelijk zijn, moet zijn gebaseerd op een activiteit waarvoor de onderneming op de datum van de inleiding van de vordering is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen of op een activiteit die valt onder het maatschappelijk doel waarvoor de onderneming op die datum is ingeschreven, gaat terug op de algemene doelstelling die aan de wet van 3 juli 1956 op het handelsregister ten grondslag ligt. Met die wetgeving beoogde de wetgever immers het zwartwerk te bestraffen van diegenen die een handelswerkzaamheid uitoefenen zonder de juridische, sociale en fiscale gevolgen ervan te dragen, en de maatregel strekte ertoe die handelaars de toegang tot de rechtszaal te ontzeggen (Hand. Senaat 1955-56, zitting van 29 november 1956, p. 47, Pasin., 1956, 519-520). Aldus droeg die maatregel bij tot het bestrijden van de oneerlijke concurrentie.

Die zorg blijft gelden voor vorderingen die gebaseerd zijn op een andere activiteit dan die waarvoor de onderneming op de datum van inleiding van de vordering is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen, ook al kan de Kruispuntbank van Ondernemingen zijn taken in dat geval reeds naar behoren uitvoeren (art. III.15 WER).

Het in het geding zijnde vereiste is niet onevenredig. De onontvankelijkheid van de vordering wordt immers gedekt indien de exceptie niet in limine litis wordt opgeworpen (art. III.26, § 2 WER)..

Tekst arrest

Arrest nr. 160/2016

Onderwerp van de prejudiciële vraag

Bij vonnis van 23 oktober 2015 (...) heeft de Nederlandstalige Rechtbank van Eerste Aanleg te Brussel de volgende prejudiciële vraag gesteld: “Schendt art. III.26, § 2 WER artt. 10 en 11 Gw., gelezen in samenhang met art. 6, § 1 EVRM, doordat het de onderneming die een vordering baseert op een activiteit waarvoor zij op de datum van de inleiding niet is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen, de sanctie oplegt van de niet-ontvankelijkheid van de vordering, zonder mogelijkheid tot regularisatie tijdens het geding, wat een onevenredig zware sanctie lijkt te zijn rekening houdend met het doel van de maatregel ?”

...

B.1. De aan het Hof voorgelegde prejudiciële vraag heeft betrekking op de verenigbaarheid van art. III.26, § 2 WER met artt. 10 en 11 Gw., gelezen in samenhang met art. 6.1 EVRM, doordat het de onderneming die een rechtsvordering baseert op een activiteit waarvoor zij op de datum van de inleiding niet is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen, de sanctie oplegt van niet-ontvankelijkheid van de vordering, zonder mogelijkheid tot regularisatie tijdens het geding, “wat een onevenredig zware sanctie lijkt te zijn rekening houdend met het doel van de maatregel”. Derhalve wenst de verwijzende rechter van het Hof te vernemen of de in het geding zijnde bepaling een verschil in behandeling instelt, doordat aan een partij de uitoefening van een grondrecht, namelijk het recht op toegang tot de rechter, wordt ontzegd, terwijl dat grondrecht voor elke andere burger wordt gewaarborgd.

B.2. Art. III.26 WER bepaalt :

Ҥ 1. Elk op verzoek van een handels- of ambachtsonderneming betekend deurwaardersexploot vermeldt steeds het ondernemingsnummer.

“Bij gebreke aan vermelding van het ondernemingsnummer op het deurwaardersexploot, verleent de rechtbank uitstel aan de handels- of ambachtsonderneming om haar inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen op de datum van het inleiden van de vordering te bewijzen.

“Indien de handels- of ambachtsonderneming haar inschrijving in deze hoedanigheid in de Kruispuntbank van Ondernemingen op de datum van het inleiden van haar vordering niet bewijst binnen de door de rechtbank gestelde termijn of indien blijkt dat de onderneming niet ingeschreven is in de Kruispuntbank van Ondernemingen, verklaart de rechtbank van ambtswege de vordering van de handels- of ambachtsonderneming onontvankelijk.

“§ 2. Indien de handels- of ambachtsonderneming wel in deze hoedanigheid is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen, maar haar hoofdvordering, tegenvordering of vordering tot tussenkomst, ingediend bij verzoekschrift, bij conclusie of deurwaardersexploot, gebaseerd is op een activiteit waarvoor de onderneming op de datum van de inleiding van die vordering niet is ingeschreven of die niet valt onder het maatschappelijk doel waarvoor de onderneming op deze datum is ingeschreven, is de vordering van die onderneming onontvankelijk. De onontvankelijkheid is evenwel gedekt, indien ze niet voor elke andere exceptie of verweermiddel wordt ingeroepen.”

B.3. De in art. III.26 WER omschreven sancties vinden hun oorsprong in art. 14 van de wet van 16 januari 2003 “tot oprichting van een Kruispuntbank van Ondernemingen, tot modernisering van het handelsregister, tot oprichting van erkende ondernemingsloketten en houdende diverse bepalingen” en betreffen “een herformulering van de artikelen 41 en 42 van het KB van 20 juli 1964 betreffende het handelsregister en de artikelen 28 en 29 van de wet van 18 maart 1965 op het ambachtsregister” (Parl. St. Kamer 2002-2003, DOC 50-2058/001, p. 23).

Art. 42 van de bij KB van 20 juli 1964 gecoördineerde wetten betreffende het handelsregister, dat zelf teruggrijpt naar art. 37 van de wet van 3 juli 1956 op het handelsregister (Belgisch Staatsblad 25 juli 1956), bepaalde, vóór het met ingang van 1 juli 2003 (art. 3, § 1 van het KB van 15 mei 2003, Belgisch Staatsblad 19 mei 2003, tweede editie) werd opgeheven bij art. 72, 2o van de voormelde wet van 16 januari 2003:

“Onontvankelijk is elke hoofdeis, tegeneis of eis tot tussenkomst welke zijn grond vindt in een handelswerkzaamheid waarvoor de verzoeker niet ingeschreven was bij het instellen van de vordering.

“De niet-ontvankelijkheid is gedekt indien zij niet vóór iedere andere exceptie of verweermiddel wordt voorgesteld.”

B.4.1. Het recht op toegang tot de rechter, dat een onderdeel is van het recht op een eerlijk proces, kan worden onderworpen aan ontvankelijkheidsvoorwaarden. Die voorwaarden mogen er echter niet toe leiden dat het recht op zodanige wijze wordt beperkt dat de kern ervan wordt aangetast. Dit zou het geval zijn wanneer de beperkingen geen wettig doel nastreven of indien er geen redelijk verband van evenredigheid bestaat tussen de aangewende middelen en het nagestreefde doel. De verenigbaarheid van die beperkingen met het recht op toegang tot een rechterlijke instantie hangt af van de bijzonderheden van de in het geding zijnde procedure en wordt beoordeeld in het licht van het proces in zijn geheel (EHRM 24 februari 2009, L’Erablière t/ België, § 36; 29 maart 2011, RTBF t/ België, § 69).

B.4.2. Meer in het bijzonder zijn de regels betreffende de vormvoorschriften gericht op een goede rechtsbedeling en het weren van de risico’s van rechtsonzekerheid. Die regels mogen de rechtzoekenden echter niet verhinderen hun rechten te doen vrijwaren.

Bovendien “dienen de rechtbanken, door de procedureregels toe te passen, zowel een overdreven formalisme dat afbreuk zou doen aan het eerlijke karakter van de procedure, als een buitensporige soepelheid die zou leiden tot het afschaffen van de bij de wet vastgestelde procedurele vereisten, te vermijden” (EHRM 25 mei 2004, Kadlec en anderen t/ Tsjechische Republiek, § 26; EHRM 26 juli 2007, Walchli t/ Frankrijk, § 29). “Het recht op toegang tot een rechter wordt immers aangetast wanneer de reglementering ervan niet langer de doelstellingen van de rechtszekerheid en de behoorlijke rechtsbedeling dient en een soort van hinderpaal vormt die de rechtzoekende verhindert zijn geschil ten gronde door het bevoegde rechtscollege beslecht te zien” (EHRM 13 januari 2011, Evaggelou t/ Griekenland, § 19; EHRM 24 mei 2011, Sabri Gunes t/ Turkije, § 58).

B.5. Het in het geding zijnde verschil in behandeling berust op een objectief criterium, namelijk de al dan niet volledige inschrijving van de onderneming of vestigingseenheid in de Kruispuntbank van Ondernemingen.

B.6.1. Het vereiste dat de ingestelde vordering, wil zij ontvankelijk zijn, moet zijn gebaseerd op een activiteit waarvoor de onderneming op de datum van de inleiding van de vordering is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen of op een activiteit die valt onder het maatschappelijk doel waarvoor de onderneming op die datum is ingeschreven, gaat terug op de algemene doelstelling die aan de wet van 3 juli 1956 op het handelsregister ten grondslag ligt. Met die wetgeving beoogde de wetgever immers het zwartwerk te bestraffen van diegenen die een handelswerkzaamheid uitoefenen zonder de juridische, sociale en fiscale gevolgen ervan te dragen, en de maatregel strekte ertoe die handelaars de toegang tot de rechtszaal te ontzeggen (Hand. Senaat 1955-56, zitting van 29 november 1956, p. 47, Pasin., 1956, 519-520). Aldus droeg die maatregel bij tot het bestrijden van de oneerlijke concurrentie.

B.6.2. Die zorg blijft gelden voor vorderingen die gebaseerd zijn op een andere activiteit dan die waarvoor de onderneming op de datum van inleiding van de vordering is ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen, ook al kan de Kruispuntbank van Ondernemingen zijn taken in dat geval reeds naar behoren uitvoeren (art. III.15 WER).

B.6.3. Het in het geding zijnde vereiste is niet onevenredig. De onontvankelijkheid van de vordering wordt immers gedekt indien de exceptie niet in limine litis wordt opgeworpen (art. III.26, § 2 WER).

B.7. De prejudiciële vraag dient ontkennend te worden beantwoord.

Rechtsleer:

• W. Cloet, “De exceptie van onontvankelijkheid in geval van onvolledige inschrijving in de Kruispuntbank der Ondernemingen”, TBH 2012, 686-694;

• B. Smekens, “De sancties van onontvankelijkheid in art. III.26 Wetboek van Economisch Recht. Kritische evaluatie met rechtspraakanalyse”, P&B 2014, 83-102.

 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: di, 10/12/2013 - 18:24
Laatst aangepast op: zo, 14/05/2017 - 15:05

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.