-A +A

De kwaliteit van de rechter

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Justice must not only be done, but must be seen to be done

Volgens verschillende studies heeft België meer rechters per aantal inwoners dan het gemiddelde van Europa. Van waar komt dan de gedachte dat we te maken hebben met rechters die ongemotiveerd zijn en over onvoldoende bekwaamheid beschikken. Misschien is dit een kwakkel. Misschien is het ook een kwakkel dat sommige rechters lui zijn en een gemakkelijke oplossing hebben gevonden voor hun carrière.

Wij citeren uit een verhaal van een gerechtelijk stagiair op de rechtbank:

“De werkdag begon omstreeks 9 uur. Heel wat personeelsleden en magistraten kwamen pas aan om 9u30. Voor zij die geen zitting hadden, was er koffiepauze tussen 10 uur en 10u30.
Om half 11 werd er aperitief genomen. Dit duurde gemiddeld 20 minuten en reeds om 5 voor 12 vertrokken een groot deel van het personeel.
Men kwam pas terug op de rechtbank tussen 13u30 en 13u55. Om 15 uur was er koffie tot 15u15 en heel wat rechtbankpersoneel verliet haar dienst nog voor 16 uur.
In de tussentijd werd er gelopen van het ene bureau naar het andere, er werd gekeken op Facebook, stond de I-phone en de Blackberry voortdurend aan die de aandacht van het rechtbankpersoneel afleidde.”


Dit citaat is anoniem. Dit citaat is zeker niet te veralgemenen. Dit citaat is zelfs oneerlijk ten aanzien van de talrijke magistraten en rechtbankpersoneelsleden die hun rechtbankwerk op een degelijke manier uitvoeren.

Maar er zijn ook citaten van personeelsleden van de rechtbank die ronduit stellen gewoonweg geen werk te hebben en verplicht zijn om romans en boeken te lezen.

We kennen ook een andere boutade:

Wie eigenlijk in niets echt goed is, die geen talenknobbel heeft, die geen wetenschappelijke knobbel heeft, die niet weet wat met zijn leven aan te vangen in de humaniora, tracht dan maar rechten te studeren. Zij die niet bekwaam zijn, vallen totaal af.

Zij die bekwaam zijn, behalen hun diploma. Zij die echt bekwaam zijn, worden afgeroomd door het bedrijfsleven alwaar zij na hun functie als bedrijfsjurist of dossierbeheerder doorbreken tot het algemeen management. Zij hebben relatief gezien een onmiddellijk relatief hoog loon. Zij kunnen ook in een aantal topkantoren terecht, mits zij er zich toe verbinden om aanvullende opleidingen te volgen, al dan niet met verplichting deze terug te betalen (omdat deze opleidingen op kosten van het kantoor gebeuren) wanneer ze het kantoor verlaten. Hun prestaties worden vergeleken met deze van hun collega’s op een Amerikaans systeem. Hun vergoedingen liggen hoger dan in de provincie.

Zij die naar deze topkantoren gaan of in het bedrijfsleven belanden, worden geselecteerd uit diegene die de hoogste graden haalden. Zij zullen vaak fossiel worden in een bepaalde rechtstak, dan wel doorbreken als topmanager vreemd van het recht.

De voorgaande categorie heeft gekozen voor onmiddellijke verdiensten.
Zij die behoren tot de mindere goden kiezen dan maar voor de balie. Zij zullen het er maken of het niet maken. Zij zullen eerst stage lopen op verschillende kantoren of op een kantoor.

Het aantal die de moed heeft om de stage te doorstaan is minimaal. De stagevergoedingen zijn enorm verhoogd. Door de verhoging van de vergoeding van de stage wordt van een stagiair vaak een soort bediende gemaakt die onmiddellijk moet presteren. Tijd voor echte opleiding is er niet meer door deze relatief hoge vergoedingen. Wie namelijk rechten heeft gestudeerd, heeft namelijk nog geen enkele praktijkervaring waarbij werkelijk alles maar dan ook alles nog dient aangeleerd te worden nopens de echte rechtspraktijk.

Wie de moed heeft gehad om de stage te vervolbrengen, start dan een eigen kantoor of probeert dit. Wie het echt niet meer ziet zitten, kiest voor een examen als magistraat.

Ook zijn er zij die kiezen om magistraat te worden na zelfs een succesvolle carrière als advocaat om de eenvoudige reden dat zij de stress en de werkdruk als advocaat niet meer aankunnen.

Is dit dan het eindresultaat van de selectie bij de magistratuur?

Natuurlijk is deze bijdrage een boutade. Natuurlijk gaat deze bijdrage voor heel wat magistraten absoluut niet op. Natuurlijk zijn er magistraten die als echte topmagistraten kunnen aanzien worden en hun werk gedegen uitvoeren. En natuurlijk zijn er heel wat advocaten die als echte topadvocaat en betere advocaten kunnen aanzien worden. Meer dan één advocaat en meer dan een magistraat neemt zich de discipline aan om meerdere uren per dag te studeren.
Maar de perceptie is ook een waarheid en is soms belangrijker dan de waarheid. Zijn er niet meerdere advocaten en meerdere magistraten die zich niet meer de moeite getroosten om nog te studeren en te blijven studeren. Om de ambitie te hebben om de betere te zijn, de meeste rechtvaardige rechter te zijn, de betere advocaat te zijn, de begripvolle advocaat te zijn die de eerste rechter wil zijn en de juiste uitleg wil geven, hoeveel advocaten zijn er niet die nog nauwelijks tijd maken voor hun cliënten? Hoeveel magistraten zijn er niet die al te vlug een vonnis maken zonder te overdenken of te pas en ten onpas tussenvonnissen maken, en ook dit is wellicht een boutade en ook dit is wellicht een perceptie van de burger. Maar wie het goed voorheeft met Justitie luistert naar percepties en boutades en begrijpt hierdoor waarom de burger minder en minder vertrouwen krijgt in Justitie.
 

De schepenbanken waren ook niet gespeend van onrechtvaardige of al te lakse rechters. Men had hier andere methodes voor zoals het levend villen, van zij die het vertrouwen in justitie haden beschaamd. En deze schilderijen werden opgehangen boven de hoofden van de rechters in de schepenbanken als voorbeeld en ter reflexie. Later werden deze gruwelijke schilderijen of de taferelen van de kuise Susanna met haar corrupte rechters vervangen door kruisbeelden, waarbij de rechters, recht spraken onder "Gods" oog, toezicht of gezag. Tot dat deze kruisbeelden plaats maakten voor de portetten van het Koningspaar en het levend villen werd vervangen door mogelijke interne tuchtprocedures.

 



Roland Freisler is het toonbeeld van de (nazi)rechter met de meest afschuwelijke houding en minachting voor het recht. Hij was het toonbeeld van de verkrachting van het vermoeden van onschuld, ontzegde elk recht van verdediging en liet van bij de aanvang van het proces reeds verstaan dat elke verdediging zinloos was.


afbeelding van Freisler in rode Nazi toga

noot: Nazi-uniformen zijn voor het merendeel creaties van niemand minder dan:
Hugo Boss

 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: zo, 08/07/2012 - 21:22
Laatst aangepast op: wo, 20/09/2017 - 12:18

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.