-A +A

Boerenadvocaat

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

De Boerenadvocaatvan Pieter Breughel de oude lijkt ons een beeld te geven van een dorpsadvocaat in de 17° eeuw.
Het lijkt niet alleen een parodie op de advocaat maar ook op het recht waarbij verondersteld wordt dat alles kan gereged worden mits de nodige prijs, desnoods in naura. Bueghel toont in dit werk weinig respect voor de adocaat. Maar eigenlijk kan men zich de vraag stellen of hij een advocaat voorstelt dan wel de Keizer, nu de advocaat een opvallende gelijkenis vertoont met keizer Karel.

Het kantoor is chaotisch en het typisch klassementssysteem in zakken of rollen wordt ruim toegelicht, evenals de praktijk om de advocaat, die duidelijk overbelast is, in natura te betalen.

Maar zoals velen wordt u door de titel van het schilderij bij de neus genomen. Prof. Georges Maryn ontdekte dat de veronderstelde advocaat, een procureurs was, in de betekenis van een gemandateerde van de burger (zoals de procureur des konings, vandaag de vertrtegenwoordiger is van de koning. 
 

 

We bevinden ons ook niet op het platteland maar in de stad. Op het platteland waren er geen procureurskabinetten. De burgers dragen degelijk schoeisel en geen klompen en hebben duidelijk stadskledij aan. Op het platteland waren er geen procureurskabinetten of procureurscomptoirs. Bovendien zien we door het venster een herenhuis en geen dorpstafereel. De kabinetten van de procureurs waren bovendien in de stad gelegen vlak naast de gerechtsgebouwen

Wij kenden in België procureurs tot 1967. Zij waren de zogenaamde pleitbezorgers.

De procureur was de persoon die contact had met de cliënt, de erelonen ontving, het volledige dossier bijhield, instond voor de procedure, het agenda. De advocaat was daarentegen de universitair geschoolde rechtsgeleerde die slechts geconsulteerd werd met betrekking tot ernstige rechtsvragen en instond voor de pleidooien.

Procureurs werden door de mensen met veel eerbied bejegend. Op het schilderij zien we dat iedereen zijn hoed afneemt en er zelfs drempelvrees bestaat om bij hem binnen te komen. Hij beslist immers of de zaak een proces waard is. Of er daadwerkelijk met eieren kon betaald worden valt te betwijfelen. De gebogen vrouw wil vermoedelijk alleen duidelijk maken dat ze eieren wil voor haar geld, terwijl anderen betalen met gevogelte of andere zaken. Of die zaken voor de procureur bestemd zijn of voor de advocaat of voor de rechter is niet duidelijk

Achter de procureur hangt zijn kalender, waarop staat wanneer de zaken voorkomen. Een ongeduldige klant gaat achter de rug van de procureur de agenda zelf raadplegen. In de 17° Eeuw werde dossiers inderdaad in zakken bewaard.

De gewone man kon zelf geen proces voeren en benaderde een tussenpersoon die hem hielp met tal van nutteloze formaliteiten, waarbij voor elk papiertje diende betaald. De cliënt diende zijn hele verhaal aan de procureur te doen die dan het juridisch relevante ter beschikking stelde aan de advocaat.

Links op het paneel zien we de klerk. Elke procureur had een klerk, maar zeker niet elke rechtsgeleerde advocaat.

Hij is degene die al dat papier schrijft. Hij heeft niet alleen een inktpot maar ook een potje water om inkt te wissen en hij is bezig de rekening te maken, evenwel niet op papier maar op een lei met een griffel, de betaling gebeurt dus in het zwart.

De tijd die elke cliënt krijgt wordt afgemeten met de zandloper die vlak voor de procureur staat. Met de papieren wordt weinig zorgvuldig omgegaan, ze zijn verkreukt, versnipperd... een kat vindt er haar jongen niet in en de procureur neemt zijn dossiers ook niet vast met veel respect.

Quinten Massijs schilderde voor ons ook een boerenadvocaat, die evenwel eveneens een procureur is:

De cliënt lijkt met een halfvolle beurs zijn laatste centen te betalen, hij is mager gewerkt en heeft zich bijna in het graf geprocedeerd, terwijl de procureur met een mooi papier een zioveelste belofte maakt.

 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: za, 21/11/2009 - 08:53
Laatst aangepast op: zo, 08/05/2016 - 12:42

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.