-A +A

bevoegdheid voorrangsregels en regels bij samenhang en aanhangigheid

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

uittreksel uit het gerechtelijk wetboek

Regels inzake tegenvorderingen en vorderingen tot tussenkomst, inzake aanhangigheid en samenhang.

Art. 563. De rechtbank van eerste aanleg neemt kennis van de tegenvorderingen, ongeacht hun aard en hun bedrag.
De arbeidsrechtbank, de rechtbank van koophandel en de vrederechter nemen kennis van de tegenvorderingen die, ongeacht hun bedrag, onder hun volstrekte bevoegdheid vallen of die ontstaan hetzij uit de overeenkomst, hetzij uit het feit dat ten grondslag ligt aan de oorspronkelijke vordering.
Tegenvorderingen gegrond op het tergend of roekeloos karakter van een vordering, worden gebracht voor de rechter voor wie deze vordering aanhangig is.

Art. 564. De rechtbank waarvoor een vordering aanhangig is gemaakt, is bevoegd om kennis te nemen van de vordering tot tussenkomst.

Art. 565. In geval van aanhangigheid worden de vorderingen samengevoegd, hetzij ambtshalve, hetzij op verzoek van een der partijen.
De verwijzing geschiedt naar de volgende voorrang:
1° de rechtbank die over de zaak een ander vonnis heeft gewezen dan een beschikking van inwendige orde, heeft altijd voorrang;
2° de rechtbank van eerste aanleg heeft voorrang boven de andere rechtbanken;
3° de arbeidsrechtbank heeft voorrang boven de rechtbank van koophandel;
4° de arbeidsrechtbank en de rechtbank van koophandel hebben voorrang boven de vrederechter;
(4°bis De vrederechter heeft voorrang boven de politierechtbank;) <W 1994-07-11/33, art. 36, 048; Inwerkingtreding : 1995-01-01>
5° de rechtbank waartoe men zich het eerst wendt, heeft voorrang boven die waarvoor de zaak later wordt aangebracht.
Wanneer evenwel een van de vorderingen uitsluitend tot de bevoegdheid van een bepaalde rechtbank behoort, is alleen deze bevoegd om van de gezamenlijke vorderingen kennis te nemen.
Wanneer twee of meer vorderingen uitsluitend tot de bevoegdheid van twee onderscheiden rechtbanken behoren, kan de verwijzing geschieden naar de hierboven bepaalde voorrang.
De bepalingen van de artikelen 661 en 662 zijn van toepassing in geval van verwijzing uit hoofde van aanhangigheid.

Art. 566. Verschillende vorderingen of verschillende punten van een vordering tussen twee of meer partijen, welke, afzonderlijk ingesteld, voor verschillende rechtbanken zouden moeten worden gebracht, kunnen, indien zij samenhangend zijn, vóór dezelfde rechtbank samengevoegd worden met inachtneming van de voorrang bepaald in artikel 565, 2° tot 5°.
Wanneer de partijen evenwel niet dezelfde zijn in alle vorderingen en wanneer een van de rechtbanken een vonnis gewezen heeft dat niet tot gevolg heeft dat het geschil aan haar kennisneming is onttrokken, mag de verwijzing naar die rechtbank niet worden uitgesproken indien degenen die in dat vonnis geen partij waren, zich ertegen verzetten.
De bepalingen van de artikelen 661 en 662 zijn van toepassing in geval van verwijzing uit hoofde van samenhang.

 

Rechtspraak:

•• Rechtbank van Koophandel te Hasselt, Kort geding – 3 juli 2007, R.W. 2007-2008, 1085

Krachtens art. 701 Ger. W. kunnen verscheidene vorderingen tussen twee of meer partijen, indien zij samenhangend zijn, bij eenzelfde akte worden ingesteld.

Aanlegster heeft met verweerders elk afzonderlijk een overeenkomst gesloten en vordert hiervan in één exploot de verderzetting ervan.

Krachtens art. 30 Ger. W. is er samenhang wanneer de zaken onderling zo nauw zijn verbonden dat het wenselijk is ze samen te behandelen en te berechten teneinde oplossingen te vermijden die onverenigbaar zijn wanneer de zaken afzonderlijk worden berecht.

Het gegeven dat eenzelfde rechtsvraag aan de grondslag ligt van de onderscheiden vorderingen volstaat niet om tot samenhang te besluiten (Gent 3 januari 1989, T.G.R. 1989, 8; Kh. Gent 28 maart 1995, A.J.T. 1995-96, 11; Rb. Namen 22 februari 1990, J.L.M.B. 1991, 202; Rb. Brussel 4 oktober 1989, J.L.M.B. 1991, 201; Rb. Hasselt 25 januari 2001, A.J.T. 2000-01, 701).

Samenhang onderstelt een onderlinge afhankelijkheid van de verschillende, samen aanhangig gemaakte vorderingen (Rb. Namen 22 februari 1990, J.L.M.B. 1991; Antwerpen 3 februari 1988, T.B.B.R. 1989, 273), zodat de beslissing over één van deze vorderingen een invloed kan hebben op de andere (Kh. Gent 28 maart 1995, A.J.T. 1995-96, 11).

Dit is in casu niet het geval. Aanlegster heeft immers verschillende overeenkomsten met de onderscheiden verweerders gesloten (overeenkomsten van bepaalde duur en overeenkomsten met onbepaalde duur). Elk van deze overeenkomsten dient anders te worden benaderd (wat aanlegster overigens zelf toegeeft, omdat zij niet meer verder aandringt m.b.t. de overeenkomsten gesloten met vierde en vijfde verweerders).

De sanctie op de niet-naleving van art. 701 Ger. W. bestaat erin dat enkel de vordering ten aanzien van eerste verweerder ontvankelijk is, terwijl de overige vorderingen niet ontvankelijk verklaard dienen te worden (Rb. Brussel 11 juni 1993, J.L.M.B. 1993, 1037; Kh. Charleroi 2 september 1998, T.B.H. 2000, 635; Arbrb. Dendermonde 22 januari 1998, A.J.T. 1998-99, 393; Rb. Charleroi 15 maart 2001, R.R.D. 2001, 176; Englebert, J., «La citation collective, conditions et sanctions», J.L.M.B. 1991, 205 e.v.).

...

•• Cassatie 6 december 2007

Wanneer in burgerlijke zaken de rechtsingang bij dagvaarding geschiedt, is de zaak bij de rechter aanhangig gemaakt op de datum van de betekening van de dagvaarding, voor zover de zaak op de algemene rol is ingeschreven voor de in de dagvaarding aangewezen datum van de zitting (1). (1) Cass., 2 mei 2002, AR C.99.0518.N, nr. 265.

• Arrondissementsrechtbank Oost-Vlaanderen, 16 januari 2017, RW 2017-2018, 274

Samenvatting

In geval van aanhangigheid geldt de regel niet mbt uitsluitend bevoegdheid en gelden de algemene voorrangsregels.Te dezen de rechtbank van Koophandel (derde medeplichtigheid aan contractbreuk) en niet de Vrederechter op grond van diens exclusieve bevoegdheid inzake leningen op afbetaling.

Vonnis

Vennootschap naar Brits recht F.-B. t/ R.K., NV B.B. en NV D.E.
...

Krachtens art. 701 Ger.W. kunnen verschillende vorderingen tussen twee of meer partijen, indien zij samenhangend zijn, bij eenzelfde akte worden ingesteld.

In tegenstelling tot de aanhangigheid, staat de samenhang ter vrije beoordeling van de rechter ten gronde, ongeacht het voorwerp of de oorzaak waarop de rechtsvorderingen betrekking hebben (Cass. 4 september 1987, RW 1987-88, 892, noot).

Omdat de procesregel van art. 701 Ger.W. de openbare orde niet raakt, kan hij bijgevolg door de rechter niet ambtshalve worden opgeworpen, tenzij ze voor eenzelfde rechter aanhangig zijn (art. 856, tweede lid Ger.W.). In het verwijzingsvonnis stelt de rechter de samenhang vast en ook alle betrokken procespartijen erkennen expliciet de samenhang van de vorderingen. Dit gegeven heeft evenwel geen weerslag op zijn bevoegdheid om voor elke vordering die bij eenzelfde akte wordt ingesteld, over zijn bevoegdheid uitspraak te doen en alle excepties van openbare orde op te werpen (Cass. 24 november 2008, Pas. 2008, I, 2635).

Dit geldt uiteraard ook voor het beantwoorden van de vraag naar de materiële bevoegdheid, die behoort tot de regels van rechterlijke organisatie en derhalve raakt aan de openbare orde.

Bij de beoordeling van de bevoegdheid moet worden uitgegaan van de vordering in de bewoordingen waarin ze door de eiser is gesteld in de gedinginleidende akte (Cass. 8 september 1978, Arr.Cass. 1978-79, 26; Cass. 19 december 1985, Arr.Cass. 1985-86, 589; Cass. 21 oktober 1996, Arr.Cass. 1996, 946; B. Maes, Inleiding tot het burgerlijk procesrecht, Brugge, die Keure, 2012, 79).

Wanneer in dit geval enerzijds een vordering wordt ingesteld tegen eerste verweerder waarbij deze wordt aangesproken in het kader van zijn verplichtingen voortspruitend uit een lening op afbetaling aangegaan bij eiseres (financiering van een voertuig) en anderzijds een vordering wordt ingesteld tegen tweede en derde verweerders op basis van hun derde-medeplichtigheid aan de contractbreuk van eerste verweerder en het niet-naleven van eigendomsvoorbehoud m.b.t. de door eiseres gefinancierde wagen, en de rechter expliciet de samenhang tussen voornoemde vorderingen onderkent, is er een bevoegdheidsproblematiek die moet worden opgelost aan de hand van de bepalingen van artt. 565 en 566 Ger.W.

Zonder enige twijfel valt het onderdeel van de vordering gericht tegen eerste verweerder onder de bepalingen van art. 529, 21o Ger.W. en valt dit onderdeel onder de bijzondere (niet exclusieve) bevoegdheid van de vrederechter. De vordering tussen eiseres en tweede en derde verweerder daarentegen betreft een geschil tussen ondernemingen voor een bedrag dat 2.500 euro overtreft en waarvoor de bepalingen van art. 573, 1o Ger.W. de materiële bevoegdheid vastleggen.

Om derhalve de rechtbank te bepalen die bevoegd is om kennis te nemen van het geheel van samenhangende vorderingen, verwijst art. 566 Ger.W. naar de voorrangregels inzake aanhangigheid zoals bepaald in art. 565, tweede lid, 1o en 2o en 4o tot 8o Ger.W. Deze regels raken de openbare orde (Rb. Nijvel 14 november 2013, JLMB 2014, 314, noot M. Baetens-Spetchinsky). Dit betekent dat art. 565, derde lid Ger.W. dat bepaalt dat in geval van aanhangigheid de rechtbank die voor één van de vorderingen uitsluitend bevoegd is, van de gezamenlijke vorderingen kennis kan nemen, geen toepassing kan vinden in geval van samenhang (Cass. 7 februari 2008, RW 2009-10, 191, noot).

Overeenkomstig art. 565, 6o juncto, art. 566, eerste lid alsook art. 628, 8o Ger.W. dient derhalve voor de beslechting van de samenhangende vorderingen de rechtbank van koophandel Gent, afdeling Oudenaarde te worden aangewezen.

...

Nog dit: 

over cumul van vorderingen, samenhang en de aanwijzing van de bevoegde rechter: klik hier met paswoord RW

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 15/07/2009 - 14:14
Laatst aangepast op: di, 10/10/2017 - 16:31

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.