-A +A

Bemiddeling in familiezaken

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Bij familiale conflicten wordt nog al te vaak naar de rechter gestapt, die een onpartijdig oordeel moet vellen. Waarom zou u geen beroep doen op een bemiddelaar? Sneller, goedkoper en vooral zoals u beiden het samen beslist.

 Jarenlange familieruzies, problemen tussen ouders en kinderen, vechtscheidingen,… Talrijk zijn de voorbeelden waar het recht gebruikt wordt om een machtsstrijd te leveren en ‘zijn’ gelijk te halen, eerder dan om een constructieve oplossing te vinden. Bovendien nemen de kosten fenomenale proporties aan.  

Toch is er een andere mogelijkheid. Wanneer partijen in een familiaal conflict bereid zijn met hulp van een derde samen een oplossing te zoeken, rekening houdend met gemeenschappelijke bekommernissen en betrachtingen, staat voor hen de weg open naar een gans andere benadering van hun conflict.  

De bemiddeling in familiezaken werd uitgewerkt als een model waarbij de bemiddelaar de beide partijen helpt zelf beslissingen te nemen. De bemiddelaar ziet erop toe dat beide partijen grondig geïnformeerd zijn en bij de bemiddeling evenveel invloed hebben. Wie schuldig is, is hierbij irrelevant, niet omdat schuld onbelangrijk is, maar wel omdat schuld de mensen tegenover mekaar plaatst en als dusdanig niets bijdraagt tot een oplossing. Meningsverschillen worden naast elkaar gezet en er wordt opnieuw geluisterd en geleerd te luisteren. Door een onderscheid te maken tussen relationele en inhoudelijke conflicten krijgen de partijen een beter inzicht in de eigenlijke problematiek. De bemiddelaar in familiezaken doorloopt enkele fases zodat de partners hun conflict beter kunnen hanteren en liefst oplossen, eerder dan het procedureel jarenlange gevecht aan te gaan. Dergelijke oplossingen worden dan ook per definitie door alle betrokken partijen aanvaard en hebben de eigenschap beter overeind te blijven en stipter nagevolgd te worden met minder opvolgende bijkomende conflicten.  

Bemiddeling is geen nat vingerwerk, waarbij louter geput wordt uit wijsheid, autoriteit en rijpe ervaring, maar wordt ondersteund door een wetenschappelijk model. Dit model werd uitgewerkt voornamelijk aan de Harvard University, en is geïnspireerd door het ‘systeemdenken’. De theorie en de praktijk die gehanteerd werd bij de opleiding van bemiddelaars in internationale conflicten werd met succes overgebracht naar familiale conflicten.

minder duur De kostprijs van een bemiddeling in familiezaken is een fractie van de kostprijs van een procedure. De gemiddelde totale prijs van een bemiddeling kost tussen de 400 en de 800 euro. Indien de bemiddeling eindigt met een echtscheiding onderlinge toestemming komt er gemiddeld voor opstelling en kosten 750 à 1000 euro bij. 

 

sneller De gemiddelde echtscheiding onderlinge toestemming neemt een 4 tal maanden in beslag. De duurtijd van de voorafgaande bemiddeling wordt door de klanten zelf samen met de bemiddellaar bepaald. 

geen winnaar of verliezer Bij een procedure proberen advocaten met tegenstrijdige standpunten de rechter te overtuigen van het ‘gelijk’ van hun cliënt. Bij bemiddeling gaat het om een door beiden aanvaarde oplossing op grond van de gemeenschappelijke bekommernissen en betrachtingen. De uitkomst en zelfs het agenda wordt niet bijvoorbaat bepaald. Het opzet is dus geen echtscheiding, relatietherapie, herstelan de relatie, maar daarentegen het zoeken naar euitweg en een communicatie, zodat beide cliënten samen een beslissing kunnen nemen, met de hulp van de bemiddelaar,elke weg zij verder bewandelen, welk traject zij zullen volgen, hoe dit zal ingevuld en uitgewerkt worden. 

Bij welke conflicten kunt u beroep doen op een bemiddelaar?

Opgelet niet alle advocaten, notarissen of welzijnswerkers zijn bemiddelaars. Bemiddelaars zijn advocaten, notarissen of welzijnswerkers met een bijkomende voortgezette opleiding als bemiddelaar.  

Bemiddelaars in familiezaken zijn geen psychoanalisten die graven in het verleden om problemen van vandaag op te lossen. Zij hebben wel een grondige voortgezette opleiding. Deze wordt thans postuniversitair opgeleid. Welzijnswerkers bemiddellaars hebben een opleiding in het bemiddelingsmodel en een opleiding in het familierecht genoten genoten alvorens zij deze titel dragen. Er zijn welzijnswerkerbemiddelaars, notarisbemiddelaars en advocaatbemiddelaars. De meeste justitiehuizen beschikken over een lijst met namen van plaatselijke bemiddelaars.  Advocaten en Notarissen zullen wellicht meer oog hebben voor het juridische zonder het intermenselijke uit het oog te verliezen, terwijl welzijnswerkers eerder het innerlijke en intermenselijke benadrukken zonder de juridische werkelijkheid te verloochenen.

Een bemiddeling bestaat uit verschillende sessies die meerdere uren in beslag nemen. Hierdoor kan er bijzonder veel tijd gemaakt worden om naar de betrokkenen te luisteren, hun betrachtingen te (her)formuleren en vooral te zoeken naar gemeenschappelijke betrachtingen en bekommernissen.

De bemiddeling doorloopt verschillende fases, gaande van het onderhandelen over de scheidingsonderwerpen, meningsverschillen verkennen, gemeenschappelijke of aanvullende bezorgdheden verwoorden, oplossingen bedenken en deze toetsten aan de bezorgdheden tot het uiteindelijk neerschrijven’ van de oplossingen in een overeenkomst. De bemiddelaar maakt hierbij de conflicten hanteerbaar, maar neemt zelf geen deel aan de onderhandelingen.

Partijen beslissen hierna zelf welke bindende kracht zij hieraan zullen geven en of zij de overeenkomst naar de geest, naar de letter of in functie van de omstandigheden zullen toepassen. Wanneer de bemiddeling uitmondt in een echtscheiding onderlinge toestemming of wanneer het tot stand gekomen akkoord in een vonnis wordt bekrachtigd zijn de voorwaarden ook juridisch afdwingbaar. Bemiddelde overeenkomsten houden in de praktijk langer stand en worden gemakkelijker nagekomen dan door de rechtbank opgelegde beslissingen. Veelal hebben de ex-partners doorheen de bemiddeling geleerd om opnieuw met mekaar te communiceren en hebben zij een hanteerbare werkwijze gevonden om nieuwe conflicten op te lossen. Indien er toch problemen overblijven zal eerder dan een lang proces een korte bemiddelingssessie veelal oplossing bieden.

Bemiddeling kan ook in heel wat andere problemen dan in het onmiddellijke familierecht. Bemiddeling wordt ook toegepast in het erfrecht, ondermeer bij de vereffening verdeling. Zie RABG 2003/I p. 130. 

 

Wees gerust, bemiddeling is vertrouwelijk. Er wordt geen verslag over de bemiddeling aan derden medegedeeld. Evenmin kan de bemiddelaar als deskundige of getuige gehoord worden.

Natuurlijk kan een advocaat-bemiddelaar niet optreden als bemiddelaar in conflicten waarbij cliënten van zijn kantoor zouden zijn betrokken. Evenmin kan een advocaat-bemiddelaar als advocaat van één van de partijen optreden eens de zaak toch voor de rechtbank zou komen.

De lijst der erkende advocaat-bemiddelaars is te vinden op www.advocaat.be. Advocaat Elfri De Neve is bemiddelaar in familiezaken, handelszaken en burgerlijke zaken.

 

Bemiddeling kan zinvol zijn:

- bij problemen over de toekenning van de gezinswoning

- bij omgangsregelingen en verblijfsregelingen van kinderen

- bij bepalingen van onderhoudsgeld voor kinderen

- bij afgifte van roerende goederen

- bij bepaling van voorlopige onderhoudsgelden

- bij discussies over verdwenen goederen

- bij familiale conflicten tussen ouders en kinderen

- bij het beëindigen van samenwonen

- als remediëring of begeleidende maatregel in strafzaken na familiale conflicten, vooral bij beslissingen over de kinderen

- bij stalking, voornamelijk tussen ex-partners

- bij partnergeweld

- bij problemen in en rond vennootschappen en zeker bij relatieproblemen en partnerrelaties vermengd met vennootschasproblemen of financiële problemen, teneinde aldus onbestuurbaarheid en vermogensvernietiging te vermijden.

- in het algemeen telkens wanneer er conflicten zijn tussen particulieren, waarbij er een relationele dimensie is.

 

Drie grote principes

 

Een bemiddelaar werkt aan de hand van drie ethische principes :

- beide klanten nemen zelf de beslissingen

- beide klanten hebben evenveel invloed

- beide klanten zijn grondig geïnformeerd.

De bemiddelaar is geen raadgever, maar een informatieverschaffer. Geen positiebepaler, maar een positieverkenner. Geen beslisser, maar wel een bewaker en hulpverlener van de onderhandeling. Op die manier worden oplossingen uitgewerkt door goed geïnformeerde vrije beslissers.

Het is niet omdat u beroep doet op een bemiddelaar, dat een procedure uitgesloten is. De bemiddelaar blijft beide partijen op de hoogte houden van de mogelijkheden om de zaak voor de rechtbank te brengen.

 

 

Onmiddellijk dient hieraan toegevoegd dat het slechts een model is, waarvan de praktijk geleerd heeft dat het waardevol is bij het hanteren van conflicten, zonder dat dit model als universeel zaligmakend of als waarheid wordt bestempeld.

 

 

Hoe verloopt bemiddeling?

Wie treedt op als bemiddelaar en waar vindt u hem/haar?  

De voordelen van bemiddeling

Tegenover de klassieke procedures, heeft bemiddeling drie grote troeven: bemiddeling is minder duur, het gaat sneller en er is geen winnaar of verliezer. 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 15/07/2009 - 14:15
Laatst aangepast op: wo, 08/09/2010 - 19:55

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.