-A +A

Bemiddeling

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

bronnen: bemiddelingswet en infobrochure bemiddeling FOD
Bemiddeling is een alternatieve wijze om en geschil op te lossen. In plaats van het geschil te onderwerpen aan een rechter, die dan een beslissing neemt in plaats van de partijen komt de beslissing bij bemiddeling tot stand door de partijen zelf hierbij geholpen door de bemiddelaar.

Handboek voor bemiddelaars:

Bemiddeling in Familiezaken, Burgerlijke zaken, handelszaken en sociale zaken, Franky De Meyer m.m.v. Barbara Gayse, Roularta 2008



 

 

Wat is bemiddeling?

Bemiddeling is een alternatieve manier om geschillen op te lossen, waarbij vermeden wordt dat een rechter de beslissing neemt in plaats van de partijen zelf. Bemiddeling is een vrijwillig en vertrouwelijk proces voor het beheer van conflicten waarbij de partijen een beroep doen op een onafhankelijke en onpartijdige derde, de bemiddelaar. Zijn taak bestaat eruit de partijen te helpen om zelf, met volledige kennis van zaken, tot een billijke overeenstemming te komen die de behoeften van alle interveniërende partijen respecteert.

Het doel van bemiddeling is om tot een akkoord te komen om het geschil af te sluiten. Indien er geen volledig akkoord kan bekomen worden kan de bemiddeling mits instemming van de klanten aanleiding geven tot deelakkoorden. In elk geval tracht de bemiddeling de conflicten te beperken dan wel de geschillen beter hanteerbaar te maken of een kader te scheppen waarin de geschillen verder kunnen geregeld worden. Het bemiddelingsakkoord is meestal schriftelijk en bekrachtigt dat wat werd overeengekomen tussen de partijen.

Indien het akkoord met de hulp van beide partijen tot stand komt in plaats van door een derde (rechter op arbiter)  opgelegd, is de kans groter dat de overeenkomst vrijwillig gerespecteerd wordt. Een bemiddelingsakkoord dat conform de voorwaarden van de wet evenwel tot stand komt middels een erkende bemiddelaar kan ook worden afgedwongen na homologatie door de rechtbank. Aangezien de bemiddeling altijd gebeurt op vrijwillige basis, is het dus mogelijk dat ze afloopt zonder dat er een akkoord is.

Een conflict op de klassieke wijze via vechtende advocaten oplossen is in de regel stressvol, vrij onaangenaam, duur en langdurig. In bepaalde gevallen is er evenwel geen andere uitweg en kunnen partijen ook beslissen om geen inzet te betonen in de oplossing van het probleem en dit aan de de advocaten en de rechter over te laten. Vaak is dit de enige houding ten aanzien van onwillige partijen.

Maar al te vaak dient vastgesteld dat partijen in een conflict niet zo onwillig zijn en dat de meeste verkondigde waarheden slechts percepties zijn of communicatiestoornissen.

Een gerechtelijke procedure leidt tot polarisering en aldus vaak tot een onherstelbare breuk in de betrekkingen, vooral in conflicten met personen uit onze onmiddellijke omgeving, zoals familie, buren of collega’s. Het proces gebeurt op basis van standpunten, gelijk en ongelijk, en vooral gelijk krijgen. Dit impliceert aldus een georganiseerd gevecht, proces geheten,  dat afstandelijk en plechtstatig wordt gepleegd. Deze procedures blijven hun nut houden omdat zij de enige wettelijk toegelaten dwang onder de burgers kunnen organiseren wanneer de wet of een overeenkomst niet wordt gerespecteerd en er onwilligheid blijft bestaan zelfs om te onderhandelen of de communicatie te herstellen.

Bij het overleg onder begeleiding van een bemiddelaar gaan de partijen samen op kalme en serene wijze zoeken naar een aanvaardbare oplossing voor hun conflict. In een bemiddeling worden de criteria gehanteerd die de partijen zelf vooropstellen, dit kan (maar hoeft niet) de wet of de verwachte rechtspraak zijn. Dit kan ook het behoud van de relatie zijn, het belang van de kinderen, de rentabiliteit van de onderneming, de ethiek, zelfs het respect voor gevoelens.
Bemiddeling is dus goedkoper, sneller en aangenamer dan een gerechtelijke procedure
 

Erkende bemiddelaars:

Om te worden erkend als bemiddelaar moet men voldoen aan strenge kwalitatieve voorwaarden:

- door huidige of vroegere uitoefening beschikken over de vereiste kwalificaties met betrekking tot de aard van het geschil;
- al naargelang van het geval beschikken over een opleiding of ervaring aangepast aan het uitoefenen van bemiddeling ;
- garanties voorleggen voor de onafhankelijkheid en onpartijdigheid die nodig zijn bij de bemiddeling;
- geen schriftelijke veroordelingen hebben op zijn strafregister die onverzoenbaar zijn met de uitoefening van de functie van erkend bemiddelaar;
geen disciplinaire of administratieve sancties hebben opgelopen die onverzoenbaar zijn met de functie van erkend bemiddelaar, en nooit zijn erkenning kwijtgeraakt zijn.
- Erkende bemiddelaars moeten bovendien deelnemen aan een continue opleiding waarvan het programma wordt erkend door de federale bemiddelingscommissie.
 

vertrouwelijkheid en beroepsgeheim

De wet garandeert de vertrouwelijkheid en dus de discretie van de bemiddelaar

De wet bepaalt dat de bemiddelaar de feiten waarvan hij in zijn functie kennis neemt niet openbaar mag maken. Hij kan ook niet worden opgeroepen door de partijen als getuige in een burgerlijke of administratieve procedure met betrekking tot de feiten waarvan hij kennis heeft genomen tijdens de bemiddeling.

Artikel 458 van het Strafwetboek is van toepassing op de bemiddelaar. Met andere woorden, de bemiddelaar kan sancties worden opgelegd wanneer hij de geheimen die hem werden toevertrouwd tijdens zijn beroepsuitoefening openbaar maakt.

Documenten die worden opgesteld en de gevoerde gesprekken tijdens een bemiddeling zijn en blijven vertrouwelijk. Ze kunnen niet worden gebruikt in een procedure en ook niet toegelaten als bewijs, zelfs niet als buitengerechtelijke bekentenis.

Deze verplichting tot vertrouwelijkheid kan enkel worden opgeheven met toestemming van de partijen. De vertrouwelijke documenten die toch worden vrijgegeven of waarop een van de partijen zich toch baseert en die een inbreuk vormen op de verplichting tot vertrouwelijkheid worden in ieder geval uit de debatten geweigerd door de rechter.

Bij niet-naleving van deze verplichting door een van beide partijen kan een schadevergoeding worden toegekend. Indien de bemiddelaar dit geheim schendt kan tegen hem niet alleen tuchtrechtelijk en strafrechtelijk klacht worden neergelegd, maar kan hij bovendien zijn erkenning definitief verliezen.

hoe begint u aan een bemiddeling

U kan samen met uw tegenpartij overleggen en akkoord gaan om tot bemiddeling over te gaan, waarna u samen een beroep doet op een bemiddelaar.

U kan vooraf in een contract of in algemene voorwaarden een bemiddelingsbeding opnemen:

Wanneer een dergelijk beding tussen de partijen bestaat zal de rechter verplicht zijn op verzoek van één van de partijen de zaak kan uit te stellen tot wanneer de bemiddeling beëindigd is. Natuurlijk kan deze beëindiging van de bemiddeling zowel een akkoord als de vaststelling van afwezigheid van akkoord inhouden.

Een bemiddelingsbeding kan ook worden opgenomen in het akkoord dat door de bemiddeling wordt bereikt, in die zin dat partijen zich verbinden om al hun verdere geschillen en interpretatiemoeilijkheden eerst aan bemiddeling te onderwerpen.

Dit wordt voorzien uitgewerkt in artikel 1725 paragraaf 1 Gerechtelijk Wetboek

Art. 1725. § 1. Elke overeenkomst kan een bemiddelingsbeding bevatten, waarbij de partijen zich ertoe verbinden voor eventuele geschillen in verband met de geldigheid, totstandkoming, uitlegging, uitvoering of verbreking van de overeenkomst eerst een beroep te doen op bemiddeling en pas dan op elke andere vorm van geschillenbeslechting.

Art. 1725. § 2. De rechter of de arbiter bij wie een aan een bemiddelingsbeding onderworpen geschil aanhangig is gemaakt, schort, op verzoek van een partij, de behandeling van de zaak op, tenzij er ten aanzien van dat geschil geen geldig beding is of deze is geëindigd. De exceptie moet vóór enige andere exceptie of verweer worden voorgedragen. De behandeling van de zaak wordt voortgezet zodra de partijen of een van hen aan de griffie en aan de andere partijen hebben meegedeeld dat de bemiddeling beëindigd is.


Art. 1725 § 3. Het bemiddelingsbeding vormt geen beletsel voor verzoeken tot het treffen van voorlopige of bewarende maatregelen. De indiening van dergelijke verzoeken brengt niet mee dat men van de bemiddeling afziet..


Voorbeeld van een bemiddelingsbeding


de partijen verbinden zich ertoe om hun toekomstige geschillen die verband houden met deze overeenkomst eerst aan bemiddeling te onderwerpen en pas hierna aan elke andere vorm van geschillenbeslechting.

Het verzoek om tot bemiddeling over te gaan zal dan gericht worden aan de wederpartij middels aangetekend schrijven. De bemiddelaar zal worden gekozen een aangesteld in gemeen overleg en de kosten van de bemiddeling zullen door beide partijen bij helften worden gedragen.
 

Bemiddelingsvoorstel bij aangetekend schrijven
 

Zelfs zonder een bemiddelingsbeding of gerechtelijke aanstelling kan u of uw tegenpartij, al dan niet hierin bijgestaan door een advocaat een bemiddelingsvoorstel formuleren. Dit voorstel aan de tegenpartij(en) gebeurt best per aangetekende brief. De wet bepaalt immers dat de aangetekende brief die u hiervoor stuurt de waarde heeft van een ingebrekestelling. Als u een aangetekende brief verstuurt worden de vorderingsrechten bovendien een maand opgeschort. Dit betekent dat gedurende een maand de zaak niet kan verjaren
 

Bemiddelingsvoorstel door advocaat

Dit initiatief kan ook uitgaan van uw advocaat op het ogenblik dat u hem consulteert. U kan uw advocaat overigens op elk ogenblik verzoeken een initiatief tot bemiddeling te nemen. Dit sluit niet uit dat uw advocaat u tijdens de bemiddeling kan blijven bijstaan.

U kan ook een advocaat-bemiddelaar rechtstreeks consulteren met verzoek een voorstel tot bemiddeling aan de tegenpartij over te maken waarna mits aanvaarding door de tegenpartij deze advocaat als bemiddelaar kan optreden, zonder evenwel in deze zaak op te treden als uw advocaat.
 

Bemiddelingsvoorstel via de rechtbank

Wanneer er reeds een proces loopt, hebt u ook een andere mogelijkheid: de gerechtelijke bemiddeling. Ofwel vraagt u of uw advocaat aan de rechter om een bemiddeling op te leggen, maar die aanvraag moet samen met de andere partijen gebeuren, ofwel stelt de rechter zelf voor dat u bemiddeling aangaat. De rechter kan echter alleen maar bemiddeling opleggen als alle partijen daarmee akkoord gaan.

 

Het verloop van de bemiddeling

Het verloop van de bemiddeling is niet bij wet geregeld en kan daardoor verschillen van bemiddeling tot bemiddeling en vooral van de gekozen soort bemiddeling.

Als grootst gemene deler kan volgend verloop worden weergegeven.


Het bemiddelingsproces verloopt in verschillende stappen.

1. Het informeren van de partijen

De bemiddelaar informeert de partijen over de “spelregels” (goede wil, eerlijkheid, respect, vertrouwelijkheid, honorarium en kosten, opheffing van de gerechtelijke procedures). Hij legt het bemiddelingsprotocol met een samenvatting van deze voornaamste regels ter ondertekening voor aan de partijen.

2. Het inwinnen informatie
De bemiddelaar zal bij de partijen alle nuttige informatie inwinnen noodzakelijk om het geschil op te lossen en de partijen inlichten over de informatie die hij van elk van hen heeft ontvangen. Elke partij kan deze informatie hierna aanvullen.

3. De bemiddelaar verzamelt de bekommernissen en betrachtingen van de partijen en zoekt hierbij naar gemeenschappelijke bekommernissen en betrachtingen. Voorzover er op basis van standpunten wordt bemiddeld zullen deze aan de tegenpartij worden samengevat en verwoord naar informatie en betrachting.

4. De bemiddelaar maakt een samenvatting nopens de punten waarover de partijen het eens en oneens zijn, en als neutrale derde zorgt hij voor een klimaat van vertrouwen waarin onderhandelingen mogelijk zijn.

5. De bemiddelaar onderhandelt over het oplossingskader, zijnde de criteria waaraan de latere oplossing zal dienen te voldoen om door beide partijen als goede oplossing te worden aanvaard, dan wel een andere wijze volgens dewelke de onderhandelingen zullen worden gevoerd.

6. Middels een brainstorming worden zoveel mogelijk ideeën en voorstellen van oplossingen door de partijen naar voor gebracht.

7. Deze oplossingen worden samen met de bemiddelaar getoetst aan de gemeenschappelijke bekommernissen en betrachtingen van partijen, dan wel de door de partijen aangenomen criteria waaraan de oplossing volgens hen dient te voldoen.

8. Op basis hiervan wordt een ontwerpakkoord opgesteld.

9. Na controle van de juridische, fiscale, financiële en persoonlijke implicaties van hun respectieve beslissingen stellen de bemiddelaar of de advocaten van de partijen een ontwerpakkoord op.

10. Ondertekening van het akkoord
Wanneer de partijen tot een akkoord komen met de hulp van de bemiddelaar, worden de bepalingen van dit akkoord schriftelijk vastgelegd door de partijen. Dit noemt men het bemiddelingsakkoord: het legt de engagementen van alle partijen om een einde te maken aan hun geschil vast.

11. Dit akkoord kan hierna op verzoek van één van de partijen of door beide samen door de rechtbank worden gehomologeerd en dus afdwingbaar gemaakt. Partijen kunnen samen ook beslissen het akkoord nadien in een authentieke en dus afdwingbare akte door een notaris te laten opstellen.

Let wel de bemiddeling kan in overleg met de partijen een gans ander verloop hebben. vb. Bemiddeling aan de hand van een ontwerptekst, co-bemiddeling (bemiddeling met 2 bemiddelaars), biechtstoelbemiddeling (in deze bemiddeling ontmoeten de partijen mekaar niet bij de bemiddeling en hebben zij enkel individuele gesprekken met de bemiddelaar)
 

Bemiddeling en verjaring

Tijdens de bemiddeling kunnen uw rechten die het voorwerp uitmaken van bemiddeling niet verjaren.
 

Bij een vrijwillige bemiddeling wordt uw vorderingsrecht opgeschort gedurende een maand na het voorstel per aangetekende brief om gebruik te maken van bemiddeling.

Vanaf de ondertekening van het bemiddelingsprotocol wordt de verjaringstermijn van de zaak opgeschort gedurende de volledige duur van de bemiddeling. Uw zaak kan dus niet verjaren vóór het einde van de bemiddeling.

Deze opschorting vervalt slechts een maand na de kennisgeving van een van de partijen of via de bemiddelaar aan de andere partij(en) van zijn verlangen om de bemiddeling stop te zetten. Deze kennisgeving moet per aangetekende brief gebeuren. Hiermee wordt vermeden dat een partij zich moet haasten om een zaak in te leiden voor de rechtbank na het mislukken van de onderhandelingen.

Bij een gerechtelijke bemiddeling stelt het probleem van de verjaring zich uiteraard niet aangezien de zaak al voor de rechtbank werd gebracht.




 

Nuttige tips: 

Naast CEPINA is sinds kort CEDIRES opgericht:

 

CENTER FOR DISPUTE RESOLUTION VZW 0476/46.08.74 info@cedires.be 

CEDIRES is een gespecialiseerd Centrum voor alternatieve geschillenbeslechting (ADR, alternative dispute resolution).

• tarieven en kosten Cedires

• werkwijze Cedires

• Commerciële geschillen Cedires

• Familale geschillen Cedires

• Bedrijfsinterne conflicten Cedires

• Leden Cedires

• Contactgegevens Cedires

• Procedure-reglement Cedires.be

 

 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 15/07/2009 - 15:13
Laatst aangepast op: wo, 04/04/2012 - 21:54

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.