-A +A

Afschaffing Le criminel tient le civil en état bij objectieve aansprakelijkheid

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Omdat in zovele dossiers van rampen en terrorisme de schadevergoeding voor de slachtoffers zo lang uitbleef werden een aantal belemmeringen opgeheven door de wet van 8 juni 2017 de coördinatie van het deskundigenonderzoek en de versnelling van de procedure in verband met bepaalde vormen van foutloze aansprakelijkheid. Bleek dat na terrorisme en grote rampen heel wat deskundigenonderzoeken opstropten door de veelheid aan deskundigen. Hiertoe werd voorzien in de figuur van de coördinerende deskundige.

Anderzijds werd vastgesteld dat heel wat procedures en regelingen opstropten doordat volgens ons Belgisch recht eerst de strafrechter uitspraak dient te doen alvorens de burgerrechtelijke zich kan uistpreken. Aangezien deze regel (le criminel tient le civil en état) zinloos is in zaken van foutloze aansprakelijkheid werd deze regel buiten werking gesteld in zaken van objectieve of foutloze aansprakelijkheid. De meeste aanspraken bij rampen of terrorisme steunen immers op dit soort aansprakelijkheid waardoor gehoopt mag worden dat de afhandeling van dit soort dossiers thans kan bespoedigd.

Objectieve of foutloze aansprakelijkheid staat niet alleen los van fout, maar ook van misdrijf. Sinds de wet van 8 juni 2017, werd de regel "le criminel tient le civil en état" afgeschaft in zaken waarin de objectieve of foutloze aansprakelijkheid aan de orde is. Terecht, de burgerlijke rechter dient om de aansprakelijkheid te weerhouden op basis van foutloze aansprakelijkheid geen fout of misdrijf weerhouden. De strafrechter kan geen schadevergoeding toekennen op basis van foutloze aansprakelijkheid en zijn uitspraak op strafgebied heeft gee gezag van gewijsde voor de burgerlijke rechter. De burgerlijke rechter dient dan ook niet meer te wachten op de uitspraak van de burgerlijke rechter in zaken mbt objectieve aansprakelijkheid.

Artikel 4, eerste lid, tweede zin, van de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering, die de rechtsregel "Le criiminel tient le civil en état" wordt door de wet van 8 juni 2017 aangevuld met: "in zoverre er gevaar bestaat voor onverenigbaarheid tussen de beslissing van de strafrechter en die van de burgerlijke rechter en onverminderd de uitzonderingen uitdrukkelijk bepaald door de wet".

Uittreksel uit het gerechtelijk wetboek na aanpassing door de wet van 8 juni 2017:

"Geschillen betreffende bepaalde vormen van foutloze aansprakelijkheid.

Art. 1385quinquiesdecies.

De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing in rechtsplegingen betreffende vorderingen tot schadevergoeding gegrond op foutloze aansprakelijkheid, met uitsluiting van de gevallen waar de vaststelling van deze aansprakelijkheid overigens de vaststelling van de fout van een derde vereist.

Art. 1385sexiesdecies. In afwijking van artikel 4, eerste lid, tweede zin, van de wet van 17 april 1878 houdende de voorafgaande titel van het Wetboek van Strafvordering wordt de vordering bedoeld in artikel 1385quinquiesdecies, niet geschorst gedurende de loop van een strafvordering die geheel of gedeeltelijk op dezelfde feiten is gegrond.

Art. 1385septiesdecies.

§ 1. Indien een tegenvordering, een vordering tot tussenkomst, een vordering tot vrijwaring of enige andere tussenvordering wordt ingesteld, wordt over de vordering bedoeld in artikel 1385quinquiesdecies uitspraak gedaan zodra deze in staat van wijzen is, tenzij akkoord van de partijen of indien de rechter, op verzoek van een partij, op gemotiveerde wijze vaststelt dat de gezamenlijke behandeling van deze vordering en van één of sommige van de tussenvorderingen noodzakelijk is voor de goede rechtsbedeling.

§ 2. Het verzoekschrift met het oog op de gezamenlijke behandeling van de vorderingen, bedoeld in paragraaf 1, wordt neergelegd ter inleidende zitting of later neergelegd ter griffie, in zoveel exemplaren als er betrokken partijen zijn.

Tenzij deze vraag werd behandeld op de inleidende zitting of verdaagd naar een nabije datum opdat erover wordt gepleit overeenkomstig artikel 735, brengt de griffier het verzoekschrift bij gewone brief ter kennis van de partijen en, in voorkomend geval, aan hun advocaat, en bij gerechtsbrief aan de niet verschenen partij.

Deze partijen kunnen, binnen vijftien dagen na deze verzending, op dezelfde wijze hun opmerkingen ter griffie neerleggen.

Binnen acht dagen na het verstrijken van de termijn bedoeld in het tweede lid, doet de rechter uitspraak op stukken door middel van een beschikking. In voorkomend geval bepaalt hij de termijnen om conclusie te nemen, of een syntheseconclusie moet worden genomen en wijzigt zo nodig de rechtsdag.

De conclusies die ter griffie zijn neergelegd of aan de andere partij gezonden na het verstrijken van de termijnen bedoeld in het derde lid, worden ambtshalve uit de debatten geweerd, behoudens andersluidend akkoord tussen de partijen. Op de rechtsdag kan de meest gerede partij een op tegenspraak gewezen vonnis vorderen.

Tegen deze beschikking staat geen enkel rechtsmiddel open..

Art. 1385octiesdecies. Indien de vordering gegrond is op meer middelen dan enkel de foutloze aansprakelijkheid bedoeld in artikel 1385quinquiesdecies, doet de rechter op verzoek van een partij uitspraak over de vordering als deze in staat van wijzen is voor wat betreft dit laatste middel, ongeacht of de vordering wordt opgeschort voor zover zij op andere middelen is gebaseerd of niet, zelfs al is de vordering niet in staat van wijzen voor wat betreft de andere door die partij aangevoerde middelen."

Zie ook C. Borucki , Nieuwe wet objectieve aansprakelijkheid zet slachtoffer weer op zijn plaats, De juristenkrant , 25 oktober 2017, pagina 1-3.

De klassieke aansprakelijkheidsregel gaat ervan uit dat hij die een fout begaan  heeft die en andere schade berokkend op schadevergoeding gehouden is.

Toch zijn er aansprakelijkheden waarvoor de foutvereiste niet geldt. Overmacht of een rechtvaardigingsgrond bevrijden de objectief aansprakelijke niet. Deze gevallen worden gecatalogeerd onder de benaming foutloze of objectieve aansprakelijkheid.

vb. wet van 30 juli 1979 (in uitvoering sinds 1 maart 1992).

Deze wet houdt in in dat een derde die schade ondervindt, veroorzaakt door brand of ontploffing in een inrichting die voor het publiek toegankelijk is, de uitbater van deze inrichting verantwoordelijk kan stellen voor de geleden schade zonder dat hij welke fout dan ook in hoofde van deze uitbater moet bewijzen.

vb. de theorie van de burenhinder

In bepaalde gevallen wordt in het aansprakelijkheidsrecht de concrete persoon aangeduid die juridisch aansprakelijk is ook al heeft deze persoon geen fout begaan en ook al werd de schade veroorzaakt door een derde. In dit geval spreekt men van risico-aansprakelijkheid.

vb. de aansprakelijkheid van de bewaarder van gebrekkige zaken (artikel 1384, lid 1 Burgerlijk Wetboek). zie aansprakelijkheid voor zaken

vb. de aansprakelijkheid voor dieren

vb. aansprakelijkheid van aanstellers voor fouten van aangestelden

vb. aansprakelijkheid van de exploitant van een kerncentrale

vb. aansprakelijkheid van de verzekeraar van de auto voor zwakke weggebruikers zie recht op vergoeding voor de zwakke weggebruiker slachtoffer van een ongeval met motorrijtuig

Voorbeelden van objectieve aansprakelijkheid gebaseerd op een daad zonder dat er sprake is van schuld:

vb. productaansprakelijkheid

vb. schadevergoeding voor schade aangericht door krankzinnigen artikel 1386 bis Burgerlijk Wetboek.

voorbeelden van aansprakelijkheid waren en aansprakelijk is niet voor eigen daad waren voor de daden van iemand anders (kwalitatieve aansprakelijkheid omwille van de hoedanigheid):

vb. aansprakelijkheid ouders

vb. aansprakelijkheid onderwijzers

vb. aansprakelijkheid voor zaken (zie ook hoger)

vb.  aansprakelijkheid van de eigenaar van gebouwen

 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: do, 30/11/2017 - 11:31
Laatst aangepast op: do, 30/11/2017 - 11:31

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.