-A +A

Actus formalis defectionis ab Ecclesia catholica

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Een actus formalis defectionis ab ecclesia catholica is de formele daad, bestaande uit de juridische procedure waardoor een Rooms-Katholiek de Katholieke Kerk verlaat. In de volksmond wordt dit de ontdoping geheten.

Een actus formalis defectionis ab ecclesia catholica is de formele, juridische procedure die iemand stelt waarmee hij aangeeft de Katholieke Kerk te willen verlaten, ook wel kerkuittreding genoemd.

De procedure stond niet beschreven in het Codex Iuris Canonici, maar er werd wel naar verwezen (onder andere in canon 1086, 1117 en 1124).

Op 13 maart 2006 publiceerde de Pauselijke Raad voor de Wetteksten een document (Prot N 10279/2006) waarin werd uitgelegd aan welke vereisten een actus formalis defectionis ab ecclesia catholicas dient te voldoen:

1) het (persoonlijke) besluit de katholieke kerk te zullen verlaten,

2) de daadwerkelijke uitvoering van dat besluit, naar buiten toe geopenbaard, en

3) de ontvangst van die beslissing door een daartoe bevoegde kerkelijke autoriteit.

Deze eisen worden in het document nader uitgewerkt.

Zo vereist het onder 1) vermelde persoonlijke besluit 'een daad van afvalligheid, ketterij of schisma',

Zo moet de daadwerkelijke uitvoering in geschreven vorm geschieden voor de daartoe bevoegde autoriteit

zo en moet deze ordinarius (bisschop) ervoor zorgen dat aan het doopregister wordt toegevoegd dat de afvallige is uitgetreden en dat sprake is van een geval van "defectio ab Ecclesia catholica actu formali".

In 2009 werd elke vermelding van deze procedure uit het kerkelijk wetboek geschrapt. link naar Latijnse Apostoplische brief van Benedictus XVI, link naar Engelse tekst van de Apostolische brief van Benedictus XVI

De Kerk beschouwt een dergelijke aanvraag als een daad van geloofsafval, ketterij of een schismatieke daad, waarvoor het canon 1364 §1 van het canoniek recht van toepassing is. Dit houdt in excommunicatie latae sententiae (door de daad zelf). De doop zelf, als binding met het Lichaam van Christus, kan volgens de Kerk echter niet ongedaan gemaakt worden, omdat dit een ontologische en permanente binding is.

Door de beslissing van Benedictus XVI lijkt de ontdoping naar Kerkelijk recht onmogelijk.

Gezien de Kerk zich evenwel dient te houden aan de wereldlijke wetten heeft de kerk evenwel niet het recht de naam van een persoon in het doopregister te behouden wanneer een persoon zich hiertegen verzet. Het registreren van persoonsgegevens met betrekking tot het geloof van een persoon en al zeker tegen zijn wil in, is in onze rechtstaat wettelijk niet toegestaan.

Een verzoek tot ontdoping zoals te richten aan het bisdom wordt dus beter geformuleerd als een verzoek tot schrapping uit het doopregister op basis van de wet verwerking persoonsgegevens en de privacywetgeving. Toch wordt in de praktijk niet overgegaan tot de schrapping uit het doopregister, al is het aanhouden van deze vermelding eigenlijk onwettig, maar wordt er door de kerk een vermelding gemaakt in een bijzonder register met de vermelding dat de betrokkene is uitgetreden.

Door deze vermelding wordt men als het ware niet meer bij de Kerk betrokken, en kan de ontdoopte ook geen sacramenten meer ontvangen. Iemand die uit de kerk getreden is, kan nog wel huwen in de kerk. Maar dan moet de partner wel katholiek zijn en de zogenaamde dispensatie - vrijstelling - aanvragen en bekomen.

Deze dispensatie houdt in dat de gelovige verklaart dat hij naar zijn katholieke geloofsovertuiging leeft en dat hij zijn best zal doen om zijn kinderen te laten dopen en katholiek op te voeden. De ongelovige hoeft dus niet toe te treden tot de katholieke kerk.

Bij een huwelijk tussen een katholiek en een niet-katholiek wordt het huwelijksritueel in overleg met de bedienaar van de eredienst aangepast aan de specifieke situatie.

Ook minderjarigen kunnen uit de kerk treden. Eén van de ouders of je voogd dient dan wel de brief mee te ondertekenen.

Waarop heeft het geen invloed?
Een kerkuittreding heeft geen invloed op de financiering van de ex-kerkgemeenschap. De subsidies voor de katholieke kerk zijn in België berekend op het aantal inwoners en niet op het aantal gelovigen. Vanaf een minimum aantal inwoners is de oprichting mogelijk van een gesubsidieerde parochie, ongeacht de filosofische overtuiging van de inwoners.

Wie uit de Rooms Katholieke Kerk wil treden of zich wil laten "ontdopen", zoals dat in populair taalgebruik heet, dient een brief te schrijven (handgeschreven of gedrukt) en op te sturen naar het bisdom waar men gedoopt is, samen met een kopie van de identiteitskaart en een reden van uittreding.

Voorbeeldbrief + nuttige adressen

Flyer KERKUITTREDING

Pour la version
française du formulaire de débaptisation, cliquez ici

Meer inlichtingen

Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging
Pottenbrug 4, 2000 Antwerpen
T: 03 233 70 32
F: 03 233 55 13
info@h-vv.be

Adressen bisdom

Bisdom Antwerpen - Schoenmarkt 2, 2000 Antwerpen
Bisdom Brugge - Heilige Geeststraat 4, 8000 Brugge
Bisdom Gent - Bisdomplein 1, 9000 Gent
Bisdom Hasselt - Vrijwilligersplein 14, 3500 Hasselt
Aartsbisdom Mechelen-Brussel - Wollemarkt 15, 2800 Mechelen
Diocèse de Liège – Rue de l’Evêché 25, 4000 Liège
Diocèse de Namur – Rue de l’Evêché 1, 5000 Namur
Diocèse de Tournai – Place de l’Evêché 1, 7500 Tournai

 

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: wo, 03/01/2018 - 18:26
Laatst aangepast op: wo, 03/01/2018 - 18:33

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.