-A +A

aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving

Printervriendelijke versiePrintervriendelijke versieVerstuur naar een vriendVerstuur naar een vriend

Het voorrecht van boedelbeschrijving, of beneficiaire aanvaarding, is een recht van erfgenamen om, in geval van twijfel over de omvang van een erfenis, de erfenis alleen te nemen wanneer er voordeel uit te halen valt. Mochten er onverwacht schuldeisers opdagen, dan is de erfgenaam niet aansprakelijk voor deze schulden, en worden de schulden slechts betaald voor zover er in de erfenis baten zijn.

Wettelijke basis

uittreksel uit het burgerlijk wetboek:

art 793

De verklaring waarbij een erfgenaam te kennen geeft dat hij deze hoedanigheid slechts onder voorrecht van boedelbeschrijving aanneemt, moet worden afgelegd op de griffie van de rechtbank van het arrondissement waar de erfenis is opengevallen; zij moet worden ingeschreven in het register waarin de akten van verwerping worden opgenomen.

Bij vrijwillige aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving moet die verklaring binnen de volgende vijftien dagen door de zorg van de griffier en op kosten van de onder voorrecht aanvaardende erfgenaam worden bekendgemaakt z[in het Belgisch Staatsblad, met verzoek aan de schuldeisers en de legatarissen, bij aangetekend bericht, hun rechten te doen kennen binnen drie maanden te rekenen van de datum van de opneming in het Belgisch Staatsblad.

Bij aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving wegens onbekwaamheid van de erfgenaam, worden dezelfde vormen in acht genomen door de zorg van de vader en de moeder of door degene van hen die het ouderlijk gezag uitoefent, door de ontvoogde minderjarige of door de voogd. De vrederechter ziet toe op de inachtneming van deze vormen. In geval van belangentegenstelling tussen de onbekwame en zijn wettelijke vertegenwoordiger, wordt door de vrederechter, hetzij op verzoek van iedere belanghebbende, hetzij ambtshalve, een voogd ad hoc aangewezen.
Behoudens later bewijs van de werkelijkheid van hun schuldvorderingen, maken de schuldeisers en legatarissen zich bekend bij gewone aangetekende brief, gericht aan de woonplaats die de erfgenaam gekozen heeft en die in de opgenomen verklaring is vermeld.

Art. 794

De verklaring waarbij een erfgenaam aanvaardt onder voorrecht van boedelbeschrijving, heeft slechts kracht voor zover zij is voorafgegaan of gevolgd door een getrouwe en nauwkeurige inventaris van de goederen der nalatenschap, in de vorm door het Gerechtelijk Wetboek voorgeschreven en binnen de termijnen bepaald in de artikelen 795 en 798 van dit wetboek.

Art. 795

De erfgenaam heeft voor het opmaken van de boedelbeschrijving drie maanden, te rekenen van de dag waarop de erfenis is opengevallen.
Bovendien heeft hij, om zich omtrent de aanvaarding of de verwerping te beraden, een termijn van veertig dagen, te rekenen van de dag dat de voor het opmaken van de boedelbeschrijving verleende drie maanden verstreken zijn, of van de dag van het sluiten van de boedelbeschrijving, indien deze vóór het verstrijken van de drie maanden is beëindigd.

Art. 796

Indien echter in de nalatenschap zaken aanwezig zijn die kunnen bederven, of waarvan de bewaring grote kosten vergt, kan de erfgenaam, in zijn hoedanigheid van gerechtigde tot de erfenis en zonder dat men daaruit een aanvaarding van zijn zijde mag afleiden, zich door de rechter doen machtigen om die zaken te verkopen.
De verkoop geschiedt door een openbaar ambtenaar, na de aanplakkingen en bekendmakingen die door de wetten op de rechtspleging zijn voorgeschreven.

Art. 797

Gedurende de termijnen van boedelbeschrijving en van beraad, kan de erfgenaam niet worden genoodzaakt de hoedanigheid van erfgenaam aan te nemen, en kan tegen hem geen veroordeling worden verkregen; indien hij de nalatenschap verwerpt, nadat de termijnen verstreken zijn of vroeger, komen de kosten, door hem tot dan toe wettig gemaakt, ten laste van de nalatenschap.

Art. 798

Na verloop van de hierboven bepaalde termijnen, kan de erfgenaam, indien tegen hem een vervolging wordt ingesteld, een nieuwe termijn aanvragen, die door de rechtbank waarvoor het geschil aanhangig is, naar gelang van de omstandigheden wordt toegestaan of geweigerd.

Art. 799

De kosten van de vervolging, in het geval van het vorige artikel, komen ten laste van de nalatenschap, indien de erfgenaam bewijst dat hij van het overlijden geen kennis heeft gedragen, of dat de termijnen onvoldoende zijn geweest, hetzij wegens de ligging der goederen, hetzij wegens de gerezen geschillen; indien hij daarvan het bewijs niet levert, blijven de kosten te zijnen laste.
De kosten van opneming en andere waarschuwingen blijven ten laste van de nalatenschap als gerechtskosten.

Art. 800

Na verloop van de bij artikel 795 verleende, en zelfs van de door de rechter overeenkomstig artikel 798 toegestane termijnen, behoudt de erfgenaam niettemin het recht om de boedelbeschrijving alsnog te doen opmaken en te aanvaarden onder voorrecht, behalve wanneer hij reeds een daad van erfgenaam verricht heeft, of wanneer tegen hem een vonnis bestaat dat in kracht van gewijsde is gegaan en hem als zuiver erfgenaam veroordeelt.

Art. 801

Het voorrecht van boedelbeschrijving vervalt voor de erfgenaam die goederen heeft verborgen gehouden, of die, wetens en willens en te kwader trouw, verzuimd heeft goederen van de nalatenschap in de boedelbeschrijving te doen opnemen.

Art. 802

Ingevolge het voorrecht van boedelbeschrijving wordt de vermenging van de boedels verhinderd ten aanzien van de erfgenaam zowel als ten aanzien van de schuldenaars en de legatarissen.
De erfgenaam behoudt tegen de nalatenschap de rechten die hij had tegen de overledene. Hij is tot de betaling van de schulden en lasten der nalatenschap slechts gehouden tot het bedrag van de waarde der goederen die hij verkrijgt. De schuldeisers van de nalatenschap en de legatarissen worden uit die goederen betaald bij voorkeur boven de persoonlijke schuldeisers van de erfgenaam.

De erfgenaam die onder voorrecht heeft aanvaard, is belast met het beheer en de vereffening van de goederen der nalatenschap. Hij moet van zijn beheer rekening en verantwoording doen aan de schuldeisers en de legatarissen.
Hij kan geen dading treffen, geen compromis aangaan, noch de goederen met hypotheken of andere zakelijke lasten bezwaren, zonder machtiging van de rechter.
Hij kan in zijn persoonlijke goederen niet verder worden aangesproken dan tot het bedrag dat hij als overschot schuldig blijft.

Art. 803bis

De erfgenaam die onder voorrecht aanvaardt, kan zich ontheffen van de zorg om de nalatenschap te beheren en te vereffenen. Hij moet vooraf, onder indiening van een verzoekschrift, bij beschikking van de voorzitter van de rechtbank, een beheerder doen benoemen, aan wie hij alle goederen van de nalatenschap overgeeft onder verplichting om ze met inachtneming van de hierna bepaalde regels te vereffenen.

Art. 804

Ingeval de belangen van de schuldeisers der nalatenschap of van de legatarissen in het gedrang kunnen komen wegens nalatigheid van de onder voorrecht aanvaardende erfgenaam of wegens diens vermogentoestand, kan iedere belanghebbende vorderen dat deze wordt vervangen door een beheerder die de nalatenschap moet vereffenen.
Die beheerder wordt benoemd bij een beschikking in kort geding, de erfgenaam gehoord of vooraf opgeroepen.

Art. 805

De beschikking, gegeven overeenkomstig de artikelen 803bis en 804, wordt door de zorg van de beheerder binnen vijftien dagen bij uittreksel bekendgemaakt op de wijze zoals in artikel 793, tweede lid, voorgeschreven.

Art. 806

De verkoop van de roerende of onroerende goederen geschiedt in de vorm, door het Gerechtelijk Wetboek bepaald.
Indien de onder voorrecht aanvaardende erfgenaam deze goederen in natura oplevert, is hij slechts verantwoordelijk voor de waardevermindering of de beschadiging door zijn nalatigheid veroorzaakt.

Art. 807

Hij is verplicht, indien de schuldeisers of andere belanghebbenden het vorderen, een deugdelijke en gegoede borg te stellen voor de waarde van de in de boedelbeschrijving begrepen roerende goederen en voor het gedeelte van de prijs der onroerende goederen dat niet aan de hypothecaire schuldeisers is overgewezen, onverminderd de toepassing van artikel 804.
Indien hij in gebreke blijft een zodanige borg te stellen, worden de roerende goederen verkocht en wordt de prijs daarvan, evenals het niet overgewezen gedeelte van de prijs der onroerende goederen, in bewaring gesteld, om tot voldoening van de lasten der nalatenschap te dienen.

Bij vrijwillige aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving, mag de erfgenaam geen niet-bevoorrechte schuldeiser of legataris betalen vóór het verstrijken van de termijn, gesteld in artikel 793, tweede lid.

Art. 808

Bij vrijwillige aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving, mag de erfgenaam geen niet-bevoorrechte schuldeiser of legataris betalen vóór het verstrijken van de termijn, gesteld in artikel 793, tweede lid.

Hij mag evenwel de schuldvorderingen, vermeld in artikel 19 van de wet van 16 december 1851, betalen volgens hun rang.
Na het verstrijken van die termijn kan de betaling, indien niet alle bekende schuldeisers het eens zijn om een minnelijke schikking te treffen, alleen geschieden in de volgorde en op de wijze, door de rechter bepaald.

Art. 809

Schuldeisers die ten tijde van een eerste betaling niet bekend waren maar zich achteraf aanmelden, hebben verhaal op de betaalde legatarissen gedurende een termijn van drie jaar te rekenen van de dag dat de rekening is aangezuiverd en het overschot betaald. Zij hebben geen verhaal tegen de reeds betaalde schuldeisers, maar zijn gerechtigd van het nog niet verdeelde actief het uit te keren bedrag af te nemen dat bij de eerste verdelingen aan hun schuldvorderingen toekwam.
De beheerder, benoemd ingevolge de artikelen 803bis en 804, heeft dezelfde macht als die waarover de onder voorrecht aanvaardende erfgenaam zelf beschikte.
Hij heeft dezelfde verplichtingen als de erfgenaam; hij is ontslagen van borgstelling.

Art. 810

De kosten van de verzegeling, indien zegels zijn gelegd, van de boedelbeschrijving en van het opmaken der rekening, komen ten laste van de nalatenschap.

Art. 810bis

Aanvaarden sommige erfgenamen de nalatenschap zuiver en andere onder voorrecht van boedelbeschrijving, dan gelden de regelen inzake voorrecht van boedelbeschrijving die op de vorm van vereffening of op het vervolgingsrecht van de schuldeisers betrekking hebben voor de gehele nalatenschap tot bij de verdeling.
In dat geval kan de rechtbank de vereffening van de gehele nalatenschap opdragen aan een erfgenaam naar haar keuze, onder verplichting, voor deze erfgenaam, die in het vonnis bepaalde zekerheid te stellen.

Tijdens de vereffening kan geen erfgenaam in zijn persoonlijke goederen aangesproken worden. Na de verdeling blijven de gevolgen van de aanvaarding onder voorrecht alleen bestaan ten aanzien van de erfgenamen die in deze vorm hebben aanvaard.

 

Nog dit: 

De aanvaarding van de nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving is onherroepelijk. Een erfgenaam die een nalatenschap aanvaard heeft onder voorrecht van boedelbeschrijving, kan nadien die nalatenschap niet meer verwerpen.

Behoud van bezit

Het aanvaarden van de nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving belemmert niet dat de erfgenaam in het bezit blijft van de goederen van de nalatenschap 

Vermenging inboedel

Wanneer het meubilair van de erflater vermengd wordt met dat van de erfgenaam die, vooraf, inventaris heeft doen opmaken en de nalatenschap heeft aanvaard onder voorrecht van boedelbeschrijving, mag de erfgenaam niet veroordeeld worden om een schuld van de de cujus te betalen als zou hij zuiver aanvaard hebben (Cass. Fr., 12 maart 1888, D., 1888, I, 381).

De erfgenaam van een overledene zet de persoon van de overledene voort.

Aldus beschikt de erfgenaam van een overledene over alle rechten en rechtsvorderingen waarover zijn rechtsvoorganger beschikte, ook ten aanzien van de belastingen en is dus bevoegd om alle bij de wet bepaalde beroepen tegen de ten laste van de overledene vastgestelde belastingaanslag uit te oefenen of om het geding te hervatten dat de belastingplichtige vóór zijn overlijden tegen die aanslag had ingesteld (art. 278 en 279 W.I.B. 1964; art. 377 en 378 W.I.B. 1992; art. 816 Ger.W.). De erfgenaam van een overleden belastingplichtige zet de persoon van de overledene voort en wordt aldus de rechtstreekse schuldenaar van de belasting die ten laste van zijn rechtsvoorganger is vastgesteld (Cass. AR F.97.0045.F, 13 februari 1998).

De kosten van inventaris

De kosten van inventaris moeten, volgens de wet,gedragen worden door de nalatenschap (Cass., 30 december 1875, Pas.,1876, I, 47)

noodzaak inventaris

Zonder voorafgaande inventaris kan de beneficiaire aanvaarding geen effect sorteren. Puelinckx-Coene, M., en Verstraete, J., `Overzicht van Rechtspraak Erfenissen' (1978-1987), T.P.R., 1988, 979, nr. 79).

Zowel de verklaring als de inventaris kunnen nochtans maanden of jaren na het openvallen van de nalatenschap gedaan of opgemaakt worden (Puelinckx-Coene, M., en Verstraete, J., `Overzicht van Rechtspraak Erfenissen' (1978-1987), T.P.R., 1988, 979, nr. 79).

Verzuim of onjuistheid

Een verzuim of onjuistheid in de de boedelbeschrijving welke een onder voorrecht aanvaardende erfgenaam heeft doen opmaken, leiden slechts tot verval van het voorrecht van boedelbeschrijving als de erfgenaam wetens en willens en te kwader trouw heeft gehandeld (Cass., 10 oktober 1985, Arr. Cass., 1985-86, 164; R.W., 1986-87, 195; T. Not., 1986, 352; Pas., 1986, I, 142; J.T., 1986, 394).

Wanneer de erfgenaam, die onder voorrecht van boedelbeschrijving heeft aanvaard, gebruik gemaakt heeft van de mogelijkheid hem door 802 B.W. geboden om de goederen van de nalatenschap over te laten teneinde zich te bevrijden van de eraan verbonden schulden, verliest hij daardoor niet de hoedanigheid van erfgenaam (Cass., 25 januari 1949, Pas., 1949, I, 73; Arr. Cass., 1949, 66).

De erfgenaam die een nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving aanvaardt en deze boedelbeschrijving slechts laat opmaken na de wettelijke termijn, kan maar worden veroordeeld als zuiver aanvaardende erfgenaam wanneer hij reeds een daad van erfgenaam heeft gesteld dan wel wanneer tegen hem een vonnis bestaat dat in kracht van gewijsde is gegaan en hem als zuiver erfgenaam veroordeelt (Cass. C.11.0010.N, 1 december 2011).

Kwalificatie en aanvaarding

Wanneer iemand in een akte de hoedanigheid heeft aangenomen van erfgenaam, of als dusdanig werd aangeduid, moet men nagaan welke betekenis aan dit woord gegeven werd (Cass. Fr., 18 november 1863, D., 1864. I, 127).

Stilzwijgende aanvaarding

Het werkloos of stilzwijgend blijven van de erfgenaam onder voorrecht van boedelbeschrijving kan niet voor gevolg hebben dat hij als zuiver aanvaardend moet worden aangezien; en dit des te min indien hij geen enkele van de bij de wet voorziene oorzaken van verval van het voorrecht van boedelbeschrijving heeft opgelopen (Cass. Fr., 3 april 1901, D., 1901, I, 291).

Verzet van de schuldeisers:

Het verzet van de schuldeisers tegen de betaling van de schulden is, inzake onder voorrecht aanvaarde nalatenschappen, aan geen enkele bepaalde vormvereiste onderworpen: dit verzet spruit uit elke akte waaruit blijkt dat de erfgenaam onder voorrecht niet onwetend kan zijn geweest van het bestaan van de schuldvordering, noch van de wil van de schuldeiser om terugbetaald te worden (Cass. Fr., 4 juli 1892, D., 1892, I, 481)..

Commentaar: 

Rechtsleer

• VAN SINAY, T., De boedelbeschrijving in de beneficiair aanvaarde nalatenschap, T.Vred. 2009, afl. 1-2, 73-80

• VAN SINAY, T., Enkele actuele topics inzake boedelbeschrijving, T.Not. 2005, afl. 5, 239-267.

• LEROY, D., Art. 810 BW - Bijdragen in boek - In: X., Erfenissen, schenkingen en testamenten. Artikelsgewijze commentaar met overzicht van rechtspraak en rechtsleer, Erfenissen, Hfdst. V., Afd. 3, 1-2 (2 p.) - juli 2012.

• HOFSTROSSLER, P., LEROY, D., Enkele bedenkingen betreffende de aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving
Rechtsleer - Bijdragen in boek - In: X., Patrimonium 2009, 327-352

• DEBUCQUOY, F., Afstand en verval van het voorrecht van boedelbeschrijvingen, Not.Fisc.M. 2002, afl. 8-9, 251-285.

• VERSCHELDEN, G., Het huishoudelijk karakter van schulden en de aanvaarding van de nalatenschap onder voorrecht van boedelbeschrijving bij gebrek aan inventaris, NJW 2008, afl. 178, 227.

• DE BUSSCHERE, C., Territoriale bevoegdheid en toepassing van de taalwetgeving inzake de gerechtelijke aanstelling van een beheerder over een onder voorrecht van boedelbeschrijving aanvaarde nalatenschap, RW 1999-00, 241-243 en http://www.rw.be (12 juli 2006).

Gerelateerd
0
Aangemaakt op: di, 10/09/2013 - 19:23
Laatst aangepast op: di, 10/09/2013 - 23:05

Hebt u nog een vraag?

Hebt u nog een vraag in dit verband, klik dan hier om uw vraag aan ons te stellen, of meteen een afspraak te maken voor een consultatie.

Aanvulling

Heeft u een suggestie, aanvulling of voorstel tot correctie met betrekking tot deze pagina? Gebruik dit adres om het te melden.